Thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân” trong các chương trình xây dựng Đảng trên truyền hình

1. Khái niệm thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân” trong các chương trình truyền hình xây dựng Đảng

- Khái niệm thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân”

Cụm từ “Ý Đảng, Lòng Dân” là một khái niệm mang tính khẩu hiệu và chứa đựng nội dung tư tưởng sâu sắc trong văn hóa chính trị Việt Nam. Về mặt ngữ nghĩa, “Ý Đảng, Lòng Dân” hàm ý sự thống nhất, hòa quyện giữa ý chí của Đảng và nguyện vọng, tình cảm của nhân dân. “Ý Đảng” tượng trưng cho đường lối, chủ trương, ý chí lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, còn “Lòng Dân” biểu thị sự ủng hộ, đồng thuận và niềm tin của nhân dân đối với Đảng. Khi hai yếu tố này gặp nhau, đồng hành, sẽ tạo thành sức mạnh to lớn cho sự nghiệp cách mạng.

Thực tế lịch sử cách mạng Việt Nam đã chứng minh, “Ý Đảng, Lòng Dân” được coi là yếu tố then chốt quyết định mọi thắng lợi. Thực tiễn 95 năm qua đã chứng minh “ý Đảng, lòng dân” hòa quyện, thống nhất tạo nên sức mạnh vô địch, đưa đất nước ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác​.

Trong bối cảnh truyền thông, có thể hiểu thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân” là thông điệp tuyên truyền nhấn mạnh sự đồng thuận, gắn kết giữa chủ trương của Đảng và nguyện vọng của nhân dân. Thông điệp này hàm chứa niềm tin rằng mọi đường lối, chính sách của Đảng đều xuất phát từ lợi ích, ý nguyện của nhân dân và được nhân dân hưởng ứng mạnh mẽ; ngược lại, sự ủng hộ và sức mạnh của nhân dân sẽ giúp Đảng thực hiện thắng lợi chủ trương, mục tiêu đề ra. Điều này thể hiện rõ triết lý: khi ý chí của Đảng hợp với lòng dân thì sẽ tạo nên sức mạnh vô địch, làm nên những kỳ tích trong sự nghiệp cách mạng và xây dựng đất nước.

Như vậy, thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân” có thể định nghĩa là: một thông điệp truyền thông chính trị nhấn mạnh sự thống nhất giữa ý chí của Đảng và nguyện vọng của nhân dân, đề cao mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa Đảng và Dân như nguồn sức mạnh quyết định thành công của mọi nhiệm vụ cách mạng. Thông điệp này vừa phản ánh một giá trị lịch sử - truyền thống (bài học về đoàn kết Đảng - Dân trong lịch sử), vừa mang tính thời sự hiện tại khi đất nước ta dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đang đẩy mạnh công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đoàn kết đồng lòng đưa đất nước bước vào một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

- Chương trình truyền hình Xây dựng Đảng

Chương trình truyền hình Xây dựng Đảng là cụm từ chỉ các chương trình truyền hình chuyên đề về công tác xây dựng Đảng. Trên sóng truyền hình, chương trình Xây dựng Đảng thường được thực hiện dưới dạng một chuyên mục định kỳ (hằng tuần hoặc hằng tháng) trong khung phát sóng của đài truyền hình. Chẳng hạn, trên kênh VTV1 (Đài Truyền hình Việt Nam), đã có chuyên mục “Xây dựng, chỉnh đốn Đảng” phát sóng định kỳ, tập trung phản ánh kịp thời các hoạt động về xây dựng Đảng. Nhiều đài phát thanh - truyền hình địa phương cũng có chương trình riêng về xây dựng Đảng.

Về hình thức, chương trình truyền hình Xây dựng Đảng là một chương trình chuyên đề, có cấu trúc tương tự như các chương trình truyền hình khác: gồm nhiều tin, bài, phóng sự, hình ảnh, âm thanh được sắp xếp hợp lý trong một thời lượng nhất định, có phần mở đầu (thường là lời giới thiệu và nhạc hiệu riêng), và phần kết thúc (lời chào kết chương trình)​. Điểm đặc thù là nội dung chương trình phục vụ trực tiếp cho yêu cầu tuyên truyền nhiệm vụ chính trị về công tác xây dựng Đảng của cơ quan báo chí đó​. Vì là chương trình mang tính chất tuyên truyền chính trị - nội bộ, chuyên mục Xây dựng Đảng thường được xếp vào nhóm chương trình chính luận, hướng tới đối tượng khán giả là cán bộ, đảng viên và quần chúng quan tâm đến công tác Đảng.

Tóm lại, chương trình truyền hình Xây dựng Đảng là một thể loại chương trình chuyên đề trên sóng truyền hình, tập trung phản ánh và tuyên truyền về công tác xây dựng Đảng. Đây là kênh thông tin quan trọng để truyền tải các thông điệp của Đảng đến với cán bộ, đảng viên và nhân dân, góp phần củng cố nhận thức, tạo sự thống nhất về tư tưởng và hành động trong Đảng, cũng như sự đồng thuận trong xã hội đối với đường lối, chủ trương của Đảng.

- Thông điệp “Ý Đảng, Lòng dân” trong các chương trình Xây dựng Đảng trên truyền hình

Hiện nay, nhiều chương trình Xây dựng Đảng trên truyền hình đã trực tiếp lấy “Ý Đảng, Lòng Dân” làm tiêu đề hoặc chủ đề trọng tâm. Điều này không phải ngẫu nhiên, mà xuất phát từ chức năng cốt lõi của các chương trình xây dựng Đảng: đó là cầu nối tuyên truyền giữa Đảng với nhân dân, nhằm phản ánh việc đưa chủ trương của Đảng vào cuộc sống và sự hưởng ứng của quần chúng đối với những chủ trương đó. Thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân” chính là sự thể hiện súc tích nhất cho cầu nối ấy.

Các chương trình Xây dựng Đảng trên truyền hình, mọi nội dung tin bài, phóng sự thường hướng tới việc làm nổi bật sự tương tác hai chiều giữa Đảng và dân: Đảng đề ra chủ trương, đường lối (ý Đảng), được nhân dân đồng tình ủng hộ, tích cực tham gia thực hiện (lòng dân); đồng thời qua thực tiễn, nguyện vọng, sáng kiến của nhân dân lại được phản hồi, góp phần hoàn thiện thêm chủ trương của Đảng. Mối quan hệ biện chứng này nếu được thể hiện tốt sẽ toát lên tinh thần “Ý Đảng, Lòng Dân”. Vì vậy, có thể nói thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân” giữ vai trò chủ đạo, chi phối nội dung của các chương trình xây dựng Đảng trên truyền hình.

Tóm lại, thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân” giữ vị trí trung tâm trong các chương trình truyền hình về xây dựng Đảng. Thông điệp này định hướng cho việc lựa chọn đề tài, cách tiếp cận và khai thác nội dung chương trình. Mỗi tin tức, phóng sự trong chuyên mục xây dựng Đảng đều nhằm minh họa một khía cạnh của sự đồng thuận Đảng - Dân, qua đó làm bật lên tinh thần chung: Đảng và nhân dân ta luôn đồng lòng, chung sức vì mục tiêu chung. Có thể nói, “Ý Đảng, Lòng Dân” chính là linh hồn tư tưởng của các chương trình xây dựng Đảng trên truyền hình, giúp các chương trình này thực hiện tốt chức năng tuyên truyền, cổ vũ cho mối quan hệ gắn bó giữa Đảng và nhân dân.

2. Thực trạng thông điệp “Ý Đảng, Lòng dân” trong các chương trình Xây dựng Đảng trên truyền hình Việt Nam trong năm 2023-2024

2.1. Khảo sát thực trạng thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân” trong các chương trình Xây dựng Đảng trên các kênh truyền hình diện khảo sát

Tác giả nghiên cứu thực hiện nghiên cứu thông điệp "Ý Đảng, Lòng dân" trong các chương trình Xây dựng Đảng trên Truyền hình ở Việt Nam và phân tích chủ yếu tại Đài Truyền hình Việt Nam VTV và Kênh truyền hình Nhân Dân (THND) trong thời gian từ 2023-2024. Cụ thể:

- Đối với Đài Truyền hình Việt Nam VTV: tác giả đã tiến hành lựa chọn khảo sát 2 chương trình là “Xây dựng, chỉnh đốn Đảng” trên VTV1 và “Ý Đảng, Lòng Dân” trên VTV8 trong thời gian từ 2023-2024. Theo đó:

Trong thời gian 2023-2024, chương trình “Xây dựng, chỉnh đốn Đảng” trên VTV1 có tần suất phát sóng hàng tuần, còn chương trình “Ý Đảng Lòng Dân” trên VTV8 có tần suất phát sóng 2 số/ tháng. Tuy nhiên, do một số yếu tố khách quan như trùng lịch phát sóng các sự kiện đặc biệt, chương trình trực tiếp khác, số lượng tập phát sóng thực tế có phần dao động so với kế hoạch ban đầu. Cụ thể:

Như vậy từ bảng 2.1. cho thấy, trong giai đoạn 2023-2024, chương trình “Xây dựng, chỉnh đốn Đảng” trên VTV1 đã phát sóng được 95 số, còn chương trình Ý Đảng, Lòng Dân trên VTV8 phát sóng được 43 số. Tổng 2 chương trình đã phát sóng được 138 số.

- Về nội dung, qua nghiên cứu, khảo sát của tác giả, tất cả các số phát sóng trong 02 chương trình này đều đề cập đến một hoặc nhiều vấn đề nội dung của thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân”, tập trung vào 05 nhóm vấn đề sau:

Nhóm 1, thông điệp về việc chủ trương của Đảng đi vào cuộc sống, được nhân dân hưởng ứng. Nhóm 2, đề cao vai trò của nhân dân trong thành công của các nhiệm vụ chính trị, cũng như sự quan tâm của Đảng đến đời sống nhân dân.  Nhóm 3, đề cập những thành tựu cụ thể nhờ sự đồng thuận Đảng – Dân, qua đó khẳng định bài học lịch sử và giá trị hiện tại của “Ý Đảng, Lòng Dân”. Nhóm 4, nhấn mạnh gương người tốt, việc tốt, điển hình tiên tiến trong mối quan hệ Đảng – Dân.  Nhóm 5, thông điệp nội dung về phương thức lãnh đạo, phong cách công tác của Đảng vì dân, trọng dân. Cụ thể:

Mặc dù tổng số phát sóng của 2 chương trình khảo sát trên VTV trong giai đoạn 2023–2024 là 138 số nhưng do đặc điểm nội dung của chương trình, mỗi số phát sóng thường không chỉ tập trung vào một nội dung duy nhất, mà có thể đồng thời thể hiện từ hai đến ba nhóm nội dung thậm chí cả 5 nhóm nội dung thuộc thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân”. Chính vì vậy, tổng số lượt xuất hiện của các nhóm nội dung trong toàn bộ các chương trình được khảo sát có thể vượt quá số lượng tập phát sóng thực tế.

Một số tác phẩm tiêu biểu có nhiều nhóm nội dung của thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân” trong các chương trình “Xây dựng, chỉnh đốn Đảng” (VTV1) và “Ý Đảng, Lòng Dân” (VTV1):

- Chương trình “Xây dựng, chỉnh đốn Đảng” trên VTV1: Số phát sóng ngày 28/11/2023  phản ánh thực trạng hình thức, nể nang, thiếu trung thực trong công tác kiểm điểm, đánh giá cán bộ cuối năm. Trường hợp tại xã Tân Xã (Hà Nội) dù có sai phạm về quản lý đất đai nhưng cán bộ vẫn được đánh giá “hoàn thành tốt nhiệm vụ”, chỉ khi có thanh tra mới làm rõ sai phạm. Ở Thành phố Hồ Chí Minh, nhiều cán bộ từng được xếp loại xuất sắc vẫn bị kỷ luật, cho thấy sự lệch pha giữa báo cáo và thực tế. Trước thực trạng đó, Quy định 124 của Bộ Chính trị được ban hành nhằm siết chặt kỷ cương, nâng cao chất lượng đánh giá cán bộ một cách khách quan, thực chất hơn.

Nội dung chương trình thể hiện rõ nhóm 1 và nhóm 5 trong thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân”, có liên hệ gián tiếp với nhóm 2, nhưng chưa thể hiện nhóm 3 và 4. Nhóm 1 – Chủ trương Đảng đi vào cuộc sống: Việc Đảng ban hành Quy định 124 thể hiện quyết tâm chấn chỉnh công tác đánh giá cán bộ, cho thấy chủ trương đúng đắn đang được triển khai thực tế, nhất là khi thanh tra được thực hiện dựa trên phản ánh đời sống. Nhóm 5 – Phong cách công tác vì dân, trọng dân: Chương trình nêu bật tinh thần tự soi, tự sửa trong nội bộ Đảng. Việc chỉ ra bất cập, xử lý nghiêm cán bộ sai phạm – kể cả người từng được đánh giá cao – thể hiện rõ phương châm “nói đi đôi với làm”, đề cao hiệu quả thực chất và đạo đức công vụ. Nhóm 2 – Vai trò và lợi ích của nhân dân (liên hệ gián tiếp): Dù không trực tiếp lấy ý kiến người dân, nhưng nội dung chương trình xoay quanh lĩnh vực ảnh hưởng thiết thực đến đời sống dân sinh như quản lý đất đai, trật tự xây dựng, cho thấy Đảng quan tâm đến những vấn đề gần dân, vì dân. Nhóm 3 và 4 chưa được thể hiện rõ: Chương trình không đề cập thành tựu từ sự đồng thuận Đảng – Dân (nhóm 3), cũng không nêu gương điển hình tiên tiến (nhóm 4), mà tập trung vào phản ánh thực trạng và đề xuất giải pháp trong công tác kiểm điểm cán bộ.

-  Chương trình “Ý Đảng, Lòng Dân” trên VTV8: số phát sóng ngày 17/12/2024 với chủ đề “Ý Đảng, Lòng Dân – Tăng quyền năng kinh tế cho phụ nữ vùng dân tộc thiểu số Thừa Thiên Huế” làm nổi bật hiệu quả của các chính sách hỗ trợ phụ nữ vùng cao phát triển kinh tế. Tại huyện A Lưới, nhờ sự hỗ trợ của Đảng, chính quyền và Hội Phụ nữ các cấp, nhiều chị em dân tộc thiểu số đã tham gia mô hình sinh kế như nuôi lợn, trồng rau sạch, sản xuất nấm, phát triển du lịch cộng đồng. Các nhân vật như chị Hồ Thị Xé, Hồ Thị Châu, Đặng Thị Hồng là minh chứng cho tinh thần vượt khó, tự tin làm chủ kinh tế. Trong số phát sóng nay, ekip sản xuất chương trình đã thể hiện được rõ cả 5 nhóm nội dung trong thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân”. Cụ thể:

Nhóm 1: Nội dung số phát sóng thể hiện rõ việc các chủ trương, chính sách về giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nâng cao quyền năng phụ nữ... đã được triển khai hiệu quả tại địa phương, nhận được sự đón nhận và tham gia tích cực của người dân, đặc biệt là phụ nữ. Nhóm 2: Qua các mô hình sinh kế, vai trò chủ động, sáng tạo và nỗ lực vươn lên của phụ nữ dân tộc thiểu số được khẳng định. Đồng thời, sự quan tâm của Đảng, chính quyền và tổ chức Hội Phụ nữ được thể hiện thông qua hỗ trợ vốn, tập huấn kỹ thuật, kết nối thị trường...Nhóm 3: Thành công của các mô hình như nuôi lợn nái, trồng rau sạch, sản xuất nấm hữu cơ, du lịch cộng đồng… là minh chứng cho sự đồng thuận, phối hợp chặt chẽ giữa chủ trương của Đảng và hành động thực tiễn của nhân dân. Nhóm 4: Nhiều cá nhân điển hình như chị Hồ Thị Xé, Hồ Thị Châu, Đặng Thị Hồng… đã được nêu bật, trở thành tấm gương truyền cảm hứng về tinh thần vượt khó, làm kinh tế giỏi và góp phần lan tỏa phong trào thi đua tại địa phương. Nhóm 5: Nội dung cho thấy sự lãnh đạo sâu sát, linh hoạt, thực chất của tổ chức Đảng và chính quyền địa phương, trong việc lắng nghe, hỗ trợ và đồng hành với người dân – đúng với tinh thần "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng".

- Đối với Kênh Truyền hình Nhân Dân: tác giả lựa chọn khảo sát tại các chương trình “Xây và Chống” và “Chuyện ở cơ sở”. Mặc dù hiện nay, Kênh THND đã ngừng phát sóng, tuy nhiên trong thời gian phát sóng, các chương trình chính luận của THND đều được đánh giá cao và đạt được nhiều giải thưởng báo chí lớn trong đó có giải thưởng Búa liềm vàng…để lại nhiều bài học kinh nghiệm cho các đơn vị trong việc thực hiện các chương trình truyền hình về Xây dựng Đảng. Cụ thể:

