Vai trò của Cổng Thông tin điện tử Chính phủ trong hoạt động thông tin đối ngoại

1. Sơ lược về Cổng Thông tin điện tử Chính phủ

Cổng Thông tin điện tử Chính phủ có tên giao dịch quốc tế bằng tiếng Anh: Vietnam Government Portal (viết tắt là VGP), chính thức được đưa vào hoạt động ngày 10/1/2006 theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải. Từ một Trang tin Điện tử Chính phủ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Website Chính phủ), đến nay, theo Quyết định 319/QĐ-VPCP của Thủ tướng Chính phủ ngày 22/5/2025 Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của cổng thông tin điện tử chính phủ, Cổng đã trở thành một nền tảng thông tin tích hợp, chuyên sâu và đa phương tiện, giữ vai trò là đầu mối chính thức truyền tải thông tin điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các cơ quan Trung ương. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ không chỉ là công cụ đắc lực trong công tác thông tin đối nội, mà còn là kênh thông tin đối ngoại chiến lược, góp phần hiện thực hóa chủ trương “Chủ động, đồng bộ, kịp thời, sáng tạo, hiệu quả” trong công tác thông tin đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta.

2. Vai trò của Cổng Thông tin điện tử Chính phủ trong hoạt động thông tin đối ngoại

2.1. Là kênh thông tin quan trọng thực hiện nhiệm vụ chính trị, phổ biến thông tin chính thức về chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Việt Nam

Cổng Thông tin điện tử Chính phủ (VGP) là kênh truyền thông chính thống của Chính phủ Việt Nam, có chức năng tổ chức, quản lý và công bố các thông tin chính thức về hoạt động chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cũng như các chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước⁽¹⁾. Đây là đầu mối kết nối mạng thông tin hành chính điện tử giữa các bộ, ngành, địa phương, đảm bảo thông tin được lan tỏa đồng bộ, chính xác và đầy đủ đến toàn xã hội. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và Báo Điện tử Chính phủ luôn là một trong những cơ quan truyền thông đẫn đầu về lượng người truy cập, về độ lan tỏa và ảnh hưởng với công chúng và trong hệ thống chính trị⁽²⁾. Do đó, thông tin được đăng tải trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ là tiếng nói thể hiện những quan điểm chính thức của Đảng và Nhà nước ta, là “cầu nối” tin cậy giúp truyền tải hệ thống văn bản pháp luật, chính sách, nghị quyết của Đảng đến công chúng trong và ngoài nước một cách công khai, minh bạch.

Sự bùng nổ của Internet, mạng xã hội và các nền tảng số không chỉ thay đổi cách con người giao tiếp mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến cách thức truyền tải và tiếp nhận thông tin. Những thông tin của Cổng TTĐT Chính phủ cung cấp là nguồn thông tin chính thống, chính xác, dẫn dắt cho các cơ quan báo chí khai thác. Với sự phong phú, đa dạng của các loại thông tin, Cổng TTĐT Chính phủ thuộc top 10 các website bằng tiếng Việt có nhiều người truy cập⁽³⁾. Theo Quyết định 319/QĐ-VPCP của Thủ tướng Chính phủ ngày 22/5/2025, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ là tổ chức hành chính trực thuộc Văn phòng Chính phủ, có chức năng tổ chức, quản lý và công bố các thông tin chính thức của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; đầu mối kết nối mạng thông tin hành chính điện tử của Chính phủ với các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi tắt là các Bộ, ngành, địa phương) và các cơ quan, tổ chức liên quan; tích hợp thông tin các dịch vụ công trực tuyến của Chính phủ. Điều này giúp đảm bảo công tác thông tin được cập nhật kịp thời, chính xác đến người dân, doanh nghiệp và báo chí về tình hình chính sách và quản trị quốc gia. Qua đó, tạo điều kiện để người nước ngoài, người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài ở Việt Nam cũng như nhân dân trong nước tiếp cận thông tin chính thức về chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước từ Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

2.2. Cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và cập nhật về hoạt động đối ngoại của Đảng, Nhà nước

Cổng Thông tin điện tử Chính phủ với tư cách là nền tảng chính thức của Chính phủ, trực tiếp cung cấp thông tin mang tính định hướng, thể hiện rõ quan điểm, chủ trương và lập trường chính trị của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Hoạt động của Cổng gắn liền với việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ và đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng lần thứ XIII “chủ động và tích cực hội nhập quốc tế; là bạn, là đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế”⁽⁴⁾. Mọi thông điệp, phát ngôn và nội dung được đăng tải tại Cổng Thông tin điện tử Chính phủ mang tính chính danh, phản ánh lập trường, quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước, đồng thời đảm bảo tính kịp thời, chuẩn xác trong bối cảnh dư luận quốc tế diễn biến nhanh chóng, phức tạp⁽⁵⁾.

Cổng Thông tin điện tử Chính phủ là nơi đầu tiên công bố các thông tin quan trọng về hoạt động đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân ngay sau khi hoạt động đối ngoại diễn ra⁽⁶⁾. Ngay ở giao diện chính của Cổng, thông tin về các chuyến công tác, hội nghị quốc tế, ký kết hợp tác, phát biểu của lãnh đạo cấp cao… đều được đăng tải. Ngoài ra, chuyên mục Đối ngoại phản ánh chính thống, kịp thời đảm bảo phản ánh thông tin đầy đủ, khách quan các sự kiện đối ngoại, giúp người dân, doanh nghiệp và bạn bè quốc tế nắm bắt nhanh chóng tình hình đối ngoại của Việt Nam.

Hoạt động thông tin đối ngoại ngày nay không chỉ dừng lại ở hình thức báo chí truyền thống mà đã mở rộng sang các nền tảng số như báo điện tử, mạng xã hội. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ cung cấp thông tin thống nhất, tập trung trên nhiều kênh công nghệ khác nhau, bao gồm nền tảng web truyền thống (Chinhphu.vn, Baochinhphu.vn cùng các trang tiếng Anh, tiếng Trung) và các mạng xã hội lớn như Facebook, Zalo, Youtube. Ngoài ra, với hệ thống tin bài, bản tin video, multimedia, cho thấy Cổng chủ động xây dựng hệ sinh thái truyền thông đa dạng để phục vụ các nhóm đối tượng độc giả, từ công chúng trong nước tới cộng đồng kiều bào và bạn bè quốc tế. Điều đó cho thấy, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ cập nhật thông tin đa chiều, đa nền tảng về hoạt động đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước, đối ngoại nhân dân. Do đó, ngày càng đóng vai trò quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ chính trị và đối ngoại của đất nước.

Cổng Thông tin điện tử Chính phủ hiện thực hóa tinh thần chỉ đạo trong Kết luận số 57-KL/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thông tin đối ngoại trong tình hình mới, thể hiện phương châm thông tin đối ngoại “Chủ động, đồng bộ, kịp thời, sáng tạo, hiệu quả”⁽⁷⁾. Nhờ đó, Cổng góp phần “xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại” theo đúng tinh thần của Đại hội Đảng XIII⁽⁸⁾.

2.3. Góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới

Cùng với việc cung cấp thông tin chính sách, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ còn đóng vai trò tích cực trong việc giới thiệu về văn hóa, con người, lịch sử và tiềm năng phát triển của Việt Nam.

Thông qua các chuyên mục tiếng Anh (English) (như: News (Tin tức), Economy (Kinh tế), Politics (Chính trị), Culture (Văn hóa), Society (Xã hội), và các bản tin chính thức về hoạt động của Chính phủ Việt Nam, các sự kiện quốc tế, văn bản pháp luật được dịch sang tiếng Anh) nhằm phục vụ bạn bè quốc tế và cộng đồng người nước ngoài quan tâm đến Việt Nam và các chuyên mục tiếng Trung (中文) (Bao gồm các chuyên mục tin tức, chính sách, sự kiện quan trọng của Chính phủ và các thông tin hỗ trợ đối ngoại, phục vụ cộng đồng người nói tiếng Trung và quan hệ ngoại giao Việt Nam - Trung Quốc) giới thiệu các chủ trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội, đối ngoại và các hoạt động hợp tác hai nước, cùng việc tích hợp đa phương tiện như video, ảnh, infographic, Cổng không ngừng đổi mới hình thức truyền tải để làm nổi bật các giá trị độc đáo của Việt Nam.

Trong bối cảnh các quốc gia đang cạnh tranh quyết liệt trong xây dựng thương hiệu quốc gia, hình ảnh đất nước không chỉ thể hiện bằng GDP, mà còn qua cách một quốc gia “kể câu chuyện của mình” với thế giới. Theo Tổng Giám đốc Cổng Thông tin điện tử Chính phủ - Nguyễn Hồng Sâm, năm 2023, Cổng thực hiện gần 800 báo cáo thông tin hàng ngày, hàng tuần, hàng chuyên đề; phối hợp tổ chức họp báo thường kỳ của Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ và công tác truyền thông phục vụ Thủ tướng, các Phó Thủ tướng với dấu ấn rõ rệt⁽⁹⁾. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ đóng vai trò quan trọng là thông tin nguồn, làm đầu mối phối hợp với các cơ quan thông tấn, báo chí thông tin, truyền thông về các hội nghị chuyên đề lớn của Chính phủ. Thông tin của Cổng đưa ra luôn chính xác, nhanh, bản sắc, có tính dẫn dắt, định hướng dư luận, có trọng tâm, trọng điểm. Cổng làm tốt công tác truyền thông trên báo chí chính thống và trên mạng xã hội theo hướng chủ động thông tin, bám sát hơi thở cuộc sống⁽¹⁰⁾. Qua đó, cho thấy việc quảng bá hình ảnh đất nước thông qua Cổng Thông tin điện tử Chính phủ không chỉ mang tính chất giới thiệu mà còn tạo điều kiện cho cộng đồng quốc tế hiểu rõ hơn về định hướng chiến lược và lập trường của Việt Nam trong các vấn đề khu vực và toàn cầu.

Bên cạnh đó, thế giới ngày càng quan tâm đến Việt Nam như một điểm đến du lịch, hợp tác và đầu tư, các bài viết, hình ảnh, video trên chuyên mục về vẻ đẹp thiên nhiên với các điểm đến du lịch tiêu biểu của các địa phương như Tuần lễ Du lịch Quảng Ngãi 2025 giới thiệu các trải nghiệm đặc sắc, cảnh quan tươi đẹp, các video và bài viết về con người Việt Nam, như “Việt Nam đang trở thành hình mẫu về phát triển con người” nhân dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam giới thiệu thành tựu phát triển xã hội và con người Việt Nam, các bài viết về các dân tộc Việt Nam, lịch sử và sức sống văn hóa vượt khó trong thiên nhiên, thể hiện nét đa dạng và phong phú của đất nước… Qua đó, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ là nguồn tin quan trọng giúp bạn bè quốc tế hiểu rõ hơn về vẻ đẹp thiên nhiên, con người, cũng như những thành tựu của công cuộc đổi mới và tiềm năng hợp tác của Việt Nam. Qua đó, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế, thúc đẩy hợp tác song phương và đa phương.  

2.4. Là “lá chắn” quan trọng trong việc phản bác thông tin sai lệch, luận điệu xuyên tạc về Việt Nam, góp phần bảo vệ chủ quyền và hình ảnh quốc gia

