Báo chí - truyền thông trong thực hiện mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay

Báo chí - truyền thông ở Việt Nam là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước và nhân dân. Báo chí - truyền thông ở nước ta cùng với hệ thống chính trị góp phần bảo vệ chế độ và thực hiện mục tiêu chính trị cao cả, lâu dài mà bao thế hệ cha ông đã hy sinh tính mạng, xương máu để tạo dựng nền độc lập dân tộc. Chế độ chính trị ở Việt Nam mang bản chất giai cấp công nhân và nhân dân lao động. Để duy trì và bảo vệ được nền chính trị đó thì thể chế chính trị nhất nguyên, dân chủ nhân dân phải được xây dựng trên nền tảng thống nhất về lợi ích cơ bản giữa các giai cấp, tầng lớp xã hội dưới sự lãnh đạo thống nhất của Đảng. Xuất phát từ bản chất chính trị ấy mà báo chí - truyền thông ở Việt Nam là công cụ phục vụ, bảo vệ chế độ xã hội của nhân dân. Mục tiêu chính trị cao nhất đã được xác định là bảo vệ nền độc lập dân tộc mà trong suốt mấy chục năm qua cả dân tộc ta bền bỉ hy sinh giành được bằng cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945. Để từ đó từng bước đấu tranh thống nhất đất nước và đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội. Như vậy, mục tiêu xã hội chủ nghĩa là giá trị định hướng cho chúng ta trên cơ sở nền độc lập của dân tộc được tạo dựng. Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là khát vọng đồng thời là động lực để chúng ta gìn giữ, xây dựng và phấn đấu.

Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là giá trị và mục tiêu được Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xác định ngay từ đầu ngày cách mạng còn đang trong thời kỳ chưa giành được chính quyền, mà đánh dấu sự lựa chọn từ trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng vào mùa Xuân năm 1930.

Ðộc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là sự lựa chọn nhất quán của Ðảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhân dân ta. Trong bất cứ hoàn cảnh nào, dù cách mạng có gặp thuận lợi hay khó khăn, Ðảng và nhân dân ta cũng vẫn không rời xa mục tiêu, lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Bởi lẽ đó là sự lựa chọn duy nhất đúng, đáp ứng nhu cầu của cách mạng Việt Nam đồng thời phù hợp với quy luật và xu thế phát triển của thời đại. Có thể khẳng định: Chỉ có đi lên chủ nghĩa xã hội mới bảo đảm dân tộc độc lập thực sự, đất nước phát triển phồn vinh và bền vững, nhân dân mới có được cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, mới thực hiện được mục tiêu: Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Ngay từ những ngày đầu phôi thai của Đảng, báo chí cách mạng với tờ báo Thanh niên⁽¹⁾ đầu tiên được thành lập làm nhiệm vụ tuyên truyền đường lối chính trị của Đảng và cách mạng. Và bắt đầu từ đó đã đánh dấu một dấu mốc quan trọng: báo chí cùng với cách mạng gắn bó hữu cơ với nhau để cùng thực hiện các mục tiêu của cuộc kháng chiến, kiến quốc là giành độc lập dân tộc và xây dựng đất nước. Trong giai đoạn hiện nay, xã hội có sự phát triển hết sức mạnh mẽ. Toàn cầu hóa đang tác động đến các quốc gia làm thay đổi các giá trị truyền thống. Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang làm cho mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế, xã hội bị đảo lộn. Bên cạnh đó là sự bùng nổ của các phương tiện truyền thông và mạng xã hội đã làm cho công chúng bị nhiễu loạn trong mớ hỗn độn các loại thông tin khác nhau mang nhiều dụng ý của các chủ thể. Trong bối cảnh phức tạp như thế này thì vai trò chủ đạo, chính thống của báo chí - truyền thông cách mạng trong dẫn dắt dư luận xã hội, đấu tranh với những tin giả, tin xấu, tin độc hại… vô cùng quan trọng. Qua đó để bảo vệ chế độ chính trị của nhân dân; giúp cho cộng đồng phân biệt được những thông tin đâu là chính, tà; động viên nhân dân tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, tất cả vì tục tiêu cao cả, lâu dài: Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Trong giai đoạn hiện nay, báo chí - truyền thông có vai trò quan trọng trong thực hiện mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội thể hiện ở mấy nội dung sau đây:

1. Báo chí - truyền thông tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước hướng về mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

