Giới thiệu Tạp chí Lý luận chính trị và Truyền thông số tháng 3 năm 2026

Mở đầu Tạp chí là bài viết “Kỷ nguyên vươn mình” của đất nước và mệnh lệnh lịch sử cho tuổi trẻ Việt Nam. Năm nay kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (26/3/1931 - 26/3/2026). Đây không chỉ là dịp ôn lại một truyền thống vẻ vang, mà còn là thời điểm để nhìn thẳng vào “đòi hỏi của thời đại” đối với lực lượng trẻ của đất nước. Ngày kỷ niệm Đoàn 26/3 năm nay diễn ra ngay sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam (19/01/2026 - 23/01/2026) - sự kiện chính trị có ý nghĩa mở ra một giai đoạn phát triển mới, được gọi tên là “kỷ nguyên vươn mình” của dân tộc.

Vấn đề trung tâm của kỷ nguyên mới là con người - cụ thể hơn là chất lượng nguồn nhân lực, phẩm chất công dân, năng lực sáng tạo, kỷ luật xã hội và khả năng tổ chức thực thi. Trong mọi bước ngoặt lịch sử, thanh niên luôn là lực lượng xuất hiện ở tuyến đầu của thay đổi: Nhanh nhạy hơn trước cái mới, sẵn sàng hơn với thử nghiệm, ít “quán tính” hơn trước các chuẩn mực cũ và có sức bền tâm lý lớn hơn trong môi trường cạnh tranh. Nhưng trong kỷ nguyên vươn mình, thanh niên không chỉ được kỳ vọng ở tinh thần xung kích theo nghĩa phong trào, mà còn đòi hỏi ở năng lực kiến tạo theo nghĩa phát triển: Biết học để làm chủ tương lai, biết sáng tạo để nâng cao năng suất, biết sống có giá trị để xây nền tảng xã hội lành mạnh, biết truyền thông có trách nhiệm để bảo vệ sự thật và niềm tin, biết phụng sự để kết tinh thành quả cá nhân thành thành quả của dân tộc. Nếu kỷ nguyên mới là một “vận hội”, thì tuổi trẻ chính là lực lượng “bản lề” để vận hội ấy chuyển thành “thành quả” - hoặc ngược lại, nếu tuổi trẻ không đủ năng lực, vận hội cũng có thể trôi qua như một cơ hội bị bỏ lỡ.

Tất cả những yêu cầu đó đặt lên vai tổ chức Đoàn Thanh niên một nhiệm vụ mới: Tổ chức cho đoàn viên luôn nung nấu khát vọng phát triển đi liền với chuẩn hóa năng lực và đo lường kết quả. Đoàn không thể chỉ dừng ở phát động phong trào theo nghĩa truyền thống. Nếu khoa học - công nghệ, đổi mới, sáng tạo, chuyển đổi số là động lực chính của phát triển, thì Đoàn Thanh niên phải trở thành lực lượng tiên phong thúc đẩy rèn luyện kỹ năng số, thúc đẩy tinh thần đổi mới, hình thành thói quen học tập suốt đời cho cả xã hội.

Mệnh lệnh lịch sử cho tuổi trẻ Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc phải là kết tinh của ý chí chính trị, của thể chế kiến tạo, của năng lực tổ chức và đặc biệt của chất lượng con người. Tuổi trẻ Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới với cơ hội rộng mở hơn bao giờ hết: Cơ hội tiếp cận tri thức toàn cầu, cơ hội tham gia thị trường số, cơ hội trở thành công dân toàn cầu mà vẫn giữ căn cước văn hóa dân tộc. Nhân dịp kỷ niệm Ngày thành lập Đoàn năm nay, mỗi đoàn viên, thanh niên hãy coi đó là “chuẩn mực sống” của mình như một lời hứa của thế hệ: Lời hứa cùng đất nước vươn lên mạnh mẽ, bền vững và nhân văn trong kỷ nguyên mới.

