Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về kinh tế của Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội hiện nay

1. Đặt vấn đề

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về kinh tế của Ủy ban nhân dân (UBND) Thành phố Hà Nội trở thành yêu cầu cấp thiết. Hà Nội là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước, đóng vai trò đầu tàu trong phát triển vùng Thủ đô và khu vực phía Bắc. Tuy nhiên, công tác quản lý kinh tế hiện nay vẫn còn tồn tại một số hạn chế như: cơ chế, chính sách chưa đồng bộ; hiệu quả sử dụng nguồn lực chưa cao; cải cách hành chính, chuyển đổi số chưa đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững. Trên cơ sở đó, việc nghiên cứu, đánh giá và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về kinh tế của UBND Thành phố Hà Nội có ý nghĩa quan trọng, góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển bền vững trong bối cảnh mới.

2. Thực trạng quản lý nhà nước về kinh tế của Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội hiện nay

Trong điều kiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, vai trò của Nhà nước trong điều hành, định hướng và kiểm soát hoạt động kinh tế trở nên đặc biệt quan trọng. Nhà nước không chỉ ban hành các chủ trương, chính sách mà còn trực tiếp tổ chức, giám sát và điều tiết các hoạt động kinh tế nhằm bảo đảm phát triển ổn định, công bằng và bền vững. Trước những biến động của thị trường và yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, việc nhận thức đúng và thực hiện hiệu quả chức năng quản lý của Nhà nước trong lĩnh vực kinh tế là yếu tố then chốt. Có thể hiểu, quản lý nhà nước về kinh tế là sự quản lý của Nhà nước đối với toàn bộ nền kinh tế quốc dân bằng quyền lực nhà nước thông qua cơ chế quản lý kinh tế, nhằm đảm bảo tốc độ tăng trưởng và phát triển của nền kinh tế quốc dân⁽¹⁾.

Thủ đô Hà Nội với diện tích tự nhiên 334.470,02 ha, là trung tâm đầu não về chính trị, văn hóa và khoa học kĩ thuật, đồng thời là trung tâm lớn về giao dịch kinh tế và quốc tế của cả nước⁽²⁾. Thời gian qua, UBND Thành phố Hà Nội đã lãnh đạo, chỉ đạo sát sao các cấp, các ngành triển khai các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị… trên các lĩnh vực nói chung và kinh tế nói riêng. UBND Thành phố Hà Nội đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các quy định và chính sách kinh tế của Nhà nước; chịu trách nhiệm xây dựng và triển khai kế hoạch phát triển kinh tế, quản lý tài chính, ngân sách và đầu tư công. Đồng thời, UBND Thành phố cũng thúc đẩy môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi và phát triển kinh tế địa phương một cách bền vững. Trong công tác quản lý nhà nước về kinh tế, UBND Thành phố đóng vai trò chủ đạo, thực hiện chức năng quản lý nhà nước trên các lĩnh vực kinh tế. UBND Thành phố chỉ đạo, điều hành và phối hợp với các cơ quan chuyên môn như Sở Tài chính, Sở Công Thương, Cục Quản lý Thị trường Hà Nội… triển khai các chính sách, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời giám sát, kiểm tra và đánh giá hiệu quả thực hiện các nhiệm vụ kinh tế trên địa bàn. Các cơ quan này có vai trò tham mưu, giúp UBND Thành phố thực hiện chức năng quản lý nhà nước về lĩnh vực kinh tế.

Thời gian qua, với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước về kinh tế, UBND Thành phố Hà Nội luôn chủ động bám sát các chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước để điều hành hiệu quả các hoạt động phát triển kinh tế trên địa bàn. UBND Thành phố chú trọng chỉ đạo các cơ quan, đơn vị chức năng theo dõi sát tình hình thực tế, làm cơ sở cho việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, đồng hành cùng doanh nghiệp và nhà đầu tư, từ đó định hướng phát triển phù hợp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. UBND Thành phố Hà Nội luôn xác định đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là nguồn lực quan trọng, góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu trong công tác quản lý nhà nước về kinh tế. Chỉ tính riêng năm 2024, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) năm 2024, toàn Thành phố thu hút 2.162 triệu USD vốn FDI, trong đó: Đăng ký cấp mới 293 dự án với số vốn đạt 1.212 triệu USD; 205 dự án bổ sung tăng vốn với 297 triệu USD; 279 lượt nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần đạt 652 triệu USD⁽³⁾.

