Nâng cao hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã nông nghiệp ở tỉnh Thanh Hóa hiện nay

1. Đặt vấn đề

Những năm vừa qua, hoạt động của các hợp tác xã nông nghiệp (HTXNN) ở tỉnh Thanh Hóa đã và đang có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao đời sống cho người nông dân, thúc đẩy nhanh quá trình xây dựng nông thôn mới, đóng góp vào sự phát triển chung của địa phương. Tuy nhiên, trước những tác động của kinh tế thị trường, sự phát triển của khoa học - công nghệ hiện nay, cần phân tích, đánh giá thực trạng và đề ra giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh của các hợp tác xã (HTX) hơn nữa để phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế nông nghiệp của tỉnh.

2. Thực trạng hoạt động của hợp tác xã nông nghiệp ở tỉnh Thanh Hóa hiện nay

2.1. Ưu điểm

Trong những năm qua, lĩnh vực kinh tế tập thể, HTX nói chung và các hợp tác xã nông nghiệp của tỉnh Thanh Hóa đã nhận được sự quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy phát triển. Nhiều chủ trương, cơ chế, chính sách khuyến khích từ trung ương tới cấp ủy, chính quyền tỉnh đã được ban hành và triển khai thực hiện đồng bộ, môi trường đầu tư sản xuất, kinh doanh ngày càng được cải thiện, công tác cải cách thủ tục hành chính có nhiều chuyển biến tích cực; nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân trong tỉnh về vị trí, vai trò của kinh tế tập thể, HTX nâng lên rõ rệt.

Với khoảng 836 hợp tác xã nông nghiệp (tính đến tháng 12/2025) Thanh Hóa là tỉnh có số lượng HTXNN nhiều thứ 3 của cả nước; trong đó có 801 HTX đang hoạt động, gồm 369 HTX lĩnh vực trồng trọt, 26 HTX lĩnh vực chăn nuôi, 19 HTX lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, 26 HTX lĩnh vực lâm nghiệp, 02 HTX lĩnh vực diêm nghiệp và 359 HTX tổng hợp⁽¹⁾. Nhìn chung trong những năm vừa qua các HTXNN trên địa bàn tỉnh phát triển khá ổn định, số lượng HTX tăng theo từng năm, phát triển đa dạng về lĩnh vực, ngành nghề, chất lượng hoạt động được nâng lên. Các HTX từng bước hoạt động đúng bản chất, ngày càng tập trung hơn vào việc hỗ trợ kinh tế hộ thành viên thông qua cung cấp các dịch vụ, việc làm cho thành viên; phát huy tốt vai trò hỗ trợ, thúc đẩy kinh tế hộ phát triển bằng việc thực hiện tốt các dịch vụ như: Thủy lợi, sản xuất, cung ứng giống cây trồng, vật nuôi, cung ứng vật tư, khuyến nông, làm đất, bảo vệ thực vật, tín dụng, tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời, thể hiện vai trò vừa dẫn dắt, vừa lôi kéo kinh tế hộ cá thể vào HTX; hướng người nông dân vào HTX kiểu mới để sản xuất nền nông nghiệp theo quy mô lớn, theo chuỗi giá trị, có giá trị gia tăng, hướng đến xuất khẩu⁽²⁾.

Giai đoạn 2020-2025, thu nhập bình quân của lao động thường xuyên trong HTXNN là tăng từ 32,4 triệu đồng/năm lên 47 triệu đồng/năm; tổng số cán bộ quản lý HTX tăng từ 2694 người lên 4.005 người, trong đó 51% số cán bộ quản lý có trình độ cao đẳng, đại học trở lên. Năm 2025, doanh thu bình quân đạt 1.847 triệu đồng/HTX/năm (tăng 347 triệu đồng so với năm 2020); lợi nhuận bình quân đạt 218 triệu đồng/01HTX (tăng 53 triệu đồng so với năm 2020); có 195 HTX có ứng dụng công nghệ cao vào trong quá trình sản xuất kinh doanh⁽³⁾. Đặc biệt, sau gần 7 năm triển khai thực hiện Đề án Chương trình mỗi xã một sản phẩm, tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2018-2020, định hướng đến năm 2030, đã có 123 sản phẩm OCOP của 103 HTXNN tham gia sản xuất được công nhận, xếp hạng, chiếm hơn 18% sản phẩm OCOP của cả tỉnh⁽⁴⁾.