Tiếp đến, Ban Biên tập xin được giới thiệu đến bạn đọc chuyên mục Đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống với bài viết “Tiếp tục hoàn thiện lý luận về đường lối đổi mới trong kỷ nguyên mới” của GS, TS. Lê Văn Lợi. Cùng với việc khởi xướng và lãnh đạo nhân dân thực hiện công cuộc đổi mới, đưa lại những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử cho sự phát triển đất nước, Đảng Cộng sản Việt Nam đã không ngừng sáng tạo, bổ sung, phát triển lý luận về đường lối đổi mới. Bước sang kỷ nguyên phát triển mới, lý luận về đường lối đổi mới cần tiếp tục được bổ sung, hoàn thiện để thực hiện tốt vai trò là cấu phần của nền tảng tư tưởng của Đảng, cùng với Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh thật sự là ngọn đuốc soi đường cho toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta trên hành trình xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Tiếp theo là chuyên mục Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng giới thiệu đến bạn bốn bài viết mang tính lý luận chính trị và phản biện cao trong đấu tranh và phản bác âm mưu, thủ đoạn của các thế lực phản động, thù địch. Đó là các bài viết: “Nhận diện các luận điệu chống phá Nghị quyết số 71 - NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và luận cứ đấu tranh phản bác” của PGS, TS. Mai Đức Ngọc. Bài viết này tập trung nhận diện và phản bác bốn nhóm luận điệu xuyên tạc, chống phá Nghị quyết của Đảng, đó là: 1-Cáo buộc “chính trị hóa” giáo dục, khi thực tế tính chính trị của giáo dục và đào tạo Việt Nam là tính nhân dân, thúc đẩy tư duy khai phóng và hội nhập; 2-Luận điệu mục tiêu “viển vông”, bị vô hiệu hóa bởi sự đảm bảo pháp lý (Luật Nhà giáo) và nguồn lực (cam kết chi ngân sách cho giáo dục và đào tạo đạt tối thiểu 20%); 3-Luận điệu bóp méo “xã hội hóa” thành “thương mại hóa” bị phản bác khi Nhà nước khẳng định giáo dục công lập là “trụ cột”; 4-Công kích đổi mới quản trị (Bí thư cấp ủy kiêm người đứng đầu) bị xem là không phù hợp với thực tiễn, vì mô hình mới đảm bảo thống nhất giữa lãnh đạo và quản lý, đề cao trách nhiệm giải trình. Từ đó khẳng định, việc triển khai quyết liệt nghị quyết số 71-NQ/TW là biện pháp đấu tranh tư tưởng hiệu quả nhất, bảo vệ tính đúng đắn của đường lối Đảng và sự phát triển bền vững của đất nước.

Bài viết “Nhận diện âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch chống phá hai kỳ Đại hội Đảng và yêu cầu xây dựng thế trận truyền thông chủ động” của PGS, TS. Đinh Thị Thu Hằng và TS. Nguyễn Thị Thu. Nội dung bài viết phân tích sự biến đổi về âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch trước thềm Đại hội XIII và XIV của Đảng trong bối cảnh môi trường truyền thông số phát triển mạnh mẽ. Trước Đại hội XIII, hoạt động chống phá chủ yếu mang tính đối đầu trực diện, bộc lộ rõ chủ thể và nguồn phát, tập trung xuyên tạc công tác nhân sự, bôi nhọ lãnh đạo và phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng; vì vậy tương đối dễ nhận diện và phản bác. Sang giai đoạn trước Đại hội XIV, các thủ đoạn này được nâng cấp nhờ sự hậu thuẫn của công nghệ AI, thuật toán nền tảng và mô hình phát tán phân tán, ẩn danh, chuyển từ công kích trực diện sang dẫn dắt mềm, tấn công vào niềm tin xã hội một cách âm ỉ, dài hạn, thông qua việc lồng ghép nội dung chính trị với các vấn đề xã hội, khai thác cảm xúc và khoảng trống thông tin. Từ thực tiễn đó, bài viết khẳng định yêu cầu cấp thiết phải xây dựng thế trận truyền thông chủ động, chuyển từ tư duy bị động ứng phó sang tư duy chiến lược: Dự báo sớm kịch bản chống phá; lấp đầy khoảng trống thông tin bằng nội dung chính thống kịp thời, dễ tiếp cận; phản bác bằng luận chứng khoa học gắn với chuẩn mực đạo đức truyền thông; tăng cường phối hợp liên ngành và toàn xã hội; đồng thời hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao “sức đề kháng” truyền thông của công chúng. Đây được xem là giải pháp căn cơ, bền vững nhằm bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh truyền thông số và AI phát triển nhanh, phức tạp hiện nay.

Bài viết “Phản bác luận điệu xuyên tạc, phủ nhận công tác đấu tranh phòng, chống lãng phí của Đảng và Nhà nước ta trong kỷ nguyên mới” của TS. Hà Văn Luyến và Hàn Anh Tuấn. Theo bài viết, lãng phí được xác định là vấn đề nhức nhối, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của mỗi quốc gia. Trong bối cảnh Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới, công tác phòng, chống lãng phí được Đảng và Nhà nước xác định là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động đã lợi dụng một số tồn tại, hạn chế trong quản lý kinh tế để tung ra các luận điệu xuyên tạc, phủ nhận nỗ lực của hệ thống chính trị. Việc nhận diện, bóc trần bản chất ngụy biện của các luận điệu trên, đồng thời khẳng định tính đúng đắn, khoa học và quyết liệt trong chủ trương, đường lối của Đảng ta dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn sinh động có ý nghĩa vô cùng quan trọng.

Bài viết “Hiểu đúng về dân tộc Việt Nam: Không phải ưa chiến tranh mà yêu độc lập” của ThS. Lê Cẩm Nhung. Việt Nam - một đất nước nhỏ bé ở khu vực Đông Nam Á - trong suốt chiều dài lịch sử đã gắn liền với hình ảnh của những cuộc kháng chiến trường kỳ và gian khổ. Từ những cuộc chiến chống ngoại xâm đến các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, người Việt Nam dường như luôn hiện diện trong thế trận chiến tranh. Chính vì vậy, có không ít quan điểm cho rằng người Việt là dân tộc ưa chiến tranh, hiếu thắng và không chuộng hòa bình. Tuy nhiên, một cái nhìn công bằng và toàn diện về lịch sử sẽ giúp chúng ta hiểu rõ: Người Việt không ưa chiến tranh, mà chiến đấu để giành lại độc lập - điều thiêng liêng và cốt lõi trong tâm hồn dân tộc.

Kế tiếp là chuyên mục Nghiên cứu - Trao đổi giới thiệu đến bạn đọc những bài viết giàu giá trị nghiên cứu. Bài viết “Công ước của Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng tương thích pháp luật quốc tế và yêu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong bối cảnh hiện thực hóa Nghị quyết số 66-NQ/TW” của PGS, TS. Nguyễn Thị Ngọc Hoa. Nghiên cứu này phân tích mối quan hệ biện chứng giữa các cam kết quốc tế trong Công ước của Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) và các định hướng chiến lược trong Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật. Công ước của Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng không chỉ là điều ước quốc tế đơn thuần, mà đóng vai trò là “chất xúc tác pháp lý”, thúc đẩy Việt Nam giải quyết các “điểm nghẽn” trong Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự, đặc biệt là các vấn đề về tài sản ảo, chứng cứ điện tử và tương trợ tư pháp hình sự. Bài viết đề xuất các giải pháp lập pháp nhằm cân bằng giữa yêu cầu bảo đảm an ninh quốc gia, phát triển kinh tế số và bảo vệ quyền con người theo chuẩn mực quốc tế.

Bài viết “Cơ hội và thách thức đối với bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại và gợi mở cho việc thực hiện Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam” của TS. Lưu Thúy Hồng. Thời gian qua, Việt Nam đã và đang nỗ lực phát triển ổn định về nhiều mặt gặt hái những thành quả đáng ghi nhận nhưng cũng gặp không ít khó khăn do các biến động lớn của thời đại. Điều này tạo ra những cơ hội và thách thức đối với đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại Việt Nam. Bài viết nhận diện bước đầu các cơ hội và thách thức do chuyển biến tư duy của Đảng, những chuyển động của bối cảnh thế giới và nội bộ Việt Nam đem lại. Trên cơ sở đó, tác giả nêu một số gợi mở về tư duy, cách tiếp cận, nhận thức và nguồn lực cho quá trình thực hiện Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam nhằm đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại cho nước ta thời gian tới.

