Tạp chí in Chuyên đề
Văn hóa tiếp nhận phim truyền hình nước ngoài tại Việt Nam: Từ phim Trung Quốc (thập niên 1990) đến làn sóng Hallyu (đầu 2000)
Reception culture of foreign television dramas in Vietnam: From Chinese television dramas in the 1990s to the Hallyu wave in the early 2000s
| Phùng Phương Nga | Phungphuongnga@gmail.com | Đại học Thái Nguyên |
Tóm tắt:
Bài viết nghiên cứu văn hoá tiếp nhận phim truyền hình nước ngoài của khán giả Việt Nam từ thập niên 1990 đến đầu những năm 2000, tập trung vào trường hợp phim truyền hình Trung Quốc, Hàn Quốc. Vận dụng khung lý thuyết mỹ học tiếp nhận với khái niệm cốt lõi “tầm đón đợi” (horizon of expectations) của Hans Robert Jauss (1982), kết hợp khái niệm “sự gần gũi văn hóa” (cultural proximity) của Joseph Straubhaar (1991), nghiên cứu lý giải các chiều cạnh văn hóa tiếp nhận và điều kiện chi phối sự đón nhận sản phẩm truyền thông ngoại nhập trong bối cảnh Đổi mới. Trên cơ sở kết hợp 42 cuộc phỏng vấn sâu định tính chuyên sâu với bộ dữ liệu khảo sát hồi cố gồm 288 trường hợp được phân tầng về độ tuổi, giới tính và khu vực cư trú, bài viết làm rõ ba hình thức tiếp nhận chủ đạo: thực hành cộng đồng, tiếp nhận nhân vật gắn với giá trị đạo lý, và tiếp nhận dựa trên sự gần gũi văn hóa; đồng thời lý giải sự dịch chuyển trong “tầm đón đợi” của công chúng. Qua đó, nghiên cứu góp phần bổ sung góc nhìn khoa học về tiếp nhận truyền thông xuyên quốc gia ở Việt Nam.
Abstract:
This article examines Vietnamese audiences’ reception culture of foreign television dramas from the 1990s to the early 2000s, focusing on Chinese and Korean television dramas. Drawing on reception aesthetics, particularly Hans Robert Jauss’s (1982) core concept of the “horizon of expectations,” and incorporating Joseph Straubhaar’s (1991) concept of “cultural proximity,” the study explores the cultural dimensions of media reception and the conditions shaping the acceptance of imported media products in the context of the Doi Moi period. Based on 42 in-depth qualitative interviews and a retrospective survey dataset comprising 288 cases stratified by age, gender, and residential area, the article identifies three dominant forms of reception: communal practices, character reception associated with moral values, and reception based on cultural proximity. It also examines shifts in the audience’s “horizon of expectations.” The study thereby contributes a scholarly perspective on transnational media reception in Vietnam.
Từ khóa:
ầm đón đợi, văn hoá tiếp nhận, phim truyền hình Trung Quốc, Hallyu, sự gần gũi văn hoá.
Keyword:
horizon of expectations, reception culture, Chinese television dramas, Hallyu, cultural proximity
Nội dung:
Tài liệu tham khảo:
—
Bài viết nghiên cứu văn hoá tiếp nhận phim truyền hình nước ngoài của khán giả Việt Nam từ thập niên 1990 đến đầu những năm 2000, tập trung vào trường hợp phim truyền hình Trung Quốc, Hàn Quốc. Vận dụng khung lý thuyết mỹ học tiếp nhận với khái niệm cốt lõi “tầm đón đợi” (horizon of expectations) của Hans Robert Jauss (1982), kết hợp khái niệm “sự gần gũi văn hóa” (cultural proximity) của Joseph Straubhaar (1991), nghiên cứu lý giải các chiều cạnh văn hóa tiếp nhận và điều kiện chi phối sự đón nhận sản phẩm truyền thông ngoại nhập trong bối cảnh Đổi mới. Trên cơ sở kết hợp 42 cuộc phỏng vấn sâu định tính chuyên sâu với bộ dữ liệu khảo sát hồi cố gồm 288 trường hợp được phân tầng về độ tuổi, giới tính và khu vực cư trú, bài viết làm rõ ba hình thức tiếp nhận chủ đạo: thực hành cộng đồng, tiếp nhận nhân vật gắn với giá trị đạo lý, và tiếp nhận dựa trên sự gần gũi văn hóa; đồng thời lý giải sự dịch chuyển trong “tầm đón đợi” của công chúng. Qua đó, nghiên cứu góp phần bổ sung góc nhìn khoa học về tiếp nhận truyền thông xuyên quốc gia ở Việt Nam.
This article examines Vietnamese audiences’ reception culture of foreign television dramas from the 1990s to the early 2000s, focusing on Chinese and Korean television dramas. Drawing on reception aesthetics, particularly Hans Robert Jauss’s (1982) core concept of the “horizon of expectations,” and incorporating Joseph Straubhaar’s (1991) concept of “cultural proximity,” the study explores the cultural dimensions of media reception and the conditions shaping the acceptance of imported media products in the context of the Doi Moi period. Based on 42 in-depth qualitative interviews and a retrospective survey dataset comprising 288 cases stratified by age, gender, and residential area, the article identifies three dominant forms of reception: communal practices, character reception associated with moral values, and reception based on cultural proximity. It also examines shifts in the audience’s “horizon of expectations.” The study thereby contributes a scholarly perspective on transnational media reception in Vietnam.