Các HTX nông nghiệp đã chủ động hợp tác với nhau, hợp tác với hộ sản xuất và doanh nghiệp để liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm. Đến nay, có hơn 80% số HTXNN tham gia liên kết bền vững, từ đó giúp nông dân tránh được tình trạng bị ép giá, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, lợi nhuận và hiệu quả sản xuất(5). Điển hình như chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ mía đường với Công ty CP mía đường Lam Sơn và Công ty CP mía đường Việt Đài; chuỗi liên kết sản xuất lúa gạo với Công ty Giống cây trồng trung ương, Công ty thương mại Sao Khuê; chuỗi liên kết sản xuất lúa nếp hạt cau tại xã Hà Long với Công ty TNHH Thương Mại Lựu Sướng; chuỗi liên kết và tiêu thụ sản phẩm dưa vàng Kim Hoàng hậu trong nhà màng giữa Công ty CP mía đường Lam Sơn với các HTX thuộc các huyện Thọ Xuân, Ngọc Lặc, Thường Xuân, giữa HTX DVCGH NN Đông Tiến với các HTX sản xuất dưa vàng Kim Hoàng hậu trên địa bàn tỉnh; chuỗi liên kết sản xuất rau an toàn giữa HTX DVNN Phú Lộc và Công Ty cổ phần thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao... Ngoài ra, việc cung ứng vật tư đầu vào, hướng dẫn quy trình kỹ thuật đảm bảo hạn chế tối đa chi phí, sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học với liều lượng phù hợp góp phần nâng cao hiệu suất sử dụng, đồng thời đảm bảo an toàn thực phẩm, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái.

Toàn tỉnh đã xây dựng được trên 1000 chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn, cung ứng ra thị trường hơn 700 nghìn tấn thực phẩm mỗi năm, các sản phẩm được kiểm tra, giám sát, xác nhận và cấp tem điện tử truy xuất nguồn gốc góp phần tạo dựng thương hiệu cho nông sản, thực phẩm của tỉnh, đồng thời hình thành được mối liên kết giữa sản xuất - cung ứng và tiêu thụ thực phẩm an toàn, tạo tiền đề cho chuỗi liên kết, cung ứng nông sản, thực phẩm phát triển bền vững⁽⁶⁾. Các đơn vị tham gia chuỗi cung ứng đã đạt được chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng VietGAP, VietGAHP, HACCP, SSOP, GMP trong sản xuất, kinh doanh.

Ngoài trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, những năm gần đây, trong tỉnh đã xuất hiện một số mô hình HTX nông nghiệp kết hợp với du lịch sinh thái. Điển hình như HTX du lịch nông nghiệp Ban Công đã hình thành được một số tuor du lịch trải nghiệm, như: chèo bè tre trên suối Chàm, chụp hình sống ảo cùng guồng nước...; HTX dịch vụ nông lâm nghiệp Bình Sơn và một số thành viên đã mạnh dạn tổ chức đón tiếp, cung cấp dịch vụ trải nghiệm thu hái, sao chè cho khách du lịch; HTX nông nghiệp và du lịch Thạch Lập kết hợp làm nông nghiệp cùng các dịch vụ du lịch trải nghiệm tại địa phương… Tuy chưa được đầu tư bài bản nhưng cũng bước đầu góp phần truyền bá, lan tỏa nét văn hóa độc đáo của các địa phương tới người dân và du khách.

2.2. Hạn chế, khó khăn

Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động của các HTXNN tỉnh Thanh Hóa hiện nay còn có một số hạn chế, khó khăn. Năng lực nội tại của các HTXNN còn yếu, thiếu nguồn lực cho đầu tư sản xuất, kinh doanh; cơ sở hạ tầng của đa số HTX còn thấp kém, nhiều HTX chưa có trụ sở làm việc, khu trưng bày và giới thiệu sản phẩm, thiếu trang thiết bị máy móc phục vụ sản xuất. Hệ thống kết cấu hạ tầng, thủy lợi, cơ sở sản xuất, dịch vụ, chế biến, bảo quản nông sản... chưa đáp ứng đủ yêu cầu nên khó hình thành được những vùng sản xuất chuyên canh quy mô lớn⁽⁷⁾. Hiện nay mới có 342 HTX nông nghiệp đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc được thuê, mượn đất để làm trụ sở, cửa hàng, nhà xưởng, nhà kho, sân phơi, đất sản xuất, các HTX còn lại hiện đang mượn phòng làm việc trong công sở xã hoặc trụ sở chung trước đây với công sở xã hoặc giao dịch tại trụ sở nhà riêng của thành viên HTX⁽⁸⁾.