Cũng trong chuyên mục này, còn có các bài viết của các tác giả khác như, bài viết “Mối quan hệ giữa chuyển đổi số với các đặc trưng của chủ nghĩa xã hội Việt Nam” của TS. Nguyễn Vân Hạnh và ThS. Đinh Công Tuyến; bài viết “Vai trò, vị trí của báo chí cách mạng Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số - nhìn từ Luật Báo chí 2025” của TS. Lê Thị Nhã.

Tiếp theo là chuyên mục Thực tiễn - Kinh nghiệm mang đến cho độc giả những bài viết giàu giá trị thực tiễn. Bài viết “Vai trò báo chí tham gia định hướng dư luận xã hội và một số thách thức trong thời đại truyền thông số” của TS. Dương Thị Thu Hương. Bài viết bàn về vai trò của báo chí tham gia định hướng dư luận xã hội trong bối cảnh hiện nay với sự bùng nổ của các kênh truyền thông mới, sự phát triển của công nghệ truyền thông mới, sự phát triển của công nghệ truyền thông số, công chúng thông minh. Bài viết cũng trao đổi cụ thể về những cách thức báo chí có thể tham gia định hướng dư luận xã hội như: cung cấp thông tin, khơi nguồn tạo dựng dư luận xã hội; báo chí tổ chức các “diễn đàn ngôn luận” dẫn dắt quá trình hình thành dư luận xã hội; duy trì dòng chảy thông tin chủ đạo liên tục và kịp thời góp phần định hướng dư luận xã hội. Trong bối cảnh truyền thông mới hiện nay, báo chí đối mặt với một số thách thức lớn và rất cần những định hướng giải pháp mang tính chiến lược góp phần giúp báo chí giữ vững vai trò tạo lập và duy trì dòng thông tin chủ đạo trong bối cảnh “bùng nổ” truyền thông, đa dạng nguồn tin, phương tiện, công nghệ truyền thông mới. Bên cạnh đó, báo chí cũng cần nhanh chóng áp dụng các công nghệ mới nhằm duy trì vai trò dòng thông tin chủ đạo trong định hướng dư luận xã hội trước “thuật toán” thao túng thông tin trên không gian mạng.

Bài viết “Phát huy vai trò đầu tàu của Thủ đô Hà Nội trong triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW” của ThS. Phan Hồng Vân. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong những đột phá chiến lược nhằm tạo động lực chính thúc đẩy lực lượng sản xuất hiện đại và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Với vị thế là trung tâm khoa học, công nghệ của cả nước, đồng thời là địa phương tiên phong trong đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Thủ đô Hà Nội giữ vai trò đầu tàu dẫn dắt cả nước hiện thực hóa các mục tiêu của Nghị quyết số 57. Trước làn sóng chuyển đổi số quốc gia và áp lực cạnh tranh tri thức, công nghệ toàn cầu, Hà Nội đang bứt phá mạnh mẽ trong công cuộc chuyển đổi số, phấn đấu trở thành ngọn cờ đầu của cả nước về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, từng bước khẳng định dấu ấn và vị thế trong khu vực châu Á và trên thế giới.

Trong chuyên mục này còn có những bài viết khác như, bài viết “Hệ sinh thái truyền thông số - một số vấn đề lý luận và gợi ý ứng dụng cho các hoạt động thực tiễn” của TS. Lê Vũ Điệp; bài viết “Cơ hội và thách thức của ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong truyền thông hình ảnh quốc gia” của ThS. Vũ Hoàng Oanh; bài viết “Nâng cao năng lực học tập tiếng Anh chuyên ngành Truyền thông đại chúng cho sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền” của ThS. Trần Quang Huy.

Chuyên mục Chuông làng báo tiếp tục mang đến cho bạn đọc bài viết ngắn gọn, sâu sắc và ý nghĩa: “Nỗi niềm gốm sứ” của Nam Sơn ký giả.

Tạp chí Lý luận chính trị và Truyền thông trân trọng giới thiệu!