Báo chí - truyền thông thực hiện vai trò tuyên truyền các giá trị truyền thống của cách mạng để làm cho mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội luôn được khẳng định, củng cố và duy trì trên tinh thần “Dĩ bất biến”. Thực hiện vai trò tuyên truyền, bảo vệ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội của báo chí - truyền thông đến công chúng nhằm truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Cương lĩnh, đường lối, các quan điểm, tư tưởng của Đảng để tạo nên sự thống nhất ý chí và hành động trong toàn xã hội. Từ đây nhằm tạo sự đồng thuận với mọi tầng lớp nhân dân; qua đó cổ vũ, động viên nhân dân thực hiện thắng lợi mục tiêu chính trị cao cả đã được xác định là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

Báo chí - truyền thông thực hiện vai trò phổ biến, tuyên truyền độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội của Đảng chính sách của Nhà nước tới cán bộ đảng viên và quần chúng nhân dân; qua đó làm cho công chúng nắm bắt được đầy đủ, từ đó chủ động thực hiện tốt các nhiệm vụ trong hoạt động sản xuất, công tác của mình.

Báo chí - truyền thông đăng tải các bài viết, bài nói, bài nghiên cứu của các nhà khoa học, của các nhà chính trị về độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Tuyên truyền sâu rộng trong nhân dân và xã hội nhằm tạo dựng niềm tin sâu sắc vào độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội để người dân thấy được những giá trị bất biến: Thứ nhất, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là sự lựa chọn lịch sử dân tộc, là chiến lược, bước đi của cách mạng Việt Nam. Thứ hai, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là định hướng chính trị, mục tiêu xuyên suốt của tiến trình cách mạng Việt Nam. Thứ ba, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội có quan hệ biện chứng, trở thành động lực, cội nguồn sức mạnh của cách mạng Việt Nam trong mỗi giai đoạn lịch sử. Thứ tư, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là phù hợp với ý Đảng, lòng dân.

Báo chí - truyền thông góp phần làm cho chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trở thành nhân tố chủ đạo, định hướng đời sống chính trị và tinh thần của nhân dân. Báo chí - truyền thông góp phần cổ vũ, động viên công chúng xây dựng thế giới quan khoa học, phương pháp luận đúng đắn, nâng cao nhận thức chính trị, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ của cách mạng để từng bước bảo vệ nền độc lập dân tộc và đi lên chủ nghĩa xã hội. Chính vì vậy, việc thường xuyên nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân trong đó tập trung tuyên truyền, giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước có ý nghĩa hết sức quan trọng hiện nay. Đây là vai trò, trách nhiệm cơ bản của báo chí - truyền thông đặc biệt là báo chí cách mạng.

Báo chí - truyền thông thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền nhằm xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc. Đoàn kết dân tộc để thành một khối thống nhất, vững bền trước sự tấn công hòng mưu đồ chia rẽ của kẻ thù nhằm phá hoại mục tiêu độc lập dân tộc và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của chúng ta.

Báo chí - truyền thông định hướng, dẫn dắt dư luận để nhân dân nắm vững và kiên định chủ trương, quan điểm, đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước về những vấn đề biên giới quốc gia, lãnh thổ, lãnh hải… trước sự phát tán của nhiều nguồn thông tin với dụng ý xấu.

Trong thời gian gần đây, với sự thay đổi của đời sống chính trị, xã hội, báo chí, truyền thông thực hiện chức năng thông tin, tuyên truyền nhằm tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động chính trị như việc học tập làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh theo Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị; Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI): Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay và Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” nội bộ. Và gần đây là Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa XII về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới. Đây là những nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trong trong giai đoạn hiện nay nhằm thực hiện việc sinh hoạt, đánh giá, giáo dục ý thức của toàn Đảng và xã hội hướng đến mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

2. Báo chí - truyền thông nâng cao nhận thức, hình thành và củng cố niềm tin đối với nhân dân trong việc kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

Báo chí - truyền thông với vai trò tuyên truyền làm cho nhân dân và xã hội thay đổi nhận thức, chuyển biến thái độ, hình thành niềm tin và chuyển hóa thành các hành động cụ thể, thiết thực trong sản xuất, kinh doanh, công tác… theo định hướng chính trị và kiên định con đường độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội mà chúng ta đã chọn.

