Hoàn thiện lý luận về đường lối đổi mới của Đảng trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc

Tiếp tục phiên thảo luận ở hội trường về các văn kiện Đại hội XIV của Đảng, chiều 21/1, PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương trình bày tham luận với chủ đề "Hoàn thiện lý luận về đường lối đổi mới của Đảng trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc".

Đồng chí cho biết, trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; xuất phát từ thực tiễn Việt Nam và phù hợp với quy luật, xu thế phát triển của thời đại, Đảng ta đã đề ra đường lối Đổi mới. Vào những năm 80 của thế kỷ XX, đó là một quyết định mang tính lịch sử trong bối cảnh đất nước ta đứng trước muôn vàn khó khăn, thử thách; đánh dấu bước chuyển căn bản trong tư duy và nhận thức lý luận của Đảng về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; tạo sự chuyển biến sâu sắc về phương thức và đường lối lãnh đạo của Đảng đối với phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, con người, bảo vệ môi trường, tăng cường quốc phòng, an ninh, đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế. Từ đây, lý luận về đường lối Đổi mới của Đảng ta đã từng bước được hình thành, tạo nền tảng dẫn dắt đất nước bước vào thời kỳ phát triển mới.

Thể hiện bản lĩnh kiên định và vững vàng trước những biến động của lịch sử, Đảng ta đã sáng suốt lựa chọn và kiến tạo con đường phát triển phù hợp với thực tiễn đất nước, đưa lý luận về đường lối Đổi mới và công cuộc Đổi mới trở thành sự nghiệp sáng tạo vĩ đại trên hành trình xây dựng chủ nghĩa xã hội Việt Nam, vì nhân dân Việt Nam và do nhân dân Việt Nam thực hiện.

40 năm qua, từ quyết định lịch sử của Đại hội lần thứ VI cho đến những quyết sách chiến lược mang tính cách mạng của nhiệm kỳ Đại hội XIII; từ mục tiêu xoá đói, giảm nghèo cho đến mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao; từ tập trung vào đổi mới tư duy kinh tế cho đến đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc Đổi mới; từ xây dựng thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa cho đến hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển nhanh và bền vững đất nước; lý luận về đường lối Đổi mới đã không ngừng được bổ sung, phát triển; góp phần mang lại những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của đất nước. Từ một quốc gia nghèo, lạc hậu, bị cô lập và đối mặt với khủng hoảng kinh tế-xã hội, Việt Nam đã vươn lên trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình cao, hội nhập sâu rộng và đóng góp ngày càng tích cực, chủ động vào nền kinh tế thế giới, nền chính trị quốc tế và nền văn minh nhân loại.

Những thành tựu đó là minh chứng sinh động về sự hiện thực hóa lý luận về đường lối Đổi mới; trước hết bắt nguồn từ sự lãnh đạo đúng đắn và sáng suốt của Đảng, thể hiện ở khả năng nắm bắt, tôn trọng quy luật khách quan, xuất phát từ thực tiễn đất nước và phù hợp với xu thế phát triển của thời đại; từ sự phát huy sức mạnh của nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đó cũng là kết quả của quá trình Đảng ta không ngừng nâng cao năng lực tư duy lý luận, kiên trì tổng kết thực tiễn, khẳng định trí tuệ, năng lực lãnh đạo, cầm quyền trên nền tảng tư tưởng, nguyên lý khoa học của mình; tự chủ chiến lược, tự hào, tự tin lãnh đạo đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng nêu rõ, việc xác định lý luận về đường lối Đổi mới như một bộ phận cấu thành nền tảng tư tưởng của Đảng là quyết định hệ trọng, thể hiện rõ bản lĩnh và tầm nhìn chiến lược của Đảng. Điều này khẳng định rằng: đường lối Đổi mới không chỉ dừng lại ở một hệ quan điểm, chủ trương và chính sách phục vụ cho một giai đoạn phát triển nhất định, mà đã được nâng lên thành lý luận mang giá trị nền tảng tư tưởng bền vững. Cùng với chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối Đổi mới trở thành ngọn đuốc soi đường cho sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam trong thời kỳ mới.

Nhấn mạnh công cuộc Đổi mới đi vào chiều sâu, toàn diện và đồng bộ đòi hỏi Đảng ta phải kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và lý luận về đường lối Đổi mới trên cơ sở bám sát thực tiễn sinh động của đất nước và tình hình thế giới, PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định, hoàn thiện lý luận về đường lối Đổi mới chính là cơ sở quan trọng nhất để hoàn thiện lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Từ tinh thần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy, nâng tầm lý luận trong dự thảo các Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, có thể xác định ba nhiệm vụ lý luận quan trọng sau:

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện hệ thống lý luận làm nền tảng cho các quyết sách chiến lược nhằm thực hiện thắng lợi hai mục tiêu 100 năm: đến năm 2030 - kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, đến năm 2045 - kỷ niệm 100 năm thành lập nước. Trong đó, tập trung vào hai vấn đề trọng tâm: Một là xác lập mô hình tăng trưởng mới lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Hai là xác lập mô hình phát triển mới dựa trên quan điểm và tầm nhìn toàn diện về phát triển nhanh, bao trùm, bền vững và tự chủ chiến lược.

Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện hệ thống lý luận để củng cố và phát triển ba trụ cột của mô hình chủ nghĩa xã hội Việt Nam. Đó là: kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng; và nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.

Thứ ba, trên cơ sở tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam và tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Cương lĩnh năm 1991); bổ sung, phát triển những đặc trưng, phương hướng và các biện pháp giải quyết các mối quan hệ lớn mang tính quy luật của quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta. Đặc biệt, phát triển lý luận làm sâu sắc hơn hai nhân tố có ý nghĩa quyết định đối với sự thành công của quá trình này, đó là: sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt của Đảng; và phát huy sức mạnh của nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc.