Tạp chí in Chuyên đề
Kiến tạo xã hội về đô thị thông minh: Tiếp cận từ xã hội học truyền thông
Social construction of smart cities: A communication sociology approach
| Phạm Trần Thăng Long | longptt@thanglong.edu.vn | Trường Đại học Thăng Long |
| Nguyễn Thị Hải Anh | haianhm272@gmail.com | Học viện Báo chí và Tuyên truyền |
Tóm tắt:
Phát triển đô thị thông minh (ĐTTM) tại Việt Nam hiện nay đang là một chiến lược trọng điểm nhưng chủ yếu mang góc nhìn kỹ trị và thiếu vắng các chiều kích xã hội học nhân văn. Dựa trên lý thuyết Kiến tạo xã hội, "Thành phố truyền thông" và "Không gian công cộng lai", nghiên cứu khảo sát vai trò của truyền hình địa phương trong tiến trình này. Bằng phương pháp phân tích nội dung định tính kết hợp kiểm đếm tần suất diễn ngôn bằng phần mềm QualCoder, bài viết phân tích các thông điệp về ĐTTM phát trên kênh Hà Nội 1 trong giai đoạn cao điểm triển khai Kế hoạch số 243/KH-UBND và Luật Thủ đô năm 2024 (từ 01/09/2025 đến 31/03/2026). Kết quả cho thấy truyền hình chủ yếu khắc họa ĐTTM là các dự án công nghệ quản lý vĩ mô từ trên xuống. Tiếng nói và nhu cầu của người dân, đặc biệt là nhóm yếu thế, chưa được phản ánh tương xứng. Từ đó, bài viết đề xuất giải pháp thúc đẩy truyền thông đô thị theo hướng nhân văn, bao trùm và tối ưu hóa tương tác số đa chiều.
Abstract:
The development of smart cities in Vietnam today is a key strategic priority, but it has primarily been approached from a technocratic perspective, with limited attention to sociological and humanistic dimensions. Drawing on the theories of social construction, the “media city,” and the “hybrid public sphere,” this study examines the role of local television in this process. Using qualitative content analysis combined with discourse frequency counting through QualCoder, the article analyzes smart city-related messages broadcast on Channel Hanoi 1 during the peak period of implementing Plan No. 243/KH-UBND and the 2024 Capital Law (from September 1, 2025 to March 31, 2026). The findings show that television primarily portrays smart cities as top-down macro-level technology and management projects. The voices and needs of residents, particularly vulnerable groups, have not been adequately represented. The article therefore proposes solutions to promote more human-centered and inclusive urban communication and optimize multidirectional digital interaction.
Từ khóa:
kiến tạo xã hội, đô thị thông minh, truyền hình địa phương, không gian công cộng lai, thành phố truyền thông
Keyword:
social construction, smart cities, local television, hybrid public sphere, media city
Nội dung:
Tài liệu tham khảo:
—
Phát triển đô thị thông minh (ĐTTM) tại Việt Nam hiện nay đang là một chiến lược trọng điểm nhưng chủ yếu mang góc nhìn kỹ trị và thiếu vắng các chiều kích xã hội học nhân văn. Dựa trên lý thuyết Kiến tạo xã hội, "Thành phố truyền thông" và "Không gian công cộng lai", nghiên cứu khảo sát vai trò của truyền hình địa phương trong tiến trình này. Bằng phương pháp phân tích nội dung định tính kết hợp kiểm đếm tần suất diễn ngôn bằng phần mềm QualCoder, bài viết phân tích các thông điệp về ĐTTM phát trên kênh Hà Nội 1 trong giai đoạn cao điểm triển khai Kế hoạch số 243/KH-UBND và Luật Thủ đô năm 2024 (từ 01/09/2025 đến 31/03/2026). Kết quả cho thấy truyền hình chủ yếu khắc họa ĐTTM là các dự án công nghệ quản lý vĩ mô từ trên xuống. Tiếng nói và nhu cầu của người dân, đặc biệt là nhóm yếu thế, chưa được phản ánh tương xứng. Từ đó, bài viết đề xuất giải pháp thúc đẩy truyền thông đô thị theo hướng nhân văn, bao trùm và tối ưu hóa tương tác số đa chiều.
The development of smart cities in Vietnam today is a key strategic priority, but it has primarily been approached from a technocratic perspective, with limited attention to sociological and humanistic dimensions. Drawing on the theories of social construction, the “media city,” and the “hybrid public sphere,” this study examines the role of local television in this process. Using qualitative content analysis combined with discourse frequency counting through QualCoder, the article analyzes smart city-related messages broadcast on Channel Hanoi 1 during the peak period of implementing Plan No. 243/KH-UBND and the 2024 Capital Law (from September 1, 2025 to March 31, 2026). The findings show that television primarily portrays smart cities as top-down macro-level technology and management projects. The voices and needs of residents, particularly vulnerable groups, have not been adequately represented. The article therefore proposes solutions to promote more human-centered and inclusive urban communication and optimize multidirectional digital interaction.
kiến tạo xã hội, đô thị thông minh, truyền hình địa phương, không gian công cộng lai, thành phố truyền thông
social construction, smart cities, local television, hybrid public sphere, media city
—
Trích dẫn bài báo
Phạm Trần Thăng Long & Nguyễn Thị Hải Anh. Kiến tạo xã hội về đô thị thông minh: Tiếp cận từ xã hội học truyền thông. Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông 2026, 32(3):141-144. DOI:https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/kien-tao-xa-hoi-ve-do-thi-thong-minh-tiep-can-tu-xa-hoi-hoc-truyen-thong-p32176.html
Phạm Trần Thăng Long & Nguyễn Thị Hải Anh. Kiến tạo xã hội về đô thị thông minh: Tiếp cận từ xã hội học truyền thông. Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông, 2026, 32, 141-144, https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/kien-tao-xa-hoi-ve-do-thi-thong-minh-tiep-can-tu-xa-hoi-hoc-truyen-thong-p32176.html.
Phạm Trần Thăng Long & Nguyễn Thị Hải Anh (2026). Kiến tạo xã hội về đô thị thông minh: Tiếp cận từ xã hội học truyền thông. Tập 32, Số 3 (2026), 32(3), 141-144. https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/kien-tao-xa-hoi-ve-do-thi-thong-minh-tiep-can-tu-xa-hoi-hoc-truyen-thong-p32176.html
Phạm Trần Thăng Long & Nguyễn Thị Hải Anh. Kiến tạo xã hội về đô thị thông minh: Tiếp cận từ xã hội học truyền thông. Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông, 2026, v. 32, n. 3, p. 141-144. Disponível em: https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/kien-tao-xa-hoi-ve-do-thi-thong-minh-tiep-can-tu-xa-hoi-hoc-truyen-thong-p32176.html.
Phạm Trần Thăng Long & Nguyễn Thị Hải Anh. "Kiến tạo xã hội về đô thị thông minh: Tiếp cận từ xã hội học truyền thông." Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông 32, no. 3 (2026): 141-144. https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/kien-tao-xa-hoi-ve-do-thi-thong-minh-tiep-can-tu-xa-hoi-hoc-truyen-thong-p32176.html.
Phạm Trần Thăng Long & Nguyễn Thị Hải Anh (2026) 'Kiến tạo xã hội về đô thị thông minh: Tiếp cận từ xã hội học truyền thông'. Tập 32, Số 3 (2026), 32(3), 141-144. Available at: https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/kien-tao-xa-hoi-ve-do-thi-thong-minh-tiep-can-tu-xa-hoi-hoc-truyen-thong-p32176.html.
Phạm Trần Thăng Long & Nguyễn Thị Hải Anh, "Kiến tạo xã hội về đô thị thông minh: Tiếp cận từ xã hội học truyền thông," Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông, vol. 32, no. 3, pp. 141-144, 2026. [Online]. Available: https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/kien-tao-xa-hoi-ve-do-thi-thong-minh-tiep-can-tu-xa-hoi-hoc-truyen-thong-p32176.html
Phạm Trần Thăng Long & Nguyễn Thị Hải Anh. "Kiến tạo xã hội về đô thị thông minh: Tiếp cận từ xã hội học truyền thông." Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông, vol. 32, no. 3, 2026, pp. 141-144.
Phạm Trần Thăng Long & Nguyễn Thị Hải Anh. "Kiến tạo xã hội về đô thị thông minh: Tiếp cận từ xã hội học truyền thông." Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông 32, no. 3 (2026): 141-144. https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/kien-tao-xa-hoi-ve-do-thi-thong-minh-tiep-can-tu-xa-hoi-hoc-truyen-thong-p32176.html.
Phạm Trần Thăng Long & Nguyễn Thị Hải Anh. Kiến tạo xã hội về đô thị thông minh: Tiếp cận từ xã hội học truyền thông. Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông. 2026;32(3):141-144. Available from: https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/kien-tao-xa-hoi-ve-do-thi-thong-minh-tiep-can-tu-xa-hoi-hoc-truyen-thong-p32176.html
Bài liên quan
- Những biến đổi của văn hóa doanh nghiệp và thách thức đặt ra với truyền thông nội bộ trong thời đại số
- Nội dung khoe khoang trên TikTok và sự bất tương hợp bản thân ở Thế hệ Z Việt Nam: Khung lý thuyết tích hợp
- Truyền thông ESG của doanh nghiệp: Từ cam kết đến minh chứng
- Tương tác số trong truyền thông di sản: Nghiên cứu trường hợp lễ hội Lam Kinh trên nền tảng số của Báo và Phát thanh, Truyền hình Thanh Hóa
- Văn hóa tiếp nhận phim truyền hình nước ngoài tại Việt Nam: Từ phim Trung Quốc (thập niên 1990) đến làn sóng Hallyu (đầu 2000)
llcttt1994dientu@gmail.com
02438348033