Xác định công tác thông tin, tuyên truyền của báo chí nhằm nâng cao nhận thức cho cán bộ và các tầng lớp nhân dân là một nhiệm vụ quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị. Thông qua đó, làm cho nhân dân hiểu rõ các mục tiêu, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, địa phương, những lợi ích trước mắt và lợi ích lâu dài, tạo được niềm tin trong nhân dân. Cổ vũ nhân dân vững tin, vượt qua khó khăn, thách thức, thực hiện thành công đường lối đổi mới của Đảng để từng bước tạo dựng cơ sở vật chất đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Báo chí - truyền thông đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, qua đó đã góp phần làm cho quần chúng nhân dân nhận thức sâu sắc, đúng đắn về các quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước để thống nhất trong hành động, phát huy dân chủ nhằm biến những chủ trương, chính sách của Đảng thành hiện thực hướng đến mục tiêu giữ vững nền độc lập dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng ta đã khẳng định: “Trong mọi công việc của Đảng và Nhà nước, phải luôn quán triệt sâu sắc quan điểm “dân là gốc”; thật sự tin tưởng, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, kiên trì thực hiện phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”⁽²⁾.

Báo chí - truyền thông góp phần bác bỏ khuynh hướng phủ nhận thành tựu đạt được trong công cuộc đổi mới và xây dựng đất nước hiện nay; khẳng định con đường tiếp tục đi lên chủ nghĩa xã hội của cách mạng Việt Nam, củng cố niềm tin cho cán bộ và nhân dân vào chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước vào sự nghiệp cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng. Động viên nhân dân tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước trên lĩnh vực phát triển kinh tế như phong trào “Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí”; “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” về phát triển kinh tế tư nhân, khuyến khích mọi tổ chức, cá nhân làm giàu chính đáng là cơ sở cho nước mạnh... là tiền đề cho việc giữ vững độc lập dân tộc và từng bước đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Vai trò của báo chí - truyền thông trong việc truyền cảm hứng cho toàn dân tộc kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là quá trình phát hiện, hình thành, sử dụng những tiềm năng sáng tạo và không ngừng khuyến khích tính tích cực, tự giác, năng động, tự chủ, phát huy sức mạnh của mỗi người dân. Thông qua đó, báo chí - truyền thông không chỉ thông tin, tuyên truyền, giáo dục toàn dân những vấn đề cơ bản về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, góp phần nâng cao nhận thức và truyền cảm hứng cho cán bộ, đảng viên, nhân dân có thái độ, tình cảm, hành động cách mạng đúng đắn, trách nhiệm công dân tốt mà còn nâng cao sự nhạy bén và bản lĩnh chính trị, chủ động phòng và đấu tranh không khoan nhượng với âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

3. Báo chí - truyền thông đấu tranh với những quan điểm sai trái, thù địch bảo vệ giá trị và mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

Hiện nay, các thế lực thù địch đang ra sức tuyên truyền những quan điểm sai trái, xuyên tạc, với mưu đồ xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng, xóa bỏ nền tảng tư tưởng của Đảng, xóa bỏ mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội mà chúng ta đã lựa chọn. Vì vậy, việc thông tin, tuyên truyền, đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, bảo vệ mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, trọng yếu, cấp bách đồng thời là trách nhiệm của các cơ quan báo chí - truyền thông và cán bộ, đảng viên, phóng viên, biên tập viên.

Báo chí - truyền thông có vai trò tham gia đấu tranh chống lại âm mưu, hoạt động của các tổ chức thù địch gây “diễn biến hòa bình” chống phá cách mạng Việt Nam, các thế lực thù địch phản động, cơ hội chính trị và các phần tử chống chủ nghĩa xã hội luôn tìm mọi cách phủ nhận tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng. Chúng đưa ra luận điệu: Ở Việt Nam không thể có độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, nội dung tập trung vào những lập luận sau: Thứ nhất, ở nước Việt Nam, đã trải qua hàng ngàn năm bị đô hộ bởi ngoại bang và chế độ phong kiến, sau khi hoàn thành cách mạng dân tộc, thực hiện chế độ dân chủ nhân dân là phù hợp; không cần tiến lên chủ nghĩa xã hội. Thứ hai, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là hai phạm trù biệt lập, tồn tại ở các thời kỳ khác nhau, ở các quốc gia có định hướng chính trị khác nhau, không có mối liên hệ gắn kết. Đồng thời, phải thực hiện xong độc lập dân tộc, sau đó trải qua một thời kỳ “trung gian” quá độ từ độc lập dân tộc lên chủ nghĩa xã hội. Vì vậy, Việt Nam không thể có độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội. Việc Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam xác định độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội và cho đó là một tất yếu, khách quan của lịch sử dân tộc Việt Nam là một sự gán ghép, bắt chước rập khuôn, máy móc Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu trước đây. Thứ ba, học thuyết của Mác - Lênin về chủ nghĩa xã hội đã lỗi thời, trên thực tế đã cáo chung sau khi hệ thống xã hội chủ nghĩa trên thế giới tồn tại được 70 năm đã tan rã, sau sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở các nước Đông Âu và Liên Xô. Sai lầm của Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam là vận dụng học thuyết về chủ nghĩa xã hội vào Việt Nam. Vì vậy, kết cục Việt Nam sẽ cùng chung số phận như Liên Xô và Đông Âu. Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa mà Đảng Cộng sản Việt Nam thực hiện hiện nay thực chất là nền kinh tế tư bản chủ nghĩa. Vì vậy, không có chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam và cũng không thể có độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội như Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định. Đây là những luận điệu chính mà kẻ thù tấn công vào chúng ta. Báo chí -truyền thông làm nhiệm vụ vạch rõ ý đồ của các thế lực thù địch, định hướng cho công chúng trong việc nhận ra bản chất kẻ thù, giữ vững lòng tin, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội mà Đảng và nhân dân ta lựa chọn.