Chính sách khuyến khích, hỗ trợ kinh tế tập thể, hợp tác xã về vốn, khoa học kỹ thuật, cơ sở hạ tầng, đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực… tuy được ban hành tương đối đầy đủ từ Trung ương đến địa phương, song nguồn kinh phí còn hạn chế nên số lượng HTXNN được thụ hưởng chính sách chưa nhiều, dự án quy mô nhỏ làm hạn chế tiềm năng liên kết vùng, mở rộng quy mô và nâng cao sức cạnh tranh⁽⁹⁾. Ví dụ như giai đoạn 2021-2025, trong nội dung hỗ trợ xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường, tỉnh có hỗ trợ 100% kinh phí thuê gian hàng tại các hội chợ triển lãm của tỉnh nhưng chưa bố trí được kinh phí hỗ trợ các HTX làm chứng nhận chất lượng, xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu, xuất xứ hàng hóa, truy xuất nguồn gốc. Chương trình thí điểm đưa cán bộ trẻ tốt nghiệp đại học về làm việc có thời hạn ở các HTX nông nghiệp trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2018-2020 (theo Kế hoạch số 115/KH-UBND ngày 4/6/2018 của UBND tỉnh Thanh Hóa) mới có 5 cán bộ trẻ về làm việc ở 5 HTX là quá ít so với nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao của các HTX…

Tỉnh có địa bàn rộng, địa hình phức tạp; khu vực trung du và miền núi giao thông đi lại khó khăn, ít có dư địa cho phát triển HTX trong lĩnh vực nông nghiệp; tình hình biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp; thiên tai, dịch bệnh thường xuyên xảy ra cũng làm ảnh hưởng đến sản xuất và liên kết tiêu thụ sản phẩm của các HTXNN cũng như các hộ thành viên.

Nhận thức của một số địa phương, cán bộ quản lý nhà nước và một bộ phận nhân dân về vị trí, vai trò của kinh tế tập thể, HTX trong nền kinh tế quốc gia còn chưa đầy đủ. Công tác quản lý nhà nước tuy đã được tăng cường song cán bộ thực hiện chủ yếu là kiêm nhiệm; việc cập nhật, phổ biến những chủ trương, chính sách, quy định mới đến các HTX còn chưa kịp thời; một số ít chính quyền địa phương trong tỉnh còn can thiệp sâu vào công việc nội bộ của HTX, từ đó làm giảm tính năng động, tự chủ, sáng tạo của HTX⁽¹⁰⁾.

3. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của HTXNN trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa hiện nay

Tiếp tục thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra tại Nghị quyết số 58-NQ/TW ngày 05/8/2020 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển tỉnh Thanh Hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; bám sát tinh thần chỉ đạo của Đảng trong Nghị quyết số 20-NQ/TW, ngày 16/6/2022, Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới; căn cứ nội dung Chiến lược phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã giai đoạn 2021 - 2030 của Chính phủ cũng như của tỉnh, trong thời gian tới, để nâng cao hiệu quả hoạt động của HTXNN trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa cần tập trung vào một số giải pháp cơ bản sau đây:

Thứ nhất, tích cực tuyên truyền nâng cao nhận thức về kinh tế tập thể, HTX.

Cấp ủy, chính quyền và Liên minh HTX tỉnh - tổ chức đại diện cho các HTX trong tỉnh cần tích cực tuyên truyền các quan điểm, chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật (nhất là Luật HTX năm 2023) của Nhà nước về phát triển kinh tế tập thể, HTX nhằm tạo ra sự thống nhất về nhận thức và hành động của toàn thể cán bộ, đảng viên, nhân dân. Khẳng định xu thế tất yếu của phát triển kinh tế tập thể; vị trí, vai trò quan trọng của HTX nói chung và HTXNN nói riêng đối với quá trình xây dựng nông thôn mới của tỉnh.

Hình thức, phương pháp tuyên truyền cần được đổi mới, đa dạng và linh hoạt để phù hợp với nhiều đối tượng khác nhau, ví dụ như xây dựng chương trình, chuyên trang, chuyên mục về kinh tế tập thể, kinh tế hợp tác, HTX trên Báo và Đài phát thanh, truyền hình tỉnh; kịp thời cung cấp thông tin cho các cơ quan thông tấn báo chí phục vụ công tác tuyên truyền. Đưa nội dung phát triển kinh tế tập thể, HTX vào chương trình đào tạo, bồi dưỡng của Trường Chính trị tỉnh và một số cơ sở giáo dục - đào tạo trên địa bàn tỉnh một cách phù hợp.