Về tần suất phát sóng, cả hai chương trình khảo sát trên Truyền hình Nhân Dân đều duy trì lịch phát sóng định kỳ hàng tuần trong giai đoạn 2023–2024. Tuy nhiên, số lượng phát sóng thực tế có chênh lệch do một số yếu tố khách quan như trùng lịch với chương trình truyền hình trực tiếp, nghỉ lễ dài ngày hoặc điều chỉnh kỹ thuật. Cụ thể, trong hai năm, chương trình “Chuyện ở cơ sở” phát sóng 96 số; “Xây và chống” phát sóng 91 số, do bắt đầu muộn hơn (từ ngày 3/2/2023). Tổng cộng, hai chương trình đã phát sóng 187 số, với tỷ lệ phân bổ khá cân bằng. Điều này phản ánh chiến lược truyền thông song hành của THND: “Chuyện ở cơ sở” thiên về phản ánh đời sống, tâm tư người dân ở cơ sở; trong khi “Xây và chống” tập trung vào tính phản biện, tuyên truyền chuyên sâu về xây dựng, chỉnh đốn Đảng.

Về các nhóm nội dung, qua nghiên cứu, khảo sát của tác giả, tất cả các số phát sóng trong 02 chương trình “Chuyện ở cơ sở” và “Xây và chống” đều đề cập đến một hoặc nhiều nhóm vấn đề nội dung của thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân” và cũng tập trung vào 05 nhóm vấn đề chính giống như 02 chương trình khảo sát ở VTV. Cụ thể:

Như vậy, cũng giống như 02 chương trình trong diện khảo sát ở VTV, 02 chương trình diện khảo sát trên THND đều mang một hoặc nhiều nhóm nội dung thông điệp Ý Đảng, Lòng Dân trong mỗi số phát sóng. Do đó, trong khoảng thời gian 2023-2025, dù cả 2 chương trình chỉ có 187 số được phát sóng, nhưng có 265 lượt nhóm nội dung thuộc thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân” được thể hiện.

Một số tác phẩm nổi bật của 02 chương trình chứa nhiều nhóm nội dung của thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân”, có thể kể đến:

Chương trình “Xây và chống”: Số phát sóng ngày 16/2/2023 với chủ đề “Ngăn chặn thói hống hách, xem khinh quần chúng” phản ánh tình trạng một bộ phận cán bộ, đảng viên có thái độ ngạo mạn, cậy quyền, coi thường nhân dân. Những biểu hiện như hành xử côn đồ, phát ngôn trịch thượng xuất phát từ tâm lý “mày biết tao là ai”, bắt nguồn từ cơ chế bổ nhiệm thiếu minh bạch, coi nhẹ tài đức. Chương trình nhấn mạnh cảnh báo của Chủ tịch Hồ Chí Minh về hiện tượng “vác mặt quan cách mạng” và hậu quả của việc cán bộ xa rời nhân dân, lạm quyền. Nội dung số phát sóng “Ngăn chặn thói hống hách, 'xem khinh quần chúng'” thuộc chương trình “Đảng với Dân” đã thể hiện rõ một số nhóm nội dung trong thông điệp "Ý Đảng, Lòng Dân" như sau:

Nhóm 2: Chương trình nhấn mạnh người dân không chỉ là đối tượng phục vụ mà còn là chủ thể giám sát quyền lực. Việc kêu gọi người dân lên tiếng, không im lặng trước cái xấu, thể hiện vai trò của nhân dân trong việc bảo vệ đạo lý công quyền và thúc đẩy sự trong sạch trong bộ máy.  Nhóm 5: Thông điệp về phong cách công tác của Đảng vì dân, trọng dân – Nội dung phản ánh tinh thần của Chủ tich Hồ Chí Minh về đạo đức cán bộ, phê phán “thói quan cách mạng”, khẳng định cán bộ phải là công bộc của dân. Đây là thông điệp rõ ràng về yêu cầu đổi mới phong cách lãnh đạo, ứng xử gần dân, tôn trọng dân.

Gián tiếp liên quan đến Nhóm 1:  Mặc dù chương trình không nêu rõ chủ trương cụ thể nào được ban hành, nhưng việc lên án thói hống hách, nhấn mạnh xử lý nghiêm minh, cũng thể hiện nỗ lực của Đảng đưa tinh thần “vì dân” vào thực tiễn, nếu gắn với bối cảnh thực hiện các nghị quyết về chỉnh đốn Đảng.  Không thể hiện rõ Nhóm 3 và Nhóm 4: Chương trình không tập trung vào thành tựu cụ thể hay gương người tốt, việc tốt, mà chủ yếu nêu vấn đề, phân tích nguyên nhân, và cảnh báo hậu quả để định hướng nhận thức và hành động.

Tóm lại, chương trình đã thể hiện rõ nhóm 2 và nhóm 5, gián tiếp thể hiện nhóm 1, góp phần truyền tải tinh thần “Ý Đảng, Lòng Dân” theo hướng phản biện và định hướng xây dựng.

- Chương trình “Chuyện ở cơ sở”: Số phát sóng ngày 01/8/2024 với chủ đề Cụm dân cư nhân ái ở Vân Đình phản ánh quyết tâm và hiệu quả trong triển khai Chương trình số 08 của Thành ủy Hà Nội và Nghị quyết số 07 của Huyện ủy Ứng Hòa. Đảng ủy thị trấn Vân Đình đã có nhiều giải pháp sáng tạo, thành lập Ban chỉ đạo tại từng cụm dân cư để vận động xã hội hóa xây dựng thiết chế văn hóa, cơ sở hạ tầng khang trang. Đồng thời, mô hình “Mỗi tổ chức, cá nhân gắn với 1 địa chỉ nhân đạo” đã hỗ trợ hộ nghèo xóa nhà tạm, phát triển sinh kế. Từ đầu năm 2024, mô hình “Cụm dân cư nhân ái” và “Gian hàng nhân đạo” được triển khai tại thôn Vân Đình, lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng, trở thành mô hình điểm của TP Hà Nội và được nhân rộng ra toàn huyện.

Số phát sóng “Cụm dân cư nhân ái ở Vân Đình” trong chương trình “Chuyện ở cơ sở” là ví dụ tiêu biểu thể hiện đầy đủ 5 nhóm nội dung của thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân”. Cụ thể:

Nhóm 1: Chủ trương từ Chương trình 08 của Thành ủy Hà Nội và Chương trình 07 của Huyện ủy Ứng Hòa đã được Đảng ủy, chính quyền thị trấn Vân Đình cụ thể hóa bằng các mô hình “gian hàng nhân đạo” và “cụm dân cư nhân ái”, với sự hưởng ứng tích cực từ người dân. Nhóm 2: Người dân giữ vai trò trung tâm, tự nguyện đóng góp công sức, vật chất và duy trì hoạt động thiện nguyện. Chính quyền đồng hành chăm lo đời sống người nghèo, hỗ trợ xây nhà, tạo việc làm, thể hiện rõ phương châm “vì dân”. Nhóm 3: Các mô hình này giúp nhiều hộ thoát nghèo bền vững, xây dựng nhà cửa khang trang, ổn định sinh kế. Chính quyền địa phương huy động hiệu quả nguồn lực xã hội hóa để cải thiện hạ tầng, nâng cao đời sống cộng đồng. Nhóm 4: Nhiều người dân như bà Hời, ông Doanh, bà Dung trở thành tấm gương tiêu biểu trong hoạt động thiện nguyện. Cán bộ hưu trí, hội đoàn thể cũng tích cực tham gia, thể hiện tinh thần gắn bó giữa Đảng và dân. Nhóm 5: Phong cách lãnh đạo vì dân thể hiện qua cách tổ chức vận hành mô hình minh bạch, sát dân, từ khâu vận động, phân phối đến hỗ trợ tận nhà cho đối tượng yếu thế, tạo lòng tin và sự đồng thuận cao.

Toàn bộ số phát sóng cho thấy sự tương tác hai chiều hiệu quả giữa chủ trương của Đảng và sự hưởng ứng từ người dân, là minh chứng rõ nét cho tinh thần “Ý Đảng, Lòng Dân” đi vào thực tiễn cơ sở.

2.2. Đánh giá thực trạng thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân” trên các chương trình truyền hình xây dựng Đảng diện khảo sát

- Kết quả đạt được

Qua khảo sát các chương trình truyền hình Xây dựng Đảng trên VTV là “Xây dựng, chỉnh đốn Đảng” (VTV1) và  “Ý Đảng, Lòng Dân” (VTV8); trên Truyền hình Nhân Dân là “Xây và Chống” và “Chuyện ở cơ sở” trong thời gian từ 2023-2024, có thể thấy, các chương trình này đã đạt được những thành công đáng kể trong việc truyền tải thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân”. Cụ thể:

Một là, các chương trình đã truyền tải một cách đồng nhất và xuyên suốt thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân”

Một trong những thành công nổi bật nhất của các chương trình khảo sát là sự nhất quán trong việc lồng ghép, triển khai và tái hiện thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân” xuyên suốt các chủ đề và tuyến bài. Dù tiếp cận ở cấp độ vĩ mô như chương trình “Xây dựng, chỉnh đốn Đảng” (VTV1) hay gắn với thực tiễn cơ sở như “Ý Đảng, Lòng Dân” (VTV8) và “Chuyện ở cơ sở” (Truyền hình Nhân Dân), các chương trình đều bảo đảm rằng mọi câu chuyện, sự kiện, nhân vật được lựa chọn đều quy tụ vào một mẫu số chung: khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng, đồng thời cho thấy sự hưởng ứng, đồng thuận tự nguyện từ phía nhân dân. Thông điệp này không bị rời rạc mà được duy trì xuyên suốt các số phát sóng, thể hiện ở cả đề tài, cách triển khai nội dung, cũng như hình thức thể hiện.

Hai là, các chương trình đã thể hiện được tính thời sự, bám sát thực tiễn, đa dạng hơn trong hình thức thể hiện thông điệp

Một thành công khác trong việc truyền tải thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân” chính là tính thời sự, bám sát thực tiễn đời sống, đồng thời vận dụng đa dạng hình thức thể hiện nhằm phù hợp với từng nội dung và đối tượng khán giả. Các chương trình khảo sát đã nỗ lực cập nhật nhanh chóng những sự kiện chính trị – xã hội trọng đại, đảm bảo rằng mỗi phóng sự, chuyên mục đều phản ánh sinh động nhịp thở của thực tiễn dưới ánh sáng chủ trương của Đảng.

Cụ thể, “Xây dựng, chỉnh đốn Đảng” (VTV1) thường xuyên gắn kết thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân” với các sự kiện quan trọng như triển khai Nghị quyết Đại hội XIII, công bố kết quả sơ kết giữa nhiệm kỳ về công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. “Ý Đảng, Lòng Dân” (VTV8) tập trung phản ánh phong trào xây dựng nông thôn mới, chuyển đổi số nông thôn tại các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên, qua đó minh chứng cho việc đường lối của Đảng đã đi sâu vào từng thôn, bản. Còn “Xây và Chống” (THND) gắn chặt thông điệp với thực tiễn đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, qua từng vụ việc cụ thể.

Hình thức thể hiện trong các chương trình cũng ngày càng được đa dạng hóa hơn trước. Chương trình “Xây dụng, chỉnh đốn Đảng” (VTV1) trong thời gian qua cũng đã ưu tiên tọa đàm chuyên gia kết hợp với phóng sự chính luận ngắn, đồ họa minh họa số liệu nghị quyết, trích dẫn phát biểu của lãnh đạo Đảng. VTV8 thiên về phóng sự hiện trường, ghi hình trực tiếp đời sống người dân vùng sâu vùng xa, phỏng vấn người dân bằng tiếng địa phương để tăng tính chân thực. Các chương trình trên THND vận dụng phóng sự điều tra, ký sự nhân vật và đôi khi tổ chức các tọa đàm nhóm nhỏ tại cộng đồng cơ sở.

Ba là, thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân” ngày càng được minh họa sinh động hơn, gắn kết thông điệp với đời sống nhân dân

Một điểm đặc sắc không thể không nhắc tới trong thành công thể hiện thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân” của các chương trình khảo sát chính là khả năng minh họa ngày càng sinh động hơn, gắn kết thông điệp với thực tiễn đời sống nhân dân. Khác với lối tuyên truyền khuôn mẫu, khô cứng trước đây, các chương trình hiện nay đã có sự đổi mới rõ rệt trong việc kể câu chuyện về “Ý Đảng, Lòng Dân” qua những nhân vật, những câu chuyện có thật từ cơ sở.

Điển hình, rất nhiều phóng sự đã lựa chọn khai thác các gương sáng thực tế, như hình ảnh người dân miền Trung hiến đất làm đường xây dựng nông thôn mới (VTV8), các hợp tác xã kiểu mới phát triển nhờ định hướng kinh tế tập thể của Đảng (THND), hay câu chuyện thanh niên dân tộc thiểu số lập nghiệp từ chính sách vay vốn ưu đãi. Những nhân vật được chọn không chỉ có đóng góp cho địa phương mà còn đại diện cho tinh thần đồng thuận giữa Đảng và nhân dân – một cách thể hiện trực quan thông điệp đã được lý luận hóa.

Mặt khác, nhiều chương trình đã khéo léo gắn thông điệp với các mô hình cộng đồng như làng nghề truyền thống, tổ dân phố an ninh tự quản, mô hình nông thôn mới kiểu mẫu. Ví dụ tiêu biểu là phóng sự “Chuyện ở cơ sở” (Nhân Dân TV) ghi lại câu chuyện bà con dân tộc thiểu số ở huyện Nam Trà My (Quảng Nam) tự nguyện thực hiện chủ trương xóa nhà tạm, cùng chung tay xây dựng nông thôn mới. Hình ảnh thực tế, lời kể mộc mạc đã tạo hiệu ứng cảm xúc sâu sắc đối với người xem, làm cho thông điệp “ý Đảng truyền đi – lòng dân hưởng ứng” trở nên thuyết phục và sống động.

- Hạn chế

Bên cạnh những ưu điểm và thành công rõ rệt, quá trình truyền tải thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân” trên các chương trình xây dựng Đảng của VTV và Truyền hình Nhân Dân vẫn tồn tại một số hạn chế nhất định, cả về nội dung lẫn hình thức thể hiện. Những điểm yếu này không chỉ ảnh hưởng đến sức hấp dẫn, mà còn phản ánh các thách thức trong việc nâng cao hiệu quả truyền thông chính luận hiện đại.

Một là, chất lượng nội dung mới dừng ở mức “đúng – trúng”, chưa đạt đến “hay – hấp dẫn”.

Các chương trình khảo sát như “Xây dựng, chỉnh đốn Đảng” (VTV1) hay “Xây và Chống” (THND) tuy đã đảm bảo đúng định hướng và phản ánh trúng các vấn đề trọng tâm, nhưng phần lớn còn thiếu tính lôi cuốn. Cách thể hiện còn nặng mô phạm, lặp lại mô típ tuyên truyền thành tích, thiếu kịch tính và chiều sâu cảm xúc. Một số chương trình còn thiên về diễn đạt hành chính, liệt kê nghị quyết, thiếu kể chuyện sinh động khiến người xem tiếp nhận thông tin chủ yếu ở mức nhận thức lý trí, khó tạo sự đồng cảm sâu sắc.

Hai là, hình thức thể hiện còn khuôn mẫu, thiếu đổi mới sáng tạo.

Nhiều chương trình tái sử dụng các chủ đề quen thuộc như xây dựng nông thôn mới, xóa đói giảm nghèo, nhưng cách khai thác còn đơn điệu, thiếu tính phát hiện. Kịch bản chưa được làm mới, thường xoay quanh phỏng vấn lãnh đạo, phản ánh hội nghị, tường thuật sự kiện, ít có yếu tố phản biện, đối thoại xã hội hay tiếng nói từ các nhóm dân cư đa dạng. Việc sử dụng ngôn ngữ chính trị nặng tính lý luận, thiếu gợi mở cũng khiến các chương trình khó thu hút công chúng trẻ và người xem không chuyên sâu về chính trị.

Ba là, nội dung còn thiếu tính đa chiều và phản ánh thực chất từ nhân dân.

Dù mang tên “Ý Đảng, Lòng Dân”, nhiều chương trình vẫn tập trung vào góc nhìn của lãnh đạo hoặc các mô hình điển hình đã được sàng lọc, thiếu phản ánh thực tế từ phía người dân. Ít có sự hiện diện của các ý kiến góp ý, tâm tư băn khoăn, phản hồi thẳng thắn – những yếu tố quan trọng để làm rõ sự gắn bó thực chất giữa Đảng và nhân dân. Sự đơn sắc này khiến một số thông điệp tuy đúng định hướng nhưng lại thiếu chiều sâu xã hội, làm giảm tính thuyết phục.

Bốn là, khả năng tương tác với khán giả còn yếu.

Các chương trình khảo sát vẫn chủ yếu mang tính truyền thông một chiều  từ truyền hình đến người xem mà chưa có cơ chế phản hồi hai chiều. Hầu như không có mục thư khán giả, khảo sát ý kiến, tương tác qua mạng xã hội hay diễn đàn trao đổi công khai. Điều này làm thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân” chưa thực sự phát huy tính đối thoại – yếu tố cốt lõi để nhân dân cảm thấy được lắng nghe, được