Tạp chí in Chuyên đề
Xu hướng chuyển dịch mô hình kinh tế báo chí châu Âu và bài học kinh nghiệm cho các cơ quan báo chí Việt Nam
Trends in the transformation of the European press business model and lessons for Vietnamese press agencies
| VŨ THỊ KIM HOA | vukimhoa07@gmail.com | Đại học Quốc gia Hà Nội |
Tóm tắt:
Bài viết phân tích tiến trình chuyển dịch mô hình kinh tế báo chí tại châu Âu giai đoạn 2020 - 2026 và chỉ ra ba xu hướng nổi bật: Chuyển trọng tâm từ phụ thuộc quảng cáo trực tuyến sang phát triển kinh tế người đọc thông qua hệ thống thu phí linh hoạt và đóng góp tự nguyện; hoàn thiện hành lang pháp lý về quyền liên quan của nhà xuất bản nhằm buộc các nền tảng số xuyên biên giới chi trả thù lao bản quyền tin tức; tăng cường liên minh hạ tầng kỹ thuật dùng chung kết hợp với các đòn bẩy tài khóa gián tiếp và trực tiếp từ Nhà nước đối với báo chí phục vụ cộng đồng. Từ thực tiễn tự chủ tài chính của báo chí cách mạng Việt Nam và khung pháp lý mới của Luật Báo chí sửa đổi (Luật số 126/2025/QH15) cùng Nghị định số 174/2026/NĐ - CP. Nghiên cứu đề xuất ba nhóm giải pháp hành động cho các tòa soạn: Chủ động thành lập tổ chức quản lý quyền tập thể để đàm phán bản quyền tin tức; hợp tác xây dựng hạ tầng kỹ thuật và cơ sở dữ liệu định danh dùng chung; phối hợp hoàn thiện định mức kinh tế - kỹ thuật số trong cơ chế giao nhiệm vụ, đặt hàng báo chí của Nhà nước.
Abstract:
This article analyzes the transformation of the press business model in Europe during the 2020 – 2026 period and identifies three major trends: shifting the focus from dependence on online advertising toward reader revenue through flexible paywall systems and voluntary contributions; strengthening the legal framework for publishers’ related rights to require cross-border digital platforms to pay for news content copyrights; and expanding shared technical infrastructure alliances combined with direct and indirect fiscal support from the State for public-service journalism. Drawing on the financial autonomy of Vietnam’s revolutionary press and the new legal framework under the amended Law on the Press (Law No. 126/2025/QH15) and Decree No. 174/2026/ND-CP, the study proposes three groups of actions for newsrooms: proactively establishing collective rights management organizations to negotiate news copyrights; cooperating in the development of shared technical infrastructure and common identification databases; and coordinating efforts to improve digital economic and technical norms within the State’s mechanism for commissioning and assigning tasks to press agencies.
Từ khóa:
kinh tế báo chí, quản trị tòa soạn, tự chủ tài chính, bản quyền báo chí, đặt hàng báo chí.
Keyword:
press economics, newsroom management, financial autonomy, press copyright, State commis sioning of press services.
Nội dung:
Tài liệu tham khảo:
—
Bài viết phân tích tiến trình chuyển dịch mô hình kinh tế báo chí tại châu Âu giai đoạn 2020 - 2026 và chỉ ra ba xu hướng nổi bật: Chuyển trọng tâm từ phụ thuộc quảng cáo trực tuyến sang phát triển kinh tế người đọc thông qua hệ thống thu phí linh hoạt và đóng góp tự nguyện; hoàn thiện hành lang pháp lý về quyền liên quan của nhà xuất bản nhằm buộc các nền tảng số xuyên biên giới chi trả thù lao bản quyền tin tức; tăng cường liên minh hạ tầng kỹ thuật dùng chung kết hợp với các đòn bẩy tài khóa gián tiếp và trực tiếp từ Nhà nước đối với báo chí phục vụ cộng đồng. Từ thực tiễn tự chủ tài chính của báo chí cách mạng Việt Nam và khung pháp lý mới của Luật Báo chí sửa đổi (Luật số 126/2025/QH15) cùng Nghị định số 174/2026/NĐ - CP. Nghiên cứu đề xuất ba nhóm giải pháp hành động cho các tòa soạn: Chủ động thành lập tổ chức quản lý quyền tập thể để đàm phán bản quyền tin tức; hợp tác xây dựng hạ tầng kỹ thuật và cơ sở dữ liệu định danh dùng chung; phối hợp hoàn thiện định mức kinh tế - kỹ thuật số trong cơ chế giao nhiệm vụ, đặt hàng báo chí của Nhà nước.
This article analyzes the transformation of the press business model in Europe during the 2020 – 2026 period and identifies three major trends: shifting the focus from dependence on online advertising toward reader revenue through flexible paywall systems and voluntary contributions; strengthening the legal framework for publishers’ related rights to require cross-border digital platforms to pay for news content copyrights; and expanding shared technical infrastructure alliances combined with direct and indirect fiscal support from the State for public-service journalism. Drawing on the financial autonomy of Vietnam’s revolutionary press and the new legal framework under the amended Law on the Press (Law No. 126/2025/QH15) and Decree No. 174/2026/ND-CP, the study proposes three groups of actions for newsrooms: proactively establishing collective rights management organizations to negotiate news copyrights; cooperating in the development of shared technical infrastructure and common identification databases; and coordinating efforts to improve digital economic and technical norms within the State’s mechanism for commissioning and assigning tasks to press agencies.
kinh tế báo chí, quản trị tòa soạn, tự chủ tài chính, bản quyền báo chí, đặt hàng báo chí.
press economics, newsroom management, financial autonomy, press copyright, State commis sioning of press services.
—
Trích dẫn bài báo
VŨ THỊ KIM HOA. Xu hướng chuyển dịch mô hình kinh tế báo chí châu Âu và bài học kinh nghiệm cho các cơ quan báo chí Việt Nam. Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông 2026, 32(3):94-100. DOI:https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/xu-huong-chuyen-dich-mo-hinh-kinh-te-bao-chi-chau-au-va-bai-hoc-kinh-nghiem-cho-cac-co-quan-bao-chi-viet-nam-p32132.html
VŨ THỊ KIM HOA. Xu hướng chuyển dịch mô hình kinh tế báo chí châu Âu và bài học kinh nghiệm cho các cơ quan báo chí Việt Nam. Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông, 2026, 32, 94-100, https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/xu-huong-chuyen-dich-mo-hinh-kinh-te-bao-chi-chau-au-va-bai-hoc-kinh-nghiem-cho-cac-co-quan-bao-chi-viet-nam-p32132.html.
VŨ THỊ KIM HOA (2026). Xu hướng chuyển dịch mô hình kinh tế báo chí châu Âu và bài học kinh nghiệm cho các cơ quan báo chí Việt Nam. Tập 32, Số 3 (2026), 32(3), 94-100. https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/xu-huong-chuyen-dich-mo-hinh-kinh-te-bao-chi-chau-au-va-bai-hoc-kinh-nghiem-cho-cac-co-quan-bao-chi-viet-nam-p32132.html
VŨ THỊ KIM HOA. Xu hướng chuyển dịch mô hình kinh tế báo chí châu Âu và bài học kinh nghiệm cho các cơ quan báo chí Việt Nam. Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông, 2026, v. 32, n. 3, p. 94-100. Disponível em: https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/xu-huong-chuyen-dich-mo-hinh-kinh-te-bao-chi-chau-au-va-bai-hoc-kinh-nghiem-cho-cac-co-quan-bao-chi-viet-nam-p32132.html.
VŨ THỊ KIM HOA. "Xu hướng chuyển dịch mô hình kinh tế báo chí châu Âu và bài học kinh nghiệm cho các cơ quan báo chí Việt Nam." Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông 32, no. 3 (2026): 94-100. https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/xu-huong-chuyen-dich-mo-hinh-kinh-te-bao-chi-chau-au-va-bai-hoc-kinh-nghiem-cho-cac-co-quan-bao-chi-viet-nam-p32132.html.
VŨ THỊ KIM HOA (2026) 'Xu hướng chuyển dịch mô hình kinh tế báo chí châu Âu và bài học kinh nghiệm cho các cơ quan báo chí Việt Nam'. Tập 32, Số 3 (2026), 32(3), 94-100. Available at: https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/xu-huong-chuyen-dich-mo-hinh-kinh-te-bao-chi-chau-au-va-bai-hoc-kinh-nghiem-cho-cac-co-quan-bao-chi-viet-nam-p32132.html.
VŨ THỊ KIM HOA, "Xu hướng chuyển dịch mô hình kinh tế báo chí châu Âu và bài học kinh nghiệm cho các cơ quan báo chí Việt Nam," Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông, vol. 32, no. 3, pp. 94-100, 2026. [Online]. Available: https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/xu-huong-chuyen-dich-mo-hinh-kinh-te-bao-chi-chau-au-va-bai-hoc-kinh-nghiem-cho-cac-co-quan-bao-chi-viet-nam-p32132.html
VŨ THỊ KIM HOA. "Xu hướng chuyển dịch mô hình kinh tế báo chí châu Âu và bài học kinh nghiệm cho các cơ quan báo chí Việt Nam." Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông, vol. 32, no. 3, 2026, pp. 94-100.
VŨ THỊ KIM HOA. "Xu hướng chuyển dịch mô hình kinh tế báo chí châu Âu và bài học kinh nghiệm cho các cơ quan báo chí Việt Nam." Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông 32, no. 3 (2026): 94-100. https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/xu-huong-chuyen-dich-mo-hinh-kinh-te-bao-chi-chau-au-va-bai-hoc-kinh-nghiem-cho-cac-co-quan-bao-chi-viet-nam-p32132.html.
VŨ THỊ KIM HOA. Xu hướng chuyển dịch mô hình kinh tế báo chí châu Âu và bài học kinh nghiệm cho các cơ quan báo chí Việt Nam. Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông. 2026;32(3):94-100. Available from: https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/xu-huong-chuyen-dich-mo-hinh-kinh-te-bao-chi-chau-au-va-bai-hoc-kinh-nghiem-cho-cac-co-quan-bao-chi-viet-nam-p32132.html
Bài liên quan
- Giảm lệ thuộc cấu trúc của truyền hình trong môi trường nền tảng số: Nghiên cứu trường hợp BBC, ABC, Australia và VTV
- Chất liệu văn hóa trong báo chí lý luận chính trị: nghiên cứu trường hợp các tác phẩm báo chí của cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng
- Phong cách báo chí Hồ Chí Minh: đặc trưng và giá trị đối với báo chí Việt Nam hiện nay
- Truyền thông thị giác: nguồn gốc khái niệm, quan hệ với thiết kế đồ họa và định hướng nghiên cứu tại Việt Nam
- Press Agencies Using TikTok as a Means to Approach the Public
llcttt1994dientu@gmail.com
02438348033


