Giới thiệu Tạp chí Lý luận chính trị và Truyền thông Số tháng 6 năm 2026

Ngày 21/6/2026, những người làm báo cả nước kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam. Hơn một thế kỷ đã đi qua kể từ khi Báo Thanh Niên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập xuất bản số đầu tiên ngày 21/6/1925. Từ dấu mốc ấy, lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam bước sang một trang mới: báo chí không chỉ là phương tiện truyền tin, mà trở thành vũ khí tư tưởng, công cụ tổ chức lực lượng, diễn đàn giác ngộ quần chúng và một bộ phận hữu cơ của sự nghiệp cách mạng.

Báo Thanh Niên ra đời trước khi Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập. Điều đó cho thấy tầm nhìn đặc biệt của Nguyễn Ái Quốc về vai trò mở đường của báo chí. Trong điều kiện hoạt động bí mật, bị thực dân kiểm soát gắt gao, những trang báo Thanh Niên từ Quảng Châu vẫn vượt biên giới để truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, thức tỉnh lòng yêu nước, tập hợp thanh niên tiên tiến, chuẩn bị về tư tưởng, chính trị và tổ chức cho sự ra đời của Đảng. Ngay từ buổi đầu, báo chí Cách mạng Việt Nam đã gắn chặt với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Trong giai đoạn bốn mươi năm Đổi mới, báo chí tiếp tục là lực lượng tiên phong cổ vũ nhân tố mới, phát hiện điển hình tiên tiến, phản ánh những vận động sâu sắc của đời sống, tham gia đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, bảo vệ cái đúng, cái tốt, cái tiến bộ. Báo chí là kênh thông tin quan trọng giúp Đảng, Nhà nước nắm bắt thực tiễn; đồng thời là diễn đàn để nhân dân bày tỏ tâm tư, nguyện vọng, góp ý, giám sát và phản biện xã hội. Một nền báo chí cách mạng đúng nghĩa không đứng ngoài nhân dân, mà phải sống trong đời sống nhân dân, hiểu những vấn đề nhân dân quan tâm, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân.

Trong giai đoạn hiện nay, đất nước đang đứng trước yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng, khơi dậy khát vọng Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc. Trong bối cảnh đó, báo chí không thể dừng ở việc đưa tin và phản ánh sự kiện. Báo chí phải giải thích chính sách, làm sáng rõ đường lối, tổ chức dư luận xã hội tích cực, củng cố niềm tin, tạo đồng thuận và thúc đẩy hành động.

Kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam là dịp để tự hào, tri ân và suy nghĩ sâu sắc hơn về trách nhiệm của các nhà báo - chiến sĩ trước vận mệnh của đất nước, nhân dân, Đảng và thời đại. Truyền thống ấy không chỉ nằm trong ký ức lịch sử, mà càng phải được tiếp tục “truyền lửa” bằng hành động của những người làm báo ngày hôm nay.

Chuyên mục Đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống giới thiệu đến bạn đọc bài viết “Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng” của TS. Phạm Võ Quỳnh Hạnh. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đánh dấu bước phát triển quan trọng về tư duy lý luận và thực tiễn trong xây dựng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Không chỉ được xác định là nền tảng của tăng trưởng, nguồn nhân lực chất lượng cao còn trở thành động lực quyết định cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới. So với Đại hội XIII, cách tiếp cận này thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược, toàn diện hơn của Đảng khi gắn kết chặt chẽ giữa giáo dục và đào tạo, văn hóa, con người với mục tiêu phát triển bền vững đất nước. Bài viết tập trung phân tích những điểm mới trong quan điểm của Đảng về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; làm rõ mối quan hệ giữa nguồn nhân lực, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững; đồng thời đề xuất một số định hướng, giải pháp nhằm hiện thực hóa các mục tiêu mà Nghị quyết Đại hội XIV đã đề ra trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số hiện nay.

Tiếp theo là chuyên mục Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng mang đến bạn đọc hai bài viết. Bài viết “Phát huy vai trò của Ban công tác 35 cấp xã trong tuyên truyền Văn kiện Đại hội XIV của Đảng gắn với đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch” của PGS, TS. Nguyễn Trọng Bình. Tầm quan trọng của việc tuyên truyền Văn kiện Đại hội XIV của Đảng gắn đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái thù địch ở cấp xã đòi hỏi cần phát huy tốt vai trò của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội trong công tác này nói chung, Ban Công tác 35 cấp xã nói riêng. Trên cơ sở làm rõ sự cần thiết của việc phát huy vai trò của Ban Công tác 35 cấp xã, cũng như đánh giá thực trạng, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy tốt hơn nữa vai trò của Ban Công tác 35 cấp xã trong tuyên truyền Văn kiện Đại hội XIV của Đảng gắn với đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong thời gian tới.