ầm đón đợi, văn hoá tiếp nhận, phim truyền hình Trung Quốc, Hallyu, sự gần gũi văn hoá.
horizon of expectations, reception culture, Chinese television dramas, Hallyu, cultural proximity
—
Trích dẫn bài báo
Phùng Phương Nga. Văn hóa tiếp nhận phim truyền hình nước ngoài tại Việt Nam: Từ phim Trung Quốc (thập niên 1990) đến làn sóng Hallyu (đầu 2000). Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông 2026, 32(3):156-161. DOI:https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/van-hoa-tiep-nhan-phim-truyen-hinh-nuoc-ngoai-tai-viet-nam-tu-phim-trung-quoc-thap-nien-1990-den-lan-song-hallyu-dau-2000-p32179.html
Phùng Phương Nga. Văn hóa tiếp nhận phim truyền hình nước ngoài tại Việt Nam: Từ phim Trung Quốc (thập niên 1990) đến làn sóng Hallyu (đầu 2000). Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông, 2026, 32, 156-161, https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/van-hoa-tiep-nhan-phim-truyen-hinh-nuoc-ngoai-tai-viet-nam-tu-phim-trung-quoc-thap-nien-1990-den-lan-song-hallyu-dau-2000-p32179.html.
Phùng Phương Nga (2026). Văn hóa tiếp nhận phim truyền hình nước ngoài tại Việt Nam: Từ phim Trung Quốc (thập niên 1990) đến làn sóng Hallyu (đầu 2000). Tập 32, Số 3 (2026), 32(3), 156-161. https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/van-hoa-tiep-nhan-phim-truyen-hinh-nuoc-ngoai-tai-viet-nam-tu-phim-trung-quoc-thap-nien-1990-den-lan-song-hallyu-dau-2000-p32179.html
Phùng Phương Nga. Văn hóa tiếp nhận phim truyền hình nước ngoài tại Việt Nam: Từ phim Trung Quốc (thập niên 1990) đến làn sóng Hallyu (đầu 2000). Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông, 2026, v. 32, n. 3, p. 156-161. Disponível em: https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/van-hoa-tiep-nhan-phim-truyen-hinh-nuoc-ngoai-tai-viet-nam-tu-phim-trung-quoc-thap-nien-1990-den-lan-song-hallyu-dau-2000-p32179.html.
Phùng Phương Nga. "Văn hóa tiếp nhận phim truyền hình nước ngoài tại Việt Nam: Từ phim Trung Quốc (thập niên 1990) đến làn sóng Hallyu (đầu 2000)." Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông 32, no. 3 (2026): 156-161. https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/van-hoa-tiep-nhan-phim-truyen-hinh-nuoc-ngoai-tai-viet-nam-tu-phim-trung-quoc-thap-nien-1990-den-lan-song-hallyu-dau-2000-p32179.html.
Phùng Phương Nga (2026) 'Văn hóa tiếp nhận phim truyền hình nước ngoài tại Việt Nam: Từ phim Trung Quốc (thập niên 1990) đến làn sóng Hallyu (đầu 2000)'. Tập 32, Số 3 (2026), 32(3), 156-161. Available at: https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/van-hoa-tiep-nhan-phim-truyen-hinh-nuoc-ngoai-tai-viet-nam-tu-phim-trung-quoc-thap-nien-1990-den-lan-song-hallyu-dau-2000-p32179.html.
Phùng Phương Nga, "Văn hóa tiếp nhận phim truyền hình nước ngoài tại Việt Nam: Từ phim Trung Quốc (thập niên 1990) đến làn sóng Hallyu (đầu 2000)," Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông, vol. 32, no. 3, pp. 156-161, 2026. [Online]. Available: https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/van-hoa-tiep-nhan-phim-truyen-hinh-nuoc-ngoai-tai-viet-nam-tu-phim-trung-quoc-thap-nien-1990-den-lan-song-hallyu-dau-2000-p32179.html
Phùng Phương Nga. "Văn hóa tiếp nhận phim truyền hình nước ngoài tại Việt Nam: Từ phim Trung Quốc (thập niên 1990) đến làn sóng Hallyu (đầu 2000)." Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông, vol. 32, no. 3, 2026, pp. 156-161.
Phùng Phương Nga. "Văn hóa tiếp nhận phim truyền hình nước ngoài tại Việt Nam: Từ phim Trung Quốc (thập niên 1990) đến làn sóng Hallyu (đầu 2000)." Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông 32, no. 3 (2026): 156-161. https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/van-hoa-tiep-nhan-phim-truyen-hinh-nuoc-ngoai-tai-viet-nam-tu-phim-trung-quoc-thap-nien-1990-den-lan-song-hallyu-dau-2000-p32179.html.
Phùng Phương Nga. Văn hóa tiếp nhận phim truyền hình nước ngoài tại Việt Nam: Từ phim Trung Quốc (thập niên 1990) đến làn sóng Hallyu (đầu 2000). Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông. 2026;32(3):156-161. Available from: https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/van-hoa-tiep-nhan-phim-truyen-hinh-nuoc-ngoai-tai-viet-nam-tu-phim-trung-quoc-thap-nien-1990-den-lan-song-hallyu-dau-2000-p32179.html
Bài liên quan
- Những biến đổi của văn hóa doanh nghiệp và thách thức đặt ra với truyền thông nội bộ trong thời đại số
- Nội dung khoe khoang trên TikTok và sự bất tương hợp bản thân ở Thế hệ Z Việt Nam: Khung lý thuyết tích hợp
- Truyền thông ESG của doanh nghiệp: Từ cam kết đến minh chứng
- Tương tác số trong truyền thông di sản: Nghiên cứu trường hợp lễ hội Lam Kinh trên nền tảng số của Báo và Phát thanh, Truyền hình Thanh Hóa
- Kiến tạo xã hội về đô thị thông minh: Tiếp cận từ xã hội học truyền thông
llcttt1994dientu@gmail.com
02438348033


