Vai trò của đội ngũ giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch hiện nay

1. Đặt vấn đề

Trong lịch sử nhân loại, chưa một chính đảng cách mạng nào có thể giữ vững được vai trò lãnh đạo nếu để mất đi nền tảng tư tưởng của chính mình. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng đã khẳng định: “cùng với chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng và cách mạng Việt Nam” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 1991, tr.127). Đó không phải là một mệnh đề đóng khung trong sách vở, mà là một hệ giá trị sống động, luôn được nghiên cứu, bổ sung ngày càng sâu sắc, toàn diện, khoa học hơn cùng bước đi của thực tiễn, và cũng chính vì thế, luôn phải đối mặt với sự chống phá quyết liệt từ nhiều phía. Các thế lực thù địch, với thủ đoạn ngày càng tinh vi, không từ một phương thức nào để xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh - bởi lẽ, đánh sập được nền tảng tư tưởng của một đảng cầm quyền cũng chính là đánh sập cột trụ tinh thần của cả một chế độ. Trong cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng vô cùng khốc liệt ấy, câu hỏi đặt ra là: lực lượng nào sẽ trực tiếp trấn giữ trận địa lý luận? Câu trả lời, không thể nào khác, chính là đội ngũ những người nghiên cứu, giảng dạy lý luận chính trị, mà trước hết là giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh - những người vừa truyền bá, vừa bảo vệ chính di sản tư tưởng của vị lãnh tụ đã khai sinh ra nền tảng ấy.

Các môn học lý luận chính trị, trong đó có môn Tư tưởng Hồ Chí Minh, là những môn học bắt buộc được giảng dạy trong các chương trình đào tạo ở bậc đại học, chương trình trung cấp và cao cấp lý luận chính trị, trang bị cho người học thế giới quan, phương pháp luận, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam và tư tưởng Hồ Chí Minh. Chính vì gắn chặt với nền tảng tư tưởng của Đảng, đội ngũ giảng viên giảng dạy các môn lý luận chính trị nói chung, tư tưởng Hồ Chí Minh nói riêng không thể đứng ngoài cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch hiện nay - đó vừa là trách nhiệm nghề nghiệp, vừa là mệnh lệnh chính trị mà thời cuộc đặt ra. Do đó, bài viết này tập trung làm rõ vai trò của đội ngũ giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đề xuất một số giải pháp phát huy vai trò của đội ngũ này trong thời gian tới.

2. Phương pháp nghiên cứu

Bài viết được tiếp cận dựa trên nền tảng phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác tư tưởng, lý luận. Để giải quyết các mục tiêu đề ra, bài viết sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu cụ thể như:

Phương pháp nghiên cứu tài liệu (phân tích, tổng hợp) được sử dụng để hệ thống hóa cơ sở lý luận từ các Văn kiện Đại hội Đảng, các nghị quyết và các công trình khoa học liên quan;

Phương pháp lịch sử - logic giúp làm rõ sự phát triển tư duy của Đảng về công tác tư tưởng;

Phương pháp diễn dịch – quy nạp trong trình bày các vấn đề của bài báo;

Phương pháp tổng kết thực tiễn, đối chiếu được vận dụng nhằm đánh giá thực trạng hoạt động của đội ngũ giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh hiện nay, từ đó làm cơ sở để đề xuất các giải pháp của bài báo.

3. Kết quả và thảo luận

3.1. Vai trò của đội ngũ giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã khẳng định: “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại; là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2011, tr.88). Một tài sản tinh thần “vô cùng to lớn và quý giá” như vậy tất yếu trở thành mục tiêu công kích hàng đầu của các thế lực thù địch - bởi phá vỡ được niềm tin vào tư tưởng Hồ Chí Minh cũng chính là phá vỡ sợi dây kết nối giữa Đảng với Nhân dân, giữa quá khứ hào hùng với hiện tại và tương lai của dân tộc. Trước sự chống phá quyết liệt, ngày càng tinh vi đó, Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị đã xác định rõ vai trò của đội ngũ giảng viên lý luận chính trị: “Tích cực đổi mới nội dung, chương trình giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong hệ thống giáo dục quốc dân phù hợp với đối tượng học, bậc học trong từng thời kỳ phát triển của đất nước. Tiếp tục đổi mới, hoàn thiện chương trình đào tạo, cập nhật kiến thức lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên trong các học viện, các trường chính trị. Nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ giảng viên lý luận chính trị, các môn khoa học xã hội và nhân văn đáp ứng yêu cầu công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho sinh viên, học sinh trong tình hình mới” (Bộ Chính trị, 2018). Đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Đảng tiếp tục khẳng định: “kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới của Đảng” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tập 1, tr.73). Ba chữ “kiên định” được nhắc lại như một điệp khúc không phải ngẫu nhiên, mà là bài học kinh nghiệm quý báu, mang tầm nguyên tắc, tiếp tục định hướng cho đội ngũ giảng viên lý luận trong kỷ nguyên mới của đất nước.

Trước bối cảnh đó, những người làm công tác tư tưởng nói chung, lực lượng trực tiếp nghiên cứu, giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh nói riêng, không có con đường nào khác ngoài việc không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn, chủ động tìm lời giải cho những vấn đề thực tiễn đang đặt ra. Trách nhiệm của họ không dừng lại ở việc truyền đạt những gì đã có sẵn, mà còn làm phong phú thêm hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh bằng cách kết hợp chặt chẽ nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn đang nảy sinh trong nước và thế giới. Chính quá trình không ngừng tìm tòi, khám phá và sáng tạo ấy sẽ đóng góp thiết thực vào việc phát triển lý luận của tư tưởng Hồ Chí Minh. Có thể khái quát vai trò của đội ngũ giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh trong sứ mệnh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, thù địch ở bốn khía cạnh sau đây:

Thứ nhất, thông qua công tác giảng dạy, đội ngũ giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh đóng vai trò nòng cốt trong việc truyền bá nền tảng tư tưởng của Đảng và củng cố niềm tin vững chắc cho thế hệ trẻ. Quá trình giảng dạy không đơn thuần trang bị cho đông đảo sinh viên, học viên - những trí thức tương lai của đất nước - thế giới quan khoa học và nhân sinh quan cách mạng, mà còn giác ngộ họ về mục tiêu, lý tưởng mà Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lựa chọn. Trước âm mưu thâm độc của các thế lực thù địch hòng xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và tiêm nhiễm tư tưởng độc hại vào môi trường học đường, mỗi bài giảng lý luận chính trị chính là một tấm khiên bảo vệ hữu hiệu, mỗi giảng viên chính là một người gác cổng thầm lặng cho tâm hồn thế hệ trẻ. Bằng cách lồng ghép nội dung đấu tranh, phê phán các luận điệu sai trái ngay trong bài giảng, giảng viên giúp người học nhận diện rõ bộ mặt thật của các thế lực cơ hội, phản động, từ đó hình thành sức đề kháng để không dao động niềm tin vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội. Và khi được học tập một cách bài bản, chính lực lượng sinh viên ấy sẽ biến nhận thức lý luận thành hành động tự giác, tiếp tục trở thành những người lan tỏa tư tưởng Hồ Chí Minh, đưa đường lối, chính sách của Đảng vào thực tế đời sống xã hội. Đó chính là vòng tuần hoàn bền vững nhất của công tác tư tưởng: người thầy gieo hạt, người trò trổ bông, và những bông hoa ấy lại tiếp tục gieo hạt cho những mùa sau.

Thứ hai, thông qua hoạt động nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn, đội ngũ giảng viên góp phần vận dụng sáng tạo, phát triển lý luận và cung cấp luận cứ khoa học sắc bén để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Nếu giảng dạy là mặt trận thứ nhất thì nghiên cứu khoa học chính là hậu phương vững chắc nuôi dưỡng mặt trận ấy - bởi không có lý luận sắc bén thì mọi lời giảng, mọi bài viết đấu tranh đều chỉ là những phát ngôn cảm tính, thiếu sức thuyết phục. Việc nghiên cứu chuyên sâu giúp đội ngũ này kịp thời giải đáp những vấn đề mới nảy sinh, làm sáng tỏ bản chất con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, làm rõ những giá trị trường tồn của di sản Hồ Chí Minh đối với dân tộc và thời đại. Trên cơ sở đó, họ đưa ra những đề xuất khoa học giúp các cấp ủy, chính quyền địa phương cụ thể hóa và thực thi hiệu quả đường lối, chính sách của Đảng; đồng thời, thông qua các đề tài nghiên cứu và việc xã hội hóa sản phẩm khoa học, làm phong phú thêm ngành Hồ Chí Minh học, trực tiếp lý giải những vấn đề thực tiễn đang đặt ra. Sự đông đảo và chuyên sâu của đội ngũ này đã kết tinh thành một lực lượng to lớn, đủ sức cung cấp cơ sở lý luận vững chắc để đấu tranh, phản bác triệt để các quan điểm sai trái, thù địch trong bối cảnh hiện nay.

Thứ ba, thông qua việc gắn kết với các hoạt động xã hội, đặc biệt là sự hiện diện trên các phương tiện truyền thông, đội ngũ giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh đã thực hiện sứ mệnh lan tỏa cả trực tiếp lẫn gián tiếp nền tảng tư tưởng của Đảng. Có thể khẳng định, mạng xã hội hiện đang là mặt trận cam go, khốc liệt nhất trong cuộc chiến tư tưởng giữa chúng ta với các thế lực thù địch, phản động và cơ hội chính trị - một mặt trận không có ranh giới địa lý, không có giờ nghỉ, nơi đối phương có thể ẩn danh sau hàng nghìn tài khoản ảo. Tại phòng tuyến không tiếng súng ấy, đội ngũ giảng viên lý luận chính trị nói chung, tư tưởng Hồ Chí Minh nói riêng, thực sự đang đóng vai trò những “chiến sĩ” thầm lặng. Bằng tư duy nhạy bén, kiến thức chuyên sâu cùng phương thức tiếp cận linh hoạt, sáng tạo, họ chủ động bóc trần, phản bác những luận điệu xuyên tạc, sai trái; khi kề vai sát cánh cùng các lực lượng chuyên trách của các đơn vị chức năng, họ đã cùng nhau dựng nên một lá chắn vững chắc, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ngay trên chính không gian mà đối phương từng xem là “vùng trống quyền lực”.

Thứ tư, đội ngũ giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh góp phần xây dựng Đảng vững mạnh về tư tưởng. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Chỉ có thông suốt lý luận Mác - Lênin, Đảng mới chắc tiến lên, mới lãnh đạo được giai cấp công nhân tiến lên. Vì vậy, giáo dục tư tưởng và lãnh đạo tư tưởng là việc quan trọng nhất của Đảng, phải kiên quyết chống cái thói xem nhẹ tư tưởng. Đảng phải tăng cường tư tưởng giai cấp công nhân và rửa gột những tư tưởng trái với nó” (Hồ Chí Minh, 2011, tập 8, tr.280). Lời dặn ấy, dù đã cách chúng ta hơn nửa thế kỷ, vẫn còn nguyên giá trị thời sự: một đảng cầm quyền có thể suy giảm sức chiến đấu không phải vì thiếu vũ khí, thiếu tài chính, mà trước hết vì “xem nhẹ tư tưởng”. Trong các trụ cột xây dựng Đảng - về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức - việc củng cố Đảng về mặt tư tưởng thực chất là một tiến trình không ngừng phát triển, vận dụng sáng tạo và lan tỏa sâu rộng hệ thống di sản lý luận này, để chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh trở thành hệ giá trị chủ đạo trong đời sống tinh thần của toàn xã hội, thấm nhuần vào từng tổ chức đảng, từng cá nhân sinh viên, học viên, cán bộ, đảng viên, nhân dân. Mọi quyết sách, đường lối của Đảng, suy cho cùng, đều phải được xây dựng trên nền tảng thế giới quan, phương pháp luận ấy, gắn liền với bối cảnh thực tiễn của đất nước và thời đại.

Là lực lượng nòng cốt đảm nhận trọng trách truyền bá, phát triển và vận dụng sáng tạo di sản tư tưởng Hồ Chí Minh đến với các thế hệ sinh viên, đội ngũ giảng viên đã và đang đóng góp thường xuyên, đắc lực vào việc vun đắp nền tảng tư tưởng của Đảng. Họ trực tiếp tham gia đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận, bảo vệ sự trong sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cũng như các chủ trương, đường lối của Đảng. Bằng nội dung học phần cùng nghệ thuật sư phạm khéo léo, người thầy bồi dưỡng cho sinh viên phẩm chất đạo đức cách mạng, hun đúc tinh thần phụng sự Tổ quốc, Nhân dân - và chính sự tin tưởng, kiên định với lý tưởng cách mạng ấy là tiền đề quyết định để người học rèn luyện đạo đức trong sáng, vững vàng vượt qua mọi cám dỗ, không hoang mang, dao động trước những thủ đoạn xuyên tạc của các thế lực thù địch.

Như vậy, việc nâng cao vai trò của đội ngũ giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ là câu chuyện của riêng lĩnh vực Hồ Chí Minh học, mà là câu chuyện của toàn bộ công tác tư tưởng: vừa nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn; vừa tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; vừa trực tiếp đấu tranh với các luận điệu xuyên tạc. Ba nhiệm vụ ấy không tách rời mà đan xen, bổ trợ lẫn nhau, tạo thành một chỉnh thể thống nhất trong sứ mệnh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay.

3.2. Đội ngũ giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh phát huy vai trò trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay

Thực tiễn những năm qua cho thấy, đội ngũ giảng viên giảng dạy, nghiên cứu lý luận chính trị nói chung, tư tưởng Hồ Chí Minh nói riêng, đã có bước phát triển vượt bậc về cả số lượng lẫn chất lượng. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Đảng, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như hệ thống các Học viện, trường chính trị, đại học, cao đẳng, đội ngũ này đã thực sự trở thành lực lượng nòng cốt, những “chiến sĩ” kiên trung trên mặt trận tư tưởng - văn hóa. Song, một quy luật muôn thủa của mọi cuộc đấu tranh là: đối phương không bao giờ đứng yên. Trước sự biến đổi nhanh chóng của công nghệ số, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và những thủ đoạn ngày càng tinh vi của các thế lực thù địch - đặc biệt trong bối cảnh Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh và Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 20/7/2026 của Ban Bí thư về tăng cường giáo dục lý luận chính trị đều đặt ra yêu cầu “chuyển mạnh sang thực hành” - thực trạng phát huy vai trò của đội ngũ này đang bộc lộ một khoảng cách đáng suy ngẫm giữa năng lực hiện có và đòi hỏi của thời cuộc, thể hiện ở cả những ưu điểm và hạn chế như sau:

Thứ nhất, đội ngũ giảng viên đã khẳng định được bản lĩnh chính trị vững vàng và trình độ chuyên môn ngày càng cao. Phần lớn giảng viên trực tiếp giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh tại các trường đại học, cao đẳng, học viện hiện nay đều được đào tạo bài bản, chuẩn hóa về bằng cấp (tỷ lệ lớn có trình độ Tiến sĩ, học hàm phó giáo sư) - đây là lực lượng có thế giới quan khoa học, lập trường tư tưởng kiên định, tuyệt đối trung thành với mục tiêu, lý tưởng của Đảng. Trong các bài giảng, đa số giảng viên đã ý thức sâu sắc trách nhiệm của mình: không chỉ đơn thuần truyền đạt tri thức hàn lâm, mà chủ động lồng ghép, tích hợp nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng, giúp người học hiểu đúng, hiểu sâu về di sản Hồ Chí Minh. Nhờ đó, sinh viên, học viên được trang bị “sức đề kháng” cần thiết để tự chắt lọc thông tin, không dao động trước những luận điệu xuyên tạc. Tác giả Phạm Đức Kiên nhận định xác đáng rằng: “Các trường đã từng bước chú trọng lồng ghép, tích hợp nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong từng bài giảng của giảng viên; mở chuyên mục hoặc xây dựng các tuyến bài bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, tuyên truyền về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước” (Phạm Đức Kiên, 2022).

Thứ hai, đội ngũ giảng viên đã tích cực tham gia nghiên cứu khoa học và trực tiếp đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái. Không chỉ đứng trên bục giảng, nhiều giảng viên đã trở thành những cây bút sắc bén trên các diễn đàn học thuật, tạp chí khoa học và báo Đảng. Điển hình như trong Cuộc thi chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ Năm, năm 2025 - với 541.766 tác phẩm dự thi trên 5 loại hình, tăng khoảng 73.000 tác phẩm so với năm 2024, trong đó lực lượng giảng viên lý luận chính trị tiếp tục được ghi nhận là một trong những lực lượng nòng cốt, cùng với quân đội, công an, báo chí, tuyên giáo và dân vận, đóng góp nhiều tác phẩm có chất lượng, được trao trong tổng số 137 giải cá nhân của Cuộc thi (Tạp chí Lý luận chính trị điện tử, 2025). Con số ấy không chỉ là thống kê, mà là minh chứng sống động cho sức mạnh tổng hợp của một đội ngũ đông đảo, được huy động đúng lúc, đúng chỗ. Thông qua các đề tài nghiên cứu cấp cơ sở, cấp bộ và cấp nhà nước, đội ngũ này đã cung cấp nhiều luận cứ khoa học, làm rõ những giá trị trường tồn của tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng thời trực diện bóc trần những mưu đồ bôi nhọ, hạ bệ lãnh tụ của các thế lực thù địch, phản động.

Thứ ba, bước đầu có sự thích ứng với không gian mạng. Một bộ phận giảng viên, đặc biệt là giảng viên trẻ, đã chủ động tham gia các lực lượng nòng cốt (Lực lượng 35) tại cơ quan, đơn vị. Bằng việc xây dựng và quản trị các trang web, fanpage, nhóm mạng xã hội lan tỏa năng lượng tích cực - theo đúng phương châm “lấy cái đẹp dẹp cái xấu” - họ đã góp phần định hướng dư luận xã hội, phản bác kịp thời những tin giả, tin xấu độc trên môi trường internet. Đó là những tín hiệu đáng mừng, song vẫn chỉ là bước khởi đầu so với quy mô và tốc độ của mặt trận không gian mạng.

Bên cạnh những kết quả đáng ghi nhận ở trên, việc phát huy vai trò của đội ngũ giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh vẫn còn bộc lộ một số hạn chế đáng phải suy ngẫm.

Một là, phương pháp giảng dạy chậm đổi mới, đôi lúc còn mang nặng tính hàn lâm, giáo điều. Ở một số cơ sở giáo dục, việc truyền đạt tư tưởng Hồ Chí Minh vẫn đi theo lối mòn “thầy đọc, trò chép” hoặc diễn giải lý luận một chiều, thiếu thực tiễn sinh động - trong khi đối tượng người học hiện nay chủ yếu là thế hệ Gen Z, những người có tư duy phản biện sắc bén và khả năng tiếp nhận thông tin nhanh. Sự lệch pha giữa phương pháp cũ và đối tượng mới ấy vô hình trung làm suy giảm sức hút của môn học, khiến việc giáo dục tư tưởng, bảo vệ nền tảng chưa chạm đến cảm xúc và niềm tin sâu sắc của người học. Đáng nói hơn, vẫn còn một bộ phận nhỏ giảng viên mang tâm lý “an toàn”: chỉ dạy đúng giáo trình, e ngại phân tích, bình luận những vấn đề chính trị, xã hội phức tạp vì sợ “sai quan điểm” hoặc sợ bị các phần tử cực đoan công kích ngược. Sự thiếu bản lĩnh, ngại va chạm ấy vô tình đánh mất chính tính chiến đấu, tính giáo dục - vốn là linh hồn của các môn khoa học lý luận chính trị.

Hai là, năng lực đấu tranh trên không gian mạng và ứng dụng công nghệ số còn nhiều hạn chế. Mặc dù nhận thức rõ tầm quan trọng của mặt trận internet, trên thực tế, số lượng giảng viên có đủ kỹ năng nhận diện, rà quét và tổ chức đấu tranh công nghệ cao còn khiêm tốn. Trong khi các thế lực thù địch sử dụng trí tuệ nhân tạo, thuật toán phân phối nội dung của TikTok, YouTube để phát tán video xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ đời tư lãnh tụ với tốc độ chóng mặt, thì các bài phản bác của đội ngũ giảng viên chủ yếu vẫn ở dạng bài viết học thuật dài, khô khan, ít được số hóa dưới dạng Infographic, Podcast hay Video ngắn. Đó là một cuộc đua không cân sức: một bên là những đòn tấn công được “vũ khí hóa” bằng công nghệ, một bên vẫn đang dùng phương tiện của một thời đại khác. Hệ quả tất yếu là độ lan tỏa của các sản phẩm phản bác trên mạng xã hội chưa cao, chưa tiếp cận được đông đảo giới trẻ - đúng đối tượng mà các thế lực thù địch đang nhắm tới nhiều nhất.

Ba là, tình trạng quá tải về định mức giảng dạy ảnh hưởng đến chất lượng nghiên cứu chuyên sâu. Tại nhiều trường đại học, cao đẳng, do thiếu hụt nhân sự, một giảng viên bộ môn Lý luận chính trị thường phải kiêm nhiệm giảng dạy nhiều môn học khác nhau (Triết học, Kinh tế chính trị, Tư tưởng Hồ Chí Minh...). Định mức giờ dạy quá cao khiến họ bị cuốn vào guồng quay của một “thợ dạy” hơn là một nhà khoa học, không còn đủ thời gian để tự học, tự bồi dưỡng, cập nhật kiến thức thời sự, và đặc biệt là thiếu sự đầu tư thỏa đáng cho các công trình nghiên cứu có hàm lượng lý luận sắc bén, phục vụ trực tiếp cho công tác đấu tranh chống các quan điểm sai trái. Một người lính không được mài gươm thường xuyên thì khi ra trận, sức chiến đấu ắt sẽ giảm sút - đó là quy luật hiển nhiên mà công tác tổ chức, quản lý nhân sự cần sớm nhìn nhận.

Nhìn chung, đội ngũ giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh hiện nay là lực lượng hùng hậu, có chuyên môn và bản lĩnh chính trị vững vàng, đã và đang đóng góp to lớn vào việc củng cố nền tảng tư tưởng của Đảng. Nhưng khoảng cách giữa năng lực đấu tranh truyền thống với yêu cầu đấu tranh đa chiều trong không gian mạng và kỷ nguyên số vẫn đang hiện hữu, và khoảng cách ấy sẽ không tự thu hẹp nếu thiếu những giải pháp đồng bộ, đột phá để nâng tầm năng lực, kỹ năng cho đội ngũ nòng cốt này trong thời gian tới.

3.3. Một số giải pháp phát huy vai trò của đội ngũ giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng thời gian tới

Trên cơ sở những kết quả đạt được và hạn chế, bất cập nêu trên, để tiếp tục phát huy vai trò của đội ngũ giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch thời gian tới, cần thực hiện đồng bộ một số giải pháp sau đây:

Một là, tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng nhằm nâng cao nhận thức, bản lĩnh chính trị của đội ngũ giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Thực tiễn đấu tranh bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh những năm qua cho thấy: muốn đấu tranh hiệu quả, trước hết người đấu tranh phải “miễn dịch” với chính những luận điệu mà mình đang phản bác. Do đó, cần tập trung đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục sâu rộng trong toàn hệ thống chính trị, trong xã hội và trong đội ngũ cán bộ nghiên cứu, giảng dạy, làm cho mọi người nhận thức sâu sắc về âm mưu, bản chất, nội dung, phương thức, thủ đoạn thâm độc, xảo quyệt mà các thế lực thù địch đang thực hiện.

Đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị, tư tưởng làm cho cán bộ nghiên cứu, giảng dạy trong các học viện, trường chính trị tỉnh, thành phố, trường đại học nhận thức đầy đủ, sâu sắc hơn nữa về vị trí, vai trò của cuộc đấu tranh bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; hiểu rõ thực chất cuộc đấu tranh tư tưởng, giai cấp và dân tộc đang diễn ra quyết liệt với những sắc thái mới, trong bối cảnh lịch sử mới. Từ đó, bồi dưỡng nhận thức, nâng cao bản lĩnh chính trị, sức đề kháng và khả năng “miễn dịch” trước những âm mưu, thủ đoạn chống phá tinh vi, xảo quyệt của các thế lực thù địch; đồng thời kiên quyết đấu tranh vạch trần âm mưu, thủ đoạn, chỉ rõ tính chất phản động, xuyên tạc, lừa bịp trong các luận điểm tuyên truyền của chúng, phê phán những biểu hiện mơ hồ, nhận thức chưa đúng đắn trong một bộ phận cán bộ nghiên cứu, giảng dạy. Đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp giáo dục chính trị, tư tưởng, nâng cao hơn nữa tính chiến đấu, tính thuyết phục - đó chính là cách để mỗi giảng viên tự trang bị cho mình “vũ khí” vững chắc nhất trước khi bước vào trận địa.

Hai là, chú trọng quy tụ và phát huy sức mạnh tổng hợp của đông đảo đội ngũ giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh trên toàn quốc tham gia mặt trận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Một đội quân dù tinh nhuệ đến đâu, nếu phân tán, thiếu liên kết, cũng khó tạo nên sức mạnh tổng hợp. Thực tế hiện nay cho thấy, việc tổ chức lực lượng này mới chỉ tập trung chủ yếu tại hệ thống các trường Đảng, trường chính trị của quân đội và công an, trong khi chưa tạo được sức bao phủ sâu rộng tại các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng trong cả nước. Do đó, cần có những giải pháp căn cơ nhằm thu hút và đề cao vai trò của đội ngũ giảng viên này thông qua sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của các cấp ủy, tổ chức đảng tại các trường đại học, cao đẳng trên cả nước; đồng thời thường xuyên tổ chức các khóa bồi dưỡng, tập huấn chuyên sâu để làm sâu sắc hơn nhận thức của giảng viên về trọng trách bảo vệ nền tảng tư tưởng, cũng như năng lực ngăn chặn các quan điểm sai trái, xuyên tạc, chống phá. Một mạng lưới kết nối đồng bộ, quy tụ chặt chẽ lực lượng giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh giữa các cơ sở đào tạo chắc chắn sẽ nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Song song với đó, việc lồng ghép chuyên đề bảo vệ nền tảng tư tưởng và phản bác các luận điệu xuyên tạc, thù địch vào các chương trình bồi dưỡng, tập huấn (cả định kỳ hằng năm lẫn đột xuất) cho đội ngũ giảng viên lý luận chính trị nói chung, giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh nói riêng, là yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ giữa Ban Tuyên giáo Trung ương, Ban Chỉ đạo 35 Trung ương và Bộ Giáo dục và Đào tạo. Hơn thế, cần chính thức đưa thành quy định bắt buộc việc tích hợp các nội dung đấu tranh, phản bác những quan điểm sai trái, thù địch vào giáo án và bài giảng lý luận chính trị, ở những cấp độ phù hợp với từng đối tượng người học.

Ba là, dành nguồn lực đầu tư cho hoạt động nghiên cứu khoa học để nâng cao chất lượng giảng dạy lý luận chính trị nói chung, môn tư tưởng Hồ Chí Minh nói riêng. Không có nghiên cứu sắc bén thì không thể có luận cứ sắc bén, và không có luận cứ sắc bén thì mọi cuộc đấu tranh tư tưởng đều chỉ dừng ở tầm khẩu hiệu. Cụ thể, cần phân bổ một nguồn ngân sách chuyên biệt phục vụ các công trình nghiên cứu cơ bản về lý luận chính trị, hỗ trợ đội ngũ giảng viên tại các cơ sở giáo dục đại học, học viện và hệ thống trường chính trị tỉnh, thành phố trên toàn quốc đào sâu, phát triển nền tảng học thuật; đồng thời động viên đội ngũ giảng viên chủ động khai thác các đề tài từ di sản kinh điển, gắn kết và làm phong phú thêm những giá trị đó bằng thực tiễn cuộc sống hiện nay. Cần chú trọng cơ chế đặt hàng hoặc khuyến khích các đề tài nghiên cứu hướng trực diện vào nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác các luận điệu xuyên tạc một cách thuyết phục; và một chính sách khen thưởng thường xuyên, xứng đáng chắc chắn sẽ tạo động lực to lớn để giảng viên tích cực tham gia nghiên cứu khoa học phục vụ công cuộc này.

Bốn là, nâng tầm năng lực cho lực lượng giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh thông qua các cơ chế đầu tư, bồi dưỡng nhân lực chất lượng cao. Các cơ sở giáo dục cần rà soát thường xuyên để bảo đảm đội ngũ này đáp ứng tốt cả về quy mô lẫn chất lượng, khắc phục triệt để tình trạng thiếu hụt nhân sự hoặc phân công một giảng viên kiêm nhiệm dạy nhiều môn khác nhau (như Lịch sử Đảng, Chủ nghĩa xã hội khoa học...) - bởi việc ôm đồm chuyên môn sẽ làm suy giảm chính quỹ thời gian mà lẽ ra họ cần dành cho việc trau chuốt bài giảng và đào sâu nghiên cứu. Về lâu dài, cần hoạch định chiến lược đào tạo một thế hệ các nhà khoa học đầu ngành về Hồ Chí Minh học; từng trường đại học, cao đẳng phải chủ động ươm mầm, tạo mọi hành lang pháp lý và điều kiện học thuật thuận lợi nhất để những giảng viên trẻ đầy nhiệt huyết, giàu triển vọng có cơ hội bứt phá, sớm vươn lên thành những chuyên gia cốt cán.