Bài viết “Phản bác các luận điệu sai trái, thù địch xuyên tạc tư tưởng Hồ Chí Minh về đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết” của PGS, TS. Bùi Thu Hương. Bài viết nhận diện một số luận điệu của các thế lực thù địch xuyên tạc tư tưởng Hồ Chí Minh và phân tích những luận cứ đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, thù địch, xuyên tạc tư tưởng Hồ Chí Minh về đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết. Từ đó trình bày một số vấn đề đặt ra trong vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết của Đảng ta.

Kế đến là chuyên mục Nghiên cứu - Trao đổi giới thiệu đến bạn đọc nhiều bài viết giàu giá trị nghiên cứu khoa học.

Bài viết “Phát triển đội ngũ nhà báo đáp ứng nhiệm vụ tuyên truyền Văn kiện Đại hội XIV của Đảng” của PGS, TS. Phạm Minh Sơn. Tuyên truyền Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đặt ra yêu cầu mới đối với báo chí cách mạng Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số, cạnh tranh thông tin và gia tăng các luồng thông tin sai lệch trên không gian mạng. Bài viết phân tích vai trò của đội ngũ nhà báo trong việc chuyển hóa nội dung văn kiện thành thông điệp xã hội, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và tạo dựng đồng thuận xã hội; đồng thời, luận giải các yêu cầu mới về bản lĩnh chính trị, trình độ lý luận, năng lực truyền thông hiện đại, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội. Trên cơ sở phân tích các văn kiện của Đảng, quy định pháp luật, chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp và bối cảnh truyền thông số, bài viết đề xuất một số định hướng phát triển đội ngũ nhà báo đáp ứng nhiệm vụ tuyên truyền Văn kiện Đại hội XIV của Đảng trong giai đoạn hiện nay.

Bài viết “Báo chí Cách mạng Việt Nam với việc quán triệt, vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống quan liêu trong tình hình hiện nay” của PGS, TS. Nguyễn Thị Trường Giang. Phòng, chống quan liêu là một nội dung quan trọng trong tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước của dân, do dân và vì dân. Hồ Chí Minh không xem quan liêu chỉ là khuyết điểm trong phong cách làm việc, mà coi đó là một căn bệnh nguy hiểm, làm suy giảm hiệu lực lãnh đạo, hiệu quả quản lý, dung dưỡng tham ô, lãng phí và làm tổn hại mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân. Bài viết phân tích những nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về quan liêu và phòng, chống quan liêu; làm rõ vai trò của báo chí cách mạng Việt Nam trong tuyên truyền, giám sát, phản biện xã hội, cổ vũ cái tốt, đấu tranh với cái xấu; từ đó đề xuất một số định hướng nhằm phát huy vai trò của báo chí trong phòng, chống quan liêu hiện nay.

Bài viết “Chủ quyền văn hóa số trong cạnh tranh nền tảng xuyên biên giới: Tiếp cận từ Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam” của TS. Nguyễn Duy Long. Trong bối cảnh chuyển đổi số và toàn cầu hóa truyền thông, các nền tảng xuyên biên giới đang tái cấu trúc quyền lực truyền thông và không gian văn hóa quốc gia. Bài viết phân tích khái niệm chủ quyền văn hóa số trong mối quan hệ với cạnh tranh nền tảng toàn cầu, trên cơ sở định hướng từ Nghị quyết số 80-NQ/TW và các tiếp cận lý luận về quyền lực mềm (Nye, 2004) và xã hội mạng (Castells, 2010). Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích tài liệu và phân tích nội dung chính sách. Kết quả cho thấy chủ quyền văn hóa số là một cấu trúc quyền lực đa chiều, bao gồm quản trị nền tảng, chủ quyền dữ liệu và năng lực công nghiệp văn hóa số, qua đó góp phần bảo vệ an ninh văn hóa và nâng cao sức mạnh mềm quốc gia.

Cũng trong chuyên mục này còn có các bài viết khác như, bài viết “Phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết số 68-NQ/TW - viết tiếp câu chuyện thành công của chủ nghĩa xã hội Việt Nam” của TS. Bùi Lệ Quyên; bài viết “Đạo đức giáo dục - hệ điều tiết giá trị trong đột phá phát triển giáo dục theo Nghị quyết số 71/NQ/TW” của ThS. Nguyễn Thị Hồng; bài viết “Cơ sở lý luận về khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo trong giáo dục đại học hiện nay” của PGS, TS. Nguyễn Thị Ngọc Hoa và ThS. Trần Quang Huy.

Tiếp theo là chuyên mục Thực tiễn - Kinh nghiệm, Ban Biên tập Tạp chí giới thiệu đến bạn đọc nhiều bài viết giàu giá trị thực tiễn.