UBND tỉnh cần thường xuyên phát động các phong trào thi đua và kịp thời biểu dương, khen thưởng, động viên các HTXNN điển hình. Đồng thời có biện pháp nhân rộng các mô hình, điển hình đó ra toàn tỉnh, gắn với phong trào xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao.

Thứ hai, tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, nâng cao hiệu quả quản lý của nhà nước đối với HTX lĩnh vực nông nghiệp.

Hiện nay, chính quyền địa phương hai cấp đã đi vào hoạt động ổn định. Cần xác định rõ vai trò, trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền, đặc biệt là người đứng đầu trong việc lãnh đạo, chỉ đạo phát triển kinh tế tập thể, HTX nói chung và lĩnh vực HTXNN nói riêng. Cấp ủy, chính quyền cấp tỉnh cần đưa phát triển HTXNN trở thành một trong những nội dung quan trọng trong kế hoạch, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Ban chỉ đạo phát triển kinh tế tập thể cấp tỉnh cần tiếp tục phát huy hiệu quả công tác lãnh, chỉ đạo theo chức năng, nhiệm vụ được giao. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và sơ kết, tổng kết để kịp thời phát hiện, tập trung tháo gỡ khó khăn cho lĩnh vực HTXNN về cơ chế, chính sách và nâng cao khả năng tiếp cận các chương trình hỗ trợ của Nhà nước (vốn, đất đai, máy móc, khoa học kỹ thuật mới,…). Đồng thời cần quan tâm tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, năng lực quản lý và tư duy kinh tế cho đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý nhà nước về HTX.

Chính quyền từ tỉnh đến xã cần quan tâm thực hiện lồng ghép các nhiệm vụ, mục tiêu phát triển kinh tế tập thể, HTX với các Chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương nhằm thu hút nguồn lực để phát triển các HTXNN. Kế thừa thành tựu, kinh nghiệm từ đề án phát triển HTXNN của giai đoạn trước để xây dựng đề án cho giai đoạn tiếp theo nhằm ưu tiên bố trí nguồn lực cần thiết cho các HTXNN phát triển sản xuất, kinh doanh.

Thứ ba, nâng cao hiệu quả hoạt động của các HTXNN gắn với xây dựng nông thôn mới.

Xã hội ngày càng phát triển, yêu cầu về chất lượng sản phẩm ngày càng cao và sự cạnh tranh trên thị trường ngày càng gay gắt. Vì vậy đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh của các HTXNN càng trở nên cấp thiết. Các địa phương trong tỉnh cần củng cố các HTXNN đã có, tăng cường năng lực quản trị HTX theo hướng công khai, minh bạch; đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ mọi mặt cho cán bộ quản lý, thành viên HTX; tạo điều kiện cho các HTXNN tham gia thực hiện các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới trên địa bàn.

Chính quyền cơ sở, các sở ngành có liên quan và Liên minh HTX tỉnh cần tiếp tục hỗ trợ các HTXNN đang hoạt động hiệu quả rà soát, nâng cao chất lượng phương án sản xuất kinh doanh, mở rộng quy mô; khuyến khích liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị; phát huy vai trò chủ thể của HTXNN trong việc tập hợp, phát huy các nguồn lực địa phương để xây dựng các sản phẩm đặc trưng, đặc sản thành sản phẩm OCOP.

Đối với các HTXNN hoạt động chưa hiệu quả, cần tập trung rà soát tình hình hoạt động, đánh giá những khó khăn, vướng mắc đang gặp phải để có biện pháp tháo gỡ. Hướng dẫn các HTX này xây dựng phương án sản xuất kinh doanh có hiệu quả, trong đó chú trọng chuyển đổi phương thức hoạt động từ dịch vụ đầu vào sang sản xuất hàng hóa, đưa giống mới có năng suất, chất lượng tốt vào sản xuất, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật để sản xuất an toàn và kết nối sản xuất với tiêu thụ ổn định.

Cùng với việc củng cố các HTXNN đã có, cần chú ý vận động những chủ trang trại quy mô lớn, các hộ gia đình và cá nhân người lao động giỏi liên kết với nhau hình thành các tổ hợp tác, từ đó nâng lên thành các HTXNN mới.

Hướng tới mục tiêu phát triển sản xuất theo mô hình ứng dụng công nghệ cao và tăng trưởng xanh, các HTXNN cần tích cực tham gia nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất; nâng cấp trang thiết bị, nhất là hệ thống máy tính và mạng viễn thông để thúc đẩy quá trình chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành.