Trong những năm qua, báo chí - truyền thông rất tích cực góp phần vào việc đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, ngăn chặn và đẩy lùi các âm mưu chống phá của các thế lực thù địch nhằm phá vỡ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, củng cố và tăng cường niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.

Trong thời đại bùng nổ thông tin như hiện nay, báo chí - truyền thông có vai trò hết sức quan trọng trong việc định hướng dư luận xã hội theo hướng tích cực, đúng với bản chất sự việc, tránh bị lợi dụng, tạo cơ hội cho các thế lực thù địch xuyên tạc; không để rơi vào thế “bị động”, “chống đỡ” mà phải chủ động, tiến công. Do đó, các cơ quan thông tấn, báo chí phải bảo đảm việc cung cấp thông tin chính thống của Đảng, Nhà nước thường xuyên, kịp thời, chính xác đến cán bộ, đảng viên và nhân dân. Hơn nữa, cần quán triệt phương châm cơ bản trong bảo vệ an ninh tư tưởng là phải coi trọng công tác chủ động phòng ngừa, giữ vững bên trong là chính. Mặt khác, phải tích cực đấu tranh làm thất bại âm mưu “diễn biến hòa bình”, các hoạt động phá hoại, gây rối, bạo loạn của các thế lực thù địch, bước đầu đối phó có hiệu quả với mối đe dọa an ninh phi truyền thống, kiềm chế được tốc độ gia tăng tội phạm một cách quyết liệt trong xã hội.

4. Báo chí - truyền thông động viên, biểu dương các tấm gương người tốt, việc tốt trong các phong trào thi đua vì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

Báo chí - truyền thông gắn tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng với phổ biến kinh nghiệm, chuyển giao khoa học kỹ thuật, công nghệ trong sản xuất cho từng địa phương, từng vùng dân cư trong xã hội để qua đó công chúng tăng gia sản xuất, phát triển kinh tế, xóa bỏ đói nghèo, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần… Đây chính là những yếu tố cơ bản để tạo dựng và hướng đến các giá trị của chủ nghĩa xã hội.

Báo chí - truyền thông cùng với các lực lượng xã hội tham gia biểu dương, tuyên truyền các tấm gương vì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Những tấm gương cống hiến, hy sinh vì độc lập tự do của dân tộc, vì hạnh phúc nhân dân. Báo chí - truyền thông còn phải kịp thời phản ánh sinh động những tấm gương tập thể và cá nhân tiêu biểu, những tấm gương người tốt, việc tốt trong vườn hoa đậm sắc hương của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.

Báo chí - truyền thông phát hiện ra những điển hình tiên tiến, những tấm gương người tốt, việc tốt, những cơ sở sản xuất, kinh doanh giỏi… để tuyên truyền đến toàn xã hội. Qua đó những tấm gương đó được lan tỏa, nhân rộng trong quần chúng thành những phong trào sâu, rộng. Đây chính là những nền tảng cho việc bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Như vậy, trong thời gian vừa qua, báo chí -  truyền thông đã thực hiện vai trò của mình trong bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ, bảo vệ lợi ích của nhân dân, bảo vệ nền độc lập dân tộc mà nhân dân ta đã giành được, đã xây dựng, từng bước đi lên chủ nghĩa xã hội./.

__________________________________________________

(1) Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập báo Thanh Niên - cơ quan ngôn luận của Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên, số 1 ra ngày 21.6.1925.

(2) Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII (2021), Nxb. Chính trị quốc gia, Sự thật, H., T.1, tr. 27.