Bài viết “Xây dựng hệ giá trị nghề nghiệp của giảng viên lý luận chính trị trong bối cảnh hiện nay” của ThS. Nguyễn Phương Anh. Sự biến đổi của môi trường thông tin số với tính đa chiều, phức tạp đã đặt ra những đòi hỏi mới đối với đội ngũ giảng viên lý luận chính trị (GVLLCT) không chỉ về năng lực chuyên môn mà còn về bản lĩnh chính trị và năng lực thích ứng. Trên cơ sở đó, hệ giá trị nghề nghiệp của GVLLCT cần được xây dựng theo hướng kết hợp giữa các giá trị nền tảng truyền thống với các giá trị hiện đại như: năng lực số, tư duy đổi mới, tư duy phản biện, khả năng thích ứng. Bài viết tập trung luận giải cơ sở lý luận và những yêu cầu bối cạnh mới, từ đó xây dựng hệ giá trị nghề nghiệp và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lượng GVLLCT, đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh hiện nay.

Bài viết “OpenClaw và sự chuyển dịch từ AI hội thoại sang AI thực thi: tái định nghĩa người dùng, tín hiệu xã hội và trách nhiệm báo chí số” của ThS. Lê Ngọc Tùng. Trên cơ sở nghiên cứu trường hợp định tính kết hợp phân tích tài liệu, bài viết cho rằng khi AI có thể hành động thay con người, người dùng không còn chỉ là chủ thể thao tác trực tiếp mà trở thành chủ thể ủy quyền, giám sát và chịu trách nhiệm cuối cùng. Đồng thời, tín hiệu xã hội không chỉ còn là biểu hiện ở mức độ chú ý công chúng mà còn trở thành đầu vào để thuật toán và các AI agent điều chỉnh hành vi. Từ các phân tích đó, bài viết thảo luận những cơ hội, thách thức và yêu cầu quản trị đối với báo chí - truyền thông Việt Nam, đặc biệt ở các vấn đề xác thực chủ thể, minh bạch quy trình, lưu vết trách nhiệm biên tập và quản trị AI trong tòa soạn số.

Bài viết “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ nhập vai trong quản trị rủi ro, tối ưu hóa hiệu quả sự kiện trực tuyến thế hệ mới” của TS. Vũ Tuấn Hà. Nghiên cứu này phân tích tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ nhập vai đối với ngành truyền thông và sự kiện trong kỷ nguyên số, tập trung vào mô hình sự kiện trực tuyến thế hệ mới trong Metaverse. Quá trình này đánh dấu sự chuyển đổi từ hình thức hội nghị trực tuyến truyền thống sang không gian tương tác 3D, đồng thời đặt ra thách thức về vận hành, tương tác và an ninh mạng. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất mô hình quản trị rủi ro chủ động dựa trên phân tích dự đoán và kiểm duyệt thời gian thực của AI, gắn với chuẩn mực đạo đức và pháp lý Việt Nam, nhằm xây dựng môi trường truyền thông số an toàn và bền vững.

Ngoài ra, trong chuyên mục này còn có những bài viết khác như, bài viết “Đổi mới phương pháp và hình thức giảng dạy lý luận chính trị ở các trường đại học Việt Nam trong tình hình mới” của TS. Nguyễn Thị Hà Thu; bài viết “Vai trò của cổng thông tin điện tử tiếng Anh ở các trường đại học” của PGS, TS. Trương Thị Kiên.

Chuyên mục Thông tin - Tư liệu trong số này giới thiệu đến bạn đọc bài viết: “Vũ Bằng - Người trở về từ cõi đam mê” của GS, TS. Tạ Ngọc Tấn. Bài viết khảo cứu cuộc đời và hoạt động báo chí, văn học, tình báo của Vũ Bằng trong những biến động lịch sử Việt Nam thế kỷ XX. Từ hành trình dấn thân vào “cõi đam mê” làm báo khi còn học ở Hà Nội, qua những trải nghiệm nghề nghiệp ở các từ báo trước Cách mạng Tháng Tám, giai đoạn “rinh tê” trở về Hà Nội làm vỏ bọc hoạt động bí mật, đến thời kỳ Nam tiến lần thứ hai và sống, viết, hoạt động ở Sài Gòn, bài viết làm rõ bản lĩnh, tài năng trong đời sống của một nhà báo đặc biệt. Trên cơ sở tư liệu hồi ký, tác phẩm, báo chí và các nguồn tham khảo liên quan, bài viết khẳng định Vũ Bằng là một gương mặt tiêu biểu của báo chí, văn chương Việt Nam thế kỷ XX; ở ông, đam mê nghề nghiệp, năng lực văn chương, ý thức tranh đấu và lòng yêu nước được ký thác qua từng trang báo, trang văn.

Chuyên mục Chuông làng báo mang đến cho bạn đọc bài viết ngắn gọn, sâu sắc: “Chướng” của tác giả Nam Sơn ký giả.

Ban Biên tập Tạp chí Lý luận chính trị và Truyền thông trân trọng giới thiệu!