Để đội ngũ cán bộ quản lý và các thành viên, người lao động thường xuyên trong HTXNN gắn bó, yên tâm sản xuất và phát huy tinh thần đổi mới, sáng tạo, bên cạnh việc đảm bảo thu nhập ổn định, Ban Giám đốc các HTX cần thực hiện quy chế, quy định về thi đua, khen thưởng một cách dân chủ, công bằng, đồng thời quan tâm đến chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho thành viên. Tạo điều kiện học tập nâng cao trình độ, kỹ năng, cập nhật thông tin mới về chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, sự biến động của thị trường; tham quan, học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình HTXNN tiêu biểu…

Thứ tư, phát huy vai trò, trách nhiệm của Liên minh HTX, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể trong tỉnh đối với việc phát triển các HTXNN.

Liên minh HTX tỉnh cần củng cố, đổi mới tổ chức và hoạt động theo hướng thực hiện tốt vai trò tham mưu, đại diện, tư vấn, hỗ trợ đối với sự phát triển của kinh tế tập thể, HTX. Tiếp tục tham gia thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao về tập huấn, bồi dưỡng cho cán bộ quản lý và thành viên HTX; hỗ trợ các HTXNN tiếp cận nguồn vốn từ Quỹ hỗ trợ phát triển HTX (của Trung ương và của tỉnh), Quỹ hỗ trợ quốc gia việc làm; hỗ trợ các HTXNN tham gia hội chợ xúc tiến thương mại hàng năm do Liên minh HTX Việt Nam tổ chức… Liên minh HTX tỉnh phải trở thành cầu nối giữa các HTXNN với nhau, giữa HTX với doanh nghiệp, phát triển mô hình HTXNN gắn với chuỗi giá trị, sản phẩm chủ lực của tỉnh. Bên cạnh đó, Liên minh HTX tỉnh cũng là đơn vị quan trọng phối hợp với các sở, ngành tập hợp tình hình tổ chức, hoạt động của các HTX để tham mưu cho UBND tỉnh ban hành, thực hiện các chương trình, đề án phát triển HTXNN.

Đối với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội, cần căn cứ tình hình thực tiễn của địa phương để xây dựng Chương trình, kế hoạch hành động cụ thể trong việc phát triển kinh tế tập thể, góp phần tuyên truyền nâng cao nhận thức của đông đảo quần chúng nhân dân về vai trò của HTXNN đối với khu vực nông thôn. Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Đoàn thanh niên tỉnh tùy theo đặc thù hội viên, đoàn viên của tổ chức mình để có phương án hỗ trợ, tư vấn, giúp đỡ khởi nghiệp, thành lập mới các HTXNN.

Thứ năm, thường xuyên sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của HTXNN.

Phát triển HTX nói chung và HTXNN nói riêng không chỉ xuất phát từ đội ngũ cán bộ quản lý và thành viên của HTX mà còn có trách nhiệm, sự chung tay góp sức của cấp ủy đảng, chính quyền, các sở ngành, đoàn thể, liên minh HTX và cả các doanh nghiệp có liên quan. Do đó, để việc sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm mang tính bao quát, toàn diện hơn nữa, hàng năm và giai đoạn 3 năm, 5 năm cần tổ chức những Hội nghị tổng kết công tác phát triển kinh tế tập thể, HTX với thành phần tham gia gồm đại diện đảng ủy, chính quyền, các sở ngành có liên quan, Liên minh HTX tỉnh, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội và cả một số đại diện của các HTX điển hình. Chính quyền cấp tỉnh, cấp xã tổ chức các cuộc đối thoại với đại diện các HTX để lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, những khó khăn, vướng mắc mà HTX đang gặp phải để kịp thời có biện pháp tháo gỡ, điều chỉnh nhằm định hướng, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

4. Kết luận

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên nhấn mạnh vai trò quan trọng của sản xuất nông nghiệp đối với công cuộc xây dựng đất nước, Người khẳng định “Nông dân ta giàu thì nước ta giàu. Nông nghiệp ta thịnh thì nước ta thịnh. Nông dân muốn giàu, nông nghiệp muốn thịnh, thì cần phải có hợp tác xã”⁽¹¹⁾. Xây dựng, phát triển HTXNN chính là một trong những yêu cầu cấp thiết đối với tỉnh Thanh Hóa nhằm giúp người nông dân làm giàu chính đáng, vừa chung sức sản xuất, vừa chung sức xây dựng nông thôn mới văn minh, hiện đại, củng cố khối đại đoàn kết. Để thực hiện được điều này cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp từ nhận thức đến cơ chế, chính sách và hành động./.