Với vai trò cơ quan điều hành trung tâm, UBND Thành phố Hà Nội luôn chủ động tổ chức xây dựng và triển khai các quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội sát thực tiễn, nhằm hiện thực hóa định hướng chiến lược quốc gia và phù hợp với đặc thù của Thủ đô. Điển hình như, UBND thành phố đã ban hành Chỉ thị số 10/CTUBND ngày 25/6/2025 chỉ đạo các sở, ban, ngành, Mặt trận Tổ quốc, đơn vị trực thuộc và UBND cấp xã phối hợp xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026, cùng kế hoạch tài chính - ngân sách ba năm 2026-2028, với trọng tâm là phân nhóm các chỉ tiêu kinh tế, xã hội và môi trường để đảm bảo thực hiện đồng bộ các mục tiêu tổng thể⁽⁴⁾.

Trong quản lý nhà nước về kinh tế, UBND Thành phố Hà Nội luôn chú trọng ba trụ cột chính: 1) Ngân sách; 2) Tài chính; 3) Tài sản nhà nước.

Về ngân sách, UBND Thành phố đã lãnh đạo cơ quan, đơn vị liên quan chủ động lập dự toán ngân sách địa phương, bao gồm tổng thu và chi ngân sách, dựa trên khung pháp luật về ngân sách nhà nước. Trên cơ sở đó, phân bổ chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên theo kế hoạch tài chính - ngân sách hàng năm, đảm bảo cân đối ngân sách, thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh và hoạt động của bộ máy nhà nước. Trong 2 tháng đầu năm 2025, tổng thu ngân sách trên địa bàn Hà Nội ước đạt 185.700 tỉ đồng, tăng 63% so với cùng kỳ năm 2024. Trước đó, trong năm 2024, Hà Nội lần đầu tiên vươn lên đứng đầu cả nước về số thu ngân sách, vượt Thành phố Hồ Chí Minh⁽⁵⁾.

Về tài chính, UBND thành phố đã phối hợp với các cơ quan chức năng trong việc tổ chức thu các khoản thu như thuế, phí, lệ phí, tiền thuê đất, tiền cho thuê hoặc bán nhà ở thuộc sở hữu nhà nước... nhằm bổ sung vào nguồn ngân sách địa phương. Đồng thời, điều hành chặt chẽ việc sử dụng ngân quỹ, đảm bảo sử dụng hiệu quả, minh bạch và đúng chế độ, thực hiện quyết toán và công khai theo quy định pháp luật.

Về tài sản nhà nước, UBND Thành phố đã cấp phép sử dụng đất, quy hoạch và tái định cư liên quan, bảo đảm quản lý tài sản công một cách hiệu quả, tránh thất thoát và nâng cao trách nhiệm sử dụng. Cụ thể: Điều chỉnh phương án bổ sung 4 dự án mới với diện tích 3,28ha, nổi bật có cầu Trần Hưng Đạo, mở rộng Công viên Tuổi trẻ Thủ đô, chỉnh trang hè phố Trần Nhân Tông, Lê Duẩn; 4 dự án với diện tích 8,63ha, gồm cải tạo khu vực phía Đông hồ Hoàn Kiếm, mở rộng quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục; dành 11.719m² đất cho tái định cư dự án xây dựng đền thờ Đức vua Ngô Quyền tại Thành Cổ Loa⁽⁶⁾…

UBND Thành phố Hà Nội đã chú trọng quản lý chặt chẽ đầu tư công, đảm bảo sử dụng nguồn vốn hiệu quả. Đồng thời, tích cực cải thiện môi trường đầu tư, thu hút các nguồn lực đầu tư trong và ngoài nước tham gia phát triển kinh tế. Theo đó, Sở Kế hoạch và Đầu tư có trách nhiệm thẩm định và phê duyệt các chương trình, dự án đầu tư, đảm bảo tính khả thi, hiệu quả và tuân thủ đúng quy định pháp luật. Sở đã tích cực phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị liên quan để rà soát, đánh giá kỹ lưỡng các đề xuất đầu tư, đồng thời xây dựng các giải pháp thúc đẩy thu hút đầu tư trong và ngoài nước. Theo kết quả thống kê, chỉ trong 4 tháng đầu năm 2025, Hà Nội ghi nhận đột phá cả về thu hút vốn FDI lẫn giải ngân vốn đầu tư công. Thành phố đã thu hút khoảng 64,1 triệu USD vốn FDI, với 33 dự án mới và 11 dự án điều chỉnh vốn⁽⁷⁾. Đồng thời, UBND Thành phố Hà Nội đã phê duyệt đề cương nhiệm vụ nghiên cứu, xây dựng chính sách để thu hút đầu tư vào các ngành công nghiệp thế hệ mới như vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghệ số, nhằm đưa thành phố trở thành đầu tàu khu vực phía Bắc về phát triển công nghiệp công nghệ cao. Nhiệm vụ này nhằm hỗ trợ thành phố đạt tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030⁽⁸⁾.