Cùng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin, truyền thông số ngày càng chiếm ưu thế với lợi thế về tốc độ, hàm lượng thông tin, khả năng tiếp cận và thu hút công chúng. Thông tin trên các nền tảng số trở nên thông dụng, lan tỏa nhanh chóng đến mức khó kiểm soát, kéo theo tâm lý đám đông nên rất dễ bị kích động, bùng phát. Chỉ một thông tin chưa được kiểm chứng, chưa được đại diện khách mời tham gia sự kiện đồng ý công bố được lan truyền có thể gây tác động tiêu cực đến các bên, gây ảnh hưởng đến nhận thức của cộng đồng quốc tế, thậm chí ảnh hưởng đến vị thế và lợi ích quốc gia. Việc phản bác, xử lý thông tin sai lệch là một trong những nhiệm vụ quan trọng của hoạt động thông tin đối ngoại. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ phản bác những thông tin sai lệch, luận điệu xuyên tạc bằng cách cung cấp những dữ liệu chính thức, những bài viết phân tích dựa trên số liệu cụ thể, minh bạch về tin giả, tin sai sự thật⁽¹¹⁾ và đăng tải các văn bản pháp luật và các chỉ đạo chính thức của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ qua chuyên mục Hệ thống văn bản Cổng cũng là nơi công bố các chỉ thị, văn bản pháp luật về xử lý tin giả, bộ quy tắc ứng xử trên môi trường mạng, đóng vai trò then chốt trong việc tạo dựng môi trường thông tin lành mạnh, góp phần bảo vệ uy tín và hình ảnh của đất nước trên trường quốc tế. Nhờ đó, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ không chỉ là cầu nối thông tin mà còn là “lá chắn”, là kênh thông tin quan trọng trong việc phản bác thông tin sai lệch, luận điệu xuyên tạc về Việt Nam, góp phần xây dựng, bảo vệ hình ảnh quốc gia.

3. Kết luận

Có thể thấy, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ là kênh thông tin chiến lược trong việc xây dựng và quảng bá hình ảnh Việt Nam hòa bình, phát triển và đáng tin cậy. Hoạt động thông tin đối ngoại trên Cổng đã và đang phát huy vai trò là kênh thông tin quan trọng thực hiện nhiệm vụ chính trị, phổ biến thông tin chính thức về chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Việt Nam, cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và cập nhật về hoạt động đối ngoại của Đảng, Nhà nước, công cụ chiến lược trong hoạt động thông tin đối ngoại góp phần củng cố, nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế./.

_____________________________________________________

(1) Quyết định số 06/2013/QĐ-TTg ngày 24/01/2013 của Thủ tướng Chính phủ Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của cổng thông tin điện tử chính phủ.

(2) https://vpcp.chinhphu.vn/cong-tac-truyen-thong-cua-cong-ttdt-chinh-phu-co-suc-lan-toa-manh-me-1152 40203131343715.htm.

(3) https://vpcp.chinhphu.vn/bao-dam-thong-tin-lien-tuc-thong-suot-chinh-thong-chinh-xac-phuc-vu-chi-dao -dieu-hanh-cua-chinh-phu-thu-tuong-chinh-phu-115250809175436403.htm.

(4), (8) Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII (2021), Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, T.I, tr.164, 162.

(5) Nghị định số 36/2025/NĐ-CP ngày 25/02/2025 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Văn phòng Chính phủ, trong đó nêu rõ Cổng Thông tin điện tử Chính phủ là tổ chức hành chính cấp Cục thuộc Văn phòng Chính phủ, thực hiện chức năng tổ chức thông tin, truyền thông về các hoạt động chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và bảo đảm cung cấp thông tin chính thống, thống nhất, liên tục trên môi trường mạng.

(6) Quyết định 06/2013/QĐ-TTg quy định Cổng Thông tin điện tử Chính phủ có nhiệm vụ tổ chức, quản lý và công bố các thông tin chính thức của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và là đầu mối kết nối thông tin với các Bộ, ngành, địa phương; quản lý nhà nước về Công báo và tổ chức hiệu chỉnh, cải chính các nội dung không chính xác, chưa phù hợp với chỉ đạo, điều hành của Chính phủ.

(7) Kết luận số 57-KL/TW ngày 15/6/2023 của Bộ Chính trị về tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thông tin đối ngoại trong tình hình mới.

(9) https://vpcp.chinhphu.vn/cong-tac-truyen-thong-cua-cong-ttdt-chinh-phu-co-suc-lan-toa-manh-me-1152 40203131343715.htm.

(10) https://ttcsttdn.vietnam.vn/cuc-thong-tin-co-so-va-cong-thong-tin-dien-tu-chinh-phu-ky-ket-thoa-thuan-hop-tac.

(11)https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/tinh-trang-tan-phat-tin-gia-tin-sai-su-that-dang-dien-bien-rat-phuc-tap-119220809093329549.htm.