Năm là, đề cao trách nhiệm và năng lực lãnh đạo của các tổ chức đảng cơ sở tại các cơ sở giáo dục, các khoa Lý luận chính trị. Tăng cường theo dõi, định hướng tư tưởng, kết hợp thực thi nghiêm túc vũ khí “tự phê bình và phê bình” chính là chốt chặn quan trọng nhất để đẩy lùi từ sớm mọi nguy cơ suy thoái về tư tưởng chính trị, phẩm chất đạo đức, cũng như những mầm mống “tự diễn biến, tự chuyển hóa” ngay trong nội bộ đội ngũ giảng viên - bởi không ai có thể đi bảo vệ nền tảng tư tưởng cho người khác nếu chính mình đang dao động. Xuyên suốt các kỳ sinh hoạt chi bộ hay tọa đàm chuyên đề, cấp ủy cần lồng ghép nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng vào nội dung sinh hoạt; đồng thời cổ vũ phong trào để giảng viên tích cực nghiên cứu, công bố các công trình, bài báo sắc bén về chủ đề này trên hệ thống tạp chí khoa học và báo Đảng, cũng như tham gia tích cực Cuộc thi bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng do Ban Chỉ đạo 35 Trung ương và các cấp phát động hằng năm.

Sáu là, phát huy vai trò, trách nhiệm của đội ngũ giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh trên mặt trận không gian mạng. Kỷ nguyên số hôm nay chứng kiến mạng xã hội trở thành chiến trường khốc liệt nhất, nơi các phần tử cơ hội, thù địch ráo riết thực hiện mưu đồ chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng. Trước tình hình này, việc khơi dậy tinh thần xung kích của đội ngũ giảng viên trên toàn quốc, đặc biệt là thế hệ trẻ, trong công cuộc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng là vô cùng cấp bách. Cần động viên họ chủ động chia sẻ, phủ sóng mạnh mẽ các chủ trương của Đảng cùng các thành quả nghiên cứu khoa học uy tín theo phương châm “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”, việc lan tỏa những luồng thông tin tích cực sẽ đè bẹp và vô hiệu hóa nội dung độc hại, chứ không phải chỉ dừng ở việc phòng thủ, đối phó. Mỗi nhà giáo khi hòa mình vào môi trường mạng phải luôn khắc cốt ghi tâm “thiên chức” thiêng liêng của mình: kiên định bảo vệ sự trong sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng. Dựa trên sở trường chuyên môn riêng, mỗi cá nhân có thể linh hoạt chọn phương thức đấu tranh trực diện hoặc gián tiếp - nhưng dù chọn cách nào, cũng cần được các cơ sở giáo dục và tổ chức đảng đồng hành, có cơ chế động viên, hỗ trợ kịp thời về mặt tinh thần và pháp lý, tránh để họ đơn độc trước nguy cơ bị tấn công cá nhân, bôi nhọ ngược từ các đối tượng chống phá. Chỉ khi đó, tấm khiên bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ trên không gian mạng mới thực sự vững chắc.

4. Kết luận

Đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác những quan điểm xuyên tạc, chống phá của các thế lực thù địch là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài. Cấp bách vì đối phương không ngừng thay đổi thủ đoạn từng ngày, lâu dài vì đây là cuộc đấu tranh không có điểm dừng, không có ngày kết thúc. Đây là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, mà trực tiếp và trước hết là đội ngũ giảng viên nghiên cứu, giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh trong các học viện, trường chính trị tỉnh, thành phố, trường đại học, cao đẳng hiện nay. Họ vừa là người gieo mầm tri thức, vừa là người gác cổng tư tưởng; vừa là nhà khoa học, vừa là chiến sĩ trên một mặt trận không tiếng súng nhưng thấm đẫm trách nhiệm. Phát huy đầy đủ, đúng tầm vai trò của đội ngũ này, bằng những giải pháp đồng bộ về nhận thức, tổ chức, nguồn lực và công nghệ chính là góp phần gìn giữ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, để chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh mãi mãi là ngọn đuốc soi đường cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc Việt Nam trong kỷ nguyên mới./.