Bên cạnh đó, UBND Thành phố Hà Nội luôn chú trọng phát triển đồng bộ giữa kinh tế đô thị và kinh tế nông thôn, nhằm thúc đẩy tăng trưởng bền vững và cân bằng giữa các vùng. Ở khu vực đô thị, tập trung cải thiện hạ tầng kỹ thuật như cấp nước sạch, thoát nước, hệ thống giao thông, nhà ở và không gian đô thị, qua đó nâng cao chất lượng cuộc sống, thu hút đầu tư và phát triển các ngành dịch vụ, thương mại, giáo dục - đào tạo. Song song đó, UBND Thành phố Hà Nội dành sự quan tâm đặc biệt cho phát triển kinh tế nông thôn, đặc biệt trong việc bảo tồn và phát triển làng nghề truyền thống. Qua đó giúp tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở làng nghề để thúc đẩy sản xuất kinh doanh theo hướng hội nhập, phát triển bền vững.

UBND Thành phố Hà Nội luôn chỉ đạo mạnh mẽ công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trong lĩnh vực kinh tế nhằm tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Việc thanh tra, kiểm tra được triển khai có trọng tâm, tập trung vào các lĩnh vực nhạy cảm như đầu tư công, đất đai, tài chính, xây dựng… Điển hình như Kế hoạch số 51/KH-UBND ngày 19/02/2025 về việc kiểm tra thi hành pháp luật xử lý vi phạm hành chính lĩnh vực thuế trên trên địa bàn Thành phố Hà Nội đã xác định 2 nội dung: 1) Kiểm tra về việc quản lý nhà nước; 2) chỉ đạo tổ chức thực hiện công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính và việc áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính⁽⁹⁾.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được công tác quản lý nhà nước về kinh tế của UBND thành phố Hà Nội còn tồn tại một số hạn chế.

Thứ nhất, việc bám sát chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về kinh tế có lúc, có nơi còn chậm. Việc triển khai một số chính sách, quyết định liên quan đến phát triển kinh tế chưa kịp thời, dẫn đến lúng túng trong thực hiện và ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý. Một số văn bản pháp lý chưa được cập nhật kịp thời với các quy định mới, gây khó khăn trong việc thực thi và tạo ra sự không nhất quán trong quản lý.

Thứ hai, thiếu đổi mới trong thể chế, cơ chế chính sách. Một số cơ chế, chính sách chưa theo kịp yêu cầu phát triển của nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, dẫn đến hiệu quả quản lý chưa cao. Các quy định pháp lý chưa được đồng bộ, gây khó khăn trong việc thực thi và tạo ra sự không nhất quán trong quản lý. Điển hình như thể chế, chính sách, các quy định liên quan đến quản lý hoạt động thương mại điện tử, tài chính số, ngân hàng số còn chưa đồng bộ⁽¹⁰⁾.

Thứ ba, chất lượng đội ngũ cán bộ tham mưu kinh tế còn hạn chế. Đội ngũ cán bộ tham mưu kinh tế còn thiếu về trình độ chuyên môn, tư duy chiến lược và kỹ năng thực tiễn. Khả năng đổi mới sáng tạo trong quản lý kinh tế còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả công tác tham mưu.

Thứ tư, chế độ, chính sách chưa hấp dẫn thu hút đầu tư. Các chế độ, chính sách thúc đẩy thu hút đầu tư và phát triển kinh tế số, kinh tế xanh chưa đủ hấp dẫn, dẫn đến việc thu hút nhà đầu tư còn hạn chế. Hạ tầng công nghệ chưa hoàn thiện: Hạ tầng công nghệ và môi trường đầu tư chưa hoàn thiện, ảnh hưởng đến sự phát triển của các lĩnh vực kinh tế mới. Minh chứng là tiềm năng thu hút và phát huy sức mạnh vượt trội của số đông doanh nghiệp lớn tập trung ở Hà Nội ít được chuyển hóa thành động lực phát triển vượt trội của Thủ đô do thiếu cơ hội thực tế và ít dự án phát triển đúng tầm⁽¹¹⁾.

Thứ năm, công tác thanh tra, kiểm tra có lúc, có nơi chưa hiệu quả. Trên thực tế một số vụ việc thanh tra, kiểm tra, giám sát trong quản lý nhà nước về kinh tế chưa thường xuyên, chưa kịp thời phát hiện sai phạm. Đặc biệt ở những lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực, công tác giám sát chưa hiệu quả, dẫn đến việc phát hiện và xử lý sai phạm còn chậm. Mặt khác, việc phát hiện vi phạm sẽ trở nên khó khăn hơn nếu giảm công tác thanh tra, miễn kiểm tra doanh nghiệp⁽¹²⁾…

3. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về kinh tế của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội thời gian tới

Một là, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của Thành ủy, Hội đồng nhân dân, UBND Thành phố Hà Nội về vai trò quản lý nhà nước về kinh tế.

Quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc Kết luận số 97-KL/TW ngày 05/10/2024 của Ban Chấp hành Trung ương về kinh tế - xã hội năm 2025; Chỉ thị số 17/CT-TTg ngày 22/5/2024 của Thủ tướng Chính phủ về xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2025... Trong đó, chú trọng: “Điều hành, phối hợp đồng bộ, hài hòa chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác nhằm thực hiện mục tiêu ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế”⁽¹³⁾. Trên cơ sở đó, Thành ủy, Hội đồng nhân dân, UBND Thành phố Hà Nội cần nhận thức về vai trò đặc biệt quan trọng của công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực kinh tế là yếu tố then chốt để thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững, hiệu quả và phù hợp với định hướng phát triển.

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về kinh tế nói chung và quản lý nhà nước về kinh tế nói riêng nhằm nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận trong toàn xã hội. UBND Thành phố cần phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành… định hướng chủ trương phát triển kinh tế phù hợp, tổ chức triển khai, điều hành các hoạt động quản lý nhà nước về kinh tế, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, cải cách hành chính, thu hút đầu tư.

Hai là, hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách phát triển kinh tế.

Hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách phát triển kinh tế là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về kinh tế của UBND Thành phố Hà Nội. Trước hết, cần tập trung rà soát, đánh giá toàn diện các quy định, chính sách hiện hành để kịp thời điều chỉnh, bổ sung hoặc thay thế những nội dung không còn phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô. Việc xây dựng chính sách cần đảm bảo tính minh bạch, công khai, ổn định và dễ thực thi. Cụ thể, cần tăng cường tham vấn ý kiến doanh nghiệp, chuyên gia và người dân trong quá trình soạn thảo chính sách, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công khai, tra cứu và giám sát việc thực hiện. Bảo đảm quy trình ban hành chính sách rõ ràng, nhất quán và có đánh giá tác động thực tế; đồng thời, thường xuyên cập nhật, điều chỉnh chính sách phù hợp với biến động kinh tế, tạo môi trường đầu tư minh bạch và ổn định. Trên cơ sở đó, góp phần tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, công bằng và cạnh tranh lành mạnh.

Đồng thời, UBND Thành phố cần tăng cường đối thoại, tham vấn ý kiến của các chuyên gia, hiệp hội doanh nghiệp và người dân trong quá trình xây dựng, ban hành chính sách kinh tế. Qua đó bảo đảm tính thực tiễn, khả thi và phù hợp với nhu cầu phát triển của từng ngành, từng lĩnh vực. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý kinh tế cần được thực hiện rõ ràng, hiệu quả thông qua việc phân cấp, phân quyền cần gắn với đặc thù phát triển của từng ngành, lĩnh vực và từng địa phương, bảo đảm cấp nào được giao quyền thì phải đủ năng lực, nguồn lực và trách nhiệm thực thi. Bên cạnh đó, UBND Thành phố cần quy định rõ ràng phạm vi thẩm quyền, trách nhiệm giải trình của từng cấp; tăng cường cơ chế phối hợp, kiểm tra, giám sát để bảo đảm tính thống nhất, minh bạch trong quản lý. Đồng thời, khuyến khích các cơ quan, đơn vị liên quan chủ động đề xuất sáng kiến, giải pháp phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện thực tế, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý chung… nhằm phát huy tối đa tính chủ động của các cấp, ngành trong thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế. Quán triệt Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân; trong đó, chú trọng: “Kịp thời xây dựng, hoàn thiện pháp luật và cơ chế, chính sách đột phá để khuyến khích kinh tế tư nhân phát triển trong những lĩnh vực ưu tiên, đầu tư nghiên cứu phát triển, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tham gia vào các nhiệm vụ quan trọng, chiến lược của quốc gia và vươn tầm khu vực, thế giới”⁽¹⁴⁾.

Ba là, đổi mới tư duy và phương pháp quản lý kinh tế.

Thực tế cho thấy, đổi mới tư duy và phương pháp quản lý kinh tế là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững. Vì vậy, cần chuyển mạnh tư duy quản lý từ “quản lý bằng mệnh lệnh hành chính” sang “quản lý kiến tạo và phục vụ”. Một mặt, UBND Thành phố cần tăng cường nghiên cứu, tạo lập môi trường pháp lý minh bạch, ổn định và thuận lợi thông qua việc rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính, loại bỏ các quy định chồng chéo, gây cản trở hoạt động sản xuất kinh doanh, công khai, minh bạch các quy hoạch, chính sách ưu đãi và quy trình cấp phép đầu tư, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận thông tin và thực hiện thủ tục nhanh chóng, hiệu quả; Mặt khác, UBND Thành phố cần có cơ chế chính sách cụ thể đồng hành, hỗ trợ, khuyến khích các nhà đầu tư sáng tạo, đổi mới và cạnh tranh lành mạnh.

Bên cạnh đó, phương pháp quản lý nhà nước về kinh tế cần được hiện đại hóa, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo vào công tác điều hành, dự báo kinh tế và ra quyết định chính sách. Ví dụ, UBND Thành phố có thể lãnh đạo các cơ quan, đơn vị liên quan xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu kinh tế - xã hội tập trung, kết nối liên thông giữa các sở, ngành và quận, huyện để phục vụ phân tích, dự báo xu hướng tăng trưởng, đầu tư, việc làm. Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong đánh giá tác động chính sách, quản lý quy hoạch, giám sát tiến độ dự án; triển khai nền tảng số hỗ trợ doanh nghiệp tra cứu thông tin, nộp hồ sơ, nhận kết quả trực tuyến, góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả điều hành kinh tế. Chú trọng tư duy quản trị rủi ro và thích ứng linh hoạt với biến động kinh tế trong và ngoài nước trên cơ sở xây dựng kế hoạch, chiến lược phát triển dài hạn, đồng thời linh hoạt điều chỉnh phù hợp với hoàn cảnh.

Bốn là, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức tham mưu kinh tế.

Để làm tốt công tác này, UBND Thành phố Hà Nội cần lãnh đạo các cơ quan, đơn vị liên quan xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng phân tích và tham mưu cho đội ngũ cán bộ, công chức đảm nhận công việc về kinh tế. Nghiên cứu, xây dựng lộ trình rà soát, đánh giá toàn diện đội ngũ cán bộ tham mưu kinh tế về năng lực chuyên môn, tư duy chiến lược, khả năng phân tích và dự báo tình hình kinh tế. Trên cơ sở đó, xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng phù hợp, tập trung vào các lĩnh vực như kinh tế thị trường, chính sách công, phân tích dữ liệu, chuyển đổi số, quản trị rủi ro và hội nhập quốc tế.

Đổi mới nội dung và phương pháp đào tạo theo hướng thực tiễn, chuyên sâu, kết hợp lý luận với tình huống cụ thể. Tăng cường hợp tác với các cơ sở nghiên cứu, trường đại học, tổ chức quốc tế để nâng cao chất lượng chương trình và giảng viên. Đồng thời, cần xây dựng cơ chế sử dụng, đãi ngộ và đánh giá cán bộ hợp lý, công bằng, minh bạch, dựa trên hiệu quả công việc, ý tưởng sáng tạo và tinh thần trách nhiệm. Ưu tiên bố trí cán bộ có năng lực, phẩm chất và tư duy đổi mới vào các vị trí then chốt trong tham mưu chính sách kinh tế. Tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp, hiện đại theo hướng xây dựng không gian làm việc thân thiện, ứng dụng công nghệ số trong quản lý và trao đổi thông tin; khuyến khích làm việc nhóm, chia sẻ tri thức và sáng kiến. Khuyến khích đổi mới sáng tạo, qua đó phát huy tối đa năng lực đội ngũ cán bộ, công chức trong quản lý và phát triển kinh tế Thủ đô.

Năm là, thúc đẩy phát triển kinh tế số, kinh tế xanh.

Bám sát Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; trong đó, chú trọng: “Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất, đổi mới phương thức quản trị quốc gia, phát triển kinh tế - xã hội, ngăn chặn nguy cơ tụt hậu, đưa đất nước phát triển bứt phá, giàu mạnh trong kỷ nguyên mới”⁽¹⁵⁾.

Bên cạnh đó, UBND Thành phố Hà Nội cần lãnh đạo các cơ quan, đơn vị tham mưu xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế số, kinh tế xanh theo từng ngành, lĩnh vực cụ thể. Xác định mục tiêu, lộ trình, nguồn lực và trách nhiệm rõ ràng, ưu tiên đầu tư hạ tầng số, năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn; đồng thời, khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng công nghệ mới, sản xuất thân thiện môi trường. Đối với kinh tế số, cần phát triển hạ tầng số đồng bộ, mở rộng mạng lưới internet tốc độ cao, dữ liệu lớn và nền tảng số phục vụ điều hành kinh tế. Tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, kinh doanh; phát triển thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt và chính quyền số. Về kinh tế xanh, cần hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các ngành sử dụng năng lượng sạch, công nghệ thân thiện với môi trường, tăng cường quản lý tài nguyên, giảm phát thải khí nhà kính, phát triển các mô hình đô thị sinh thái, nông nghiệp sạch và tuần hoàn.

Sáu là, đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động kinh tế.

Để công tác này đạt hiệu quả tối ưu, UBND Thành phố cần bám sát chủ trương, chính sách của Trung ương về công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát trong lĩnh vực kinh tế. Xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, với tổ chức xã hội, cộng đồng doanh nghiệp. Cụ thể, UBND Thành phố cần thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành, chia sẻ thông tin, lập kế hoạch thanh tra định kỳ và đột xuất, áp dụng công nghệ số trong giám sát hoạt động kinh tế. Cần công khai kết quả kiểm tra, bảo đảm minh bạch, khách quan và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp, người dân trong thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động kinh tế. Tăng cường vai trò giám sát của người dân và báo chí như người dân có thể tham gia phản ánh, góp ý trực tiếp hoặc qua cổng thông tin, các cơ quan báo chí đưa tin, phân tích, giám sát công khai các quyết định, hoạt động kinh tế nhằm tạo áp lực tích cực thúc đẩy sự minh bạch, trách nhiệm của các đơn vị, cá nhân trong quản lý kinh tế.

Đồng thời, UBND Thành phố cần có kế hoạch tổng thể ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát để nâng cao tính chính xác, nhanh chóng và minh bạch của hoạt động; xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm tra theo hướng trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các lĩnh vực dễ xảy ra sai phạm như đầu tư công, quản lý đất đai, tài chính, thuế, bảo vệ môi trường và các dự án trọng điểm, bám sát quan điểm chỉ đạo của Đảng tại Đại hội XIII, đó là: “kiểm tra, giám sát chặt chẽ hoạt động của doanh nghiệp, không để thất thoát, lãng phí vốn, tài sản nhà nước”⁽¹⁶⁾.

4. Kết luận

Trong bối cảnh Hà Nội đang phấn đấu trở thành trung tâm lớn về kinh tế, tài chính, thương mại của khu vực, việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về kinh tế của UBND Thành phố có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Thực tiễn cho thấy, công tác quản lý kinh tế đã đạt được nhiều kết quả tích cực, song vẫn còn tồn tại những hạn chế cần khắc phục như cơ chế chính sách chưa đồng bộ, năng lực quản lý và điều hành ở một số lĩnh vực còn yếu, cải cách hành chính chưa đáp ứng yêu cầu phát triển. Do đó, UBND Thành phố cần tiếp tục đổi mới tư duy quản lý, đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường phân cấp, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức và hoàn thiện hệ thống pháp lý, cơ chế giám sát, kiểm tra… Trên cơ sở đó, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về kinh tế, xây dựng Thủ đô Hà Nội phát triển năng động, bền vững và hội nhập sâu rộng trong thời kỳ mới./.

_________________________________

(1) Một số giải pháp thực hiện hiệu quả quản lý nhà nước về kinh tế của Ủy ban nhân dân tỉnh Hải Dương hiện nay, https://chinhtrivaphattrien.vn/mot-so-giai-phap-thuc-hien-hieu-qua-quan-ly-nha-nuoc-ve-kinh-te-cua-uy-ban-nhan-dan-tinh-hai-duong-hien-nay, ngày 26/12/2023.

(2) Giới thiệu tổng quan và khái quát về địa lí thành phố Hà Nội, https://hanoi.gov.vn/dia-ly-dia-hinh/gioi-thieu-tong-quan-va-khai-quat-ve-dia-li-thanh-pho-ha-noi-4241009114844999.htm, ngày 25/12/2014.

(3) Họp báo công bố số liệu thống kê kinh tế - xã hội thành phố Hà Nội năm 2024, https://hanoi.gov.vn/tin-so-nganh/hop-bao-cong-bo-so-lieu-thong-ke-kinh-te-xa-hoi-thanh-pho-ha-noi-nam-2024-4250103161429234.htm?utm, ngày 03/01/2025.

(4) Thông tin chỉ đạo, điều hành của UBND Thành phố, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội (ngày 25/6/2025), https://phucloi.hanoi.gov.vn/hoat-dong-khoi-chinh-quyen/thong-tin-chi-dao-dieu-hanh-cua-ubnd-thanh-pho-chu-tich-ubnd-thanh-pho-ha-noi-ngay-25-6-2025-2702250626131455009.htm, ngày 26/6/2025.

(5) Quán quân thu ngân sách: Hà Nội chạy nhanh, không phải TP.HCM chạy chậm, https://tuoitre.vn/quan-quan-thu-ngan-sach-ha-noi-chay-nhanh-khong-phai-tp-hcm-chay-cham-20250306075211803.htm, ngày 06/3/2025.

(6) Điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất tại Hà Nội, https://nongnghiepmoitruong.vn/dieu-chinh-quy-hoach-su-dung-dat-tai-ha-noi-d754491.html, ngày 22/5/2025.

(7) Hà Nội thu hút vốn FDI và tăng tốc đầu tư công, https://hanoi.gov.vn/tin-so-nganh/ha-noi-thu-hut-von-fdi-va-tang-toc-dau-tu-cong-4250512174132445.htm?utm, ngày 12/5/2025.

(8) Nghiên cứu, xây dựng chính sách thu hút đầu tư vào công nghiệp vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, https://hanoi.gov.vn/chi-dao-cua-ubnd-thanh-pho-ha-noi/nghien-cuu-xay-dung-chinh-sach-thu-hut-dau-tu-vao-cong-nghiep-vi-mach-ban-dan-va-tri-tue-nhan-tao-cong-nghe-so-4250618114430242.htm?utm, ngày 18/6/2025.

(9) Kiểm tra thi hành pháp luật xử lý vi phạm hành chính lĩnh vực thuế, https://hanoi.gov.vn/chi-dao-cua-ubnd-thanh-pho-ha-noi/kiem-tra-thi-hanh-phap-luat-xu-ly-vi-pham-hanh-chinh-linh-vuc-thue-4250220103025308.htm, ngày 20/02/2025.

(10) Phát triển kinh tế số tại Hà Nội: Thực trạng và những vấn đề đặt ra, https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/chinh-tri-xay-dung-dang/-/2018/1008202/phat-trien-kinh-te-so-tai-ha-noi--thuc-trang-va-mot-so-van-de-dat-ra.aspx, ngày 20/11/2024.

(11) Hà Nội đã thực sự là một cực tăng trưởng về kinh tế, https://thanglong.chinhphu.vn/ha-noi-da-thuc-su-la-mot-cuc-tang-truong-ve-kinh-te-103241007154024171.htm, ngày 07/10/2024.

(12) Hà Nội mở đợt cao điểm kiểm tra liên ngành chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả cuối năm 2025, https://tapchicongthuong.vn/ha-noi-mo-dot-cao-diem-kiem-tra-lien-nganh-chong-buon-lau--gian-lan-thuong-mai-va-hang-gia-cuoi-nam-2025-281847.htm?utm, ngày 24/10/2025.

(13) Thủ tướng Chính phủ (2024), Chỉ thị số 17/CT-TTg ngày 22/5/2024 về xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2025.

(14) Bộ Chính trị (2025), Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 về phát triển kinh tế tư nhân.

(15) Bộ Chính trị (2025), Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

(16) Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, t.1, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, tr.134.