Ý định vào thăm miền Nam của Bác Hồ

“Ta hiểu: Miền Nam thương nhớ Bác

Tháng ngày mong đợi Bác vô thăm,

Ta hiểu: đêm nằm nghe gió gác

Bác thường trăn trở nhớ miền Nam”

(Tố Hữu)

Từ Thủ đô Hà Nội, Bác Hồ đau đáu nghĩ đến đồng bào miền Nam đau thương mà anh dũng. “Miền Nam yêu quý luôn ở trong trái tim tôi”. Đó là khẳng định, là tình cảm bất di bất dịch của Bác đối với miền Nam ruột thịt. Chính vì vậy, Bác đã nhiều lần dự định vào thăm mảnh đất thành đồng Tổ quốc.

Và đến giữa những ngày kháng chiến chống Mỹ ác liệt, Bác lại tha thiết đề nghị Bộ chính trị bố trí cho Bác vào thăm miền Nam. Nhưng tình hình chiến sự và điều kiện sức khoẻ không cho phép Bác đi xa được. Bác lại đề nghị: “Đường xa, không vào Nam Bộ, thì tôi vào Khu Năm cũng được.”

Đến đầu tháng 3.1968, Bác Hồ đã gửi thư cho đồng chí Tổng Bí thư Lê Duẩn trao đổi về cách đi vào Nam bằng đường thuỷ như sau:

“10.3.1968

Tuyệt đối bí mật

Chú Duẩn kính mến,

Nhớ lại hồi Nô-en năm ngoái, chú có ý khuyên Bác đi thăm miền Nam sau ngày ta thắng lợi hoàn toàn, Bác rất tán thành. Nhưng nay chỉ đổi chữ “sau” thành chữ trước ngày thắng lợi hoàn toàn, tức là đi thăm khi anh em trỏng đang chuẩn bị mở màn thứ ba. Đi thăm đúng lúc đó mới có tác dụng khuyến khích thêm anh em.

Cách đi: Bác sẽ làm công trên một chiếc tàu thuỷ. Cùng đi sẽ có hai chú Bảo và Kỳ. Việc này Bác tự thu xếp, dễ thôi. Lúc đến, anh em trỏng chỉ phụ trách đón khi tàu cập bến thôi và đưa Bác đến nhà anh Sáu, anh Bảy^{(1), (2)}.

ở lại: Tuỳ điều kiện mà quyết định, ít nhất là mấy ngày, nhiều nhất cũng chỉ trong một tháng, hoạt động thế nào, sẽ cùng anh em trỏng bàn định…

Có lẽ chú và đồng chí khác e rằng sức khoẻ của Bác không cho phép Bác đi nơi xa. Nhưng thay đổi không khí, hô hấp gió biển và sinh hoạt quần chúng trong hoàn cảnh chiến đấu sẽ giúp sức khoẻ tiến bộ mau hơn.

Lịch trình đi thăm – cần mười ngày để chuẩn bị.

Vượt biển độ sáu ngày.

Từ bến tàu đến địa điểm độ dăm hôm.

Vậy nhờ chú tính ngày cho khớp, một mặt cho Bác biết trước để chuẩn bị, một mặt cho anh em trỏng biết để chờ đón.

Để bảo đảm thật bí mật, chú chỉ nên bàn việc này với một số ít đồng chí trong Bộ chính trị…

Mong chờ chú trả lời.

Chào thân ái và quyết thắng.

                             B.”

ôi cảm động biết bao! Hồi ấy, bộ đội ta “đi B” theo đường Trường Sơn phải mất bốn, năm tháng mới đến được miền Đông Nam bộ. Vậy mà, Bác đã dự định “vượt biển độ 6 ngày” và cũng tương tự như cách Bác đã ra đi tìm đường cứu nước năm 1911. Đặc biệt, trong thư, Bác dùng từ “trỏng” (tức là trong ấy – tiếng miền Nam) một cách tự nhiên như là một điều hết sức quen thuộc, gần gũi!

Nhưng rồi, cuộc chiến ngày càng khốc liệt và sức khoẻ bị giảm sút, nên ý định vào thăm miền Nam của Bác không thực hiện được. Trong một bức thư gửi Trung ương Cục và Quân uỷ miền Nam (năm 1968), đồng chí Lê Duẩn đã viết: “Các anh sắp bước vào giai đoạn chiến đấu chưa từng có trong cuộc chiến tranh giải phóng này. Đồng bào miền Nam đau khổ đã nhiều. Bác Hồ hết sức quan tâm theo dõi đợt chiến đấu sắp tới. Bác muốn đích thân vào miền Nam để động viên chiến sĩ, đồng bào, nhưng Bộ chính trị đề nghị Bác chưa nên đi vì cần giữ gìn sức khoẻ cho Bác. Tôi tha thiết mong rằng các đồng chí, cùng chiến sĩ, đồng bào miền Nam sẽ đem hết tinh thần và lực lượng vào trận đánh chiến lược này, giành thắng lợi to lớn nhất để sớm đón Bác vào thăm.”

Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 diễn ra trên toàn miền Nam đã làm phá sản chiến lược “chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ. Quân và dân ta đã giáng những đòn sấm sét vào nhiều cơ quan đầu não của Mỹ – Nguỵ, “làm chấn động cả Lầu Năm Góc”, buộc địch phải xuống thang chiến tranh và ngồi vào bàn đàm phán tại Hội nghị Pari. Năm đó, Bác không được vô thăm miền Nam và đến năm sau thì Người đã ra đi vào cõi vĩnh hằng.

Bác Hồ muôn vàn kính yêu không còn nữa, nhưng ngọn cờ của Bác, tư tưởng của Bác, thiên tài và đức độ của Bác vẫn đang từng ngày, từng giờ soi đường chỉ lối, dẫn dắt chúng ta đi. Trong tâm khảm của muôn triệu con Hồng cháu Lạc nói chung và của đồng bào miền Nam nói riêng vẫn mãi mãi ngân vang những câu hát của một thời đấu tranh oanh liệt: “Ai yêu miền Nam như tấm lòng của Bác/ Có mối tình nào thuỷ chung, son sắt như tấm lòng của Bác đối với đồng bào miền Nam…”./.

_________________________________

(1) Anh Sáu, tức đồng chí Lê Đức Thọ, Uỷ viên Bộ chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

(2) Anh Bảy, tức đồng chí Phạm Hùng, Uỷ viên Bộ chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Trung ương Cục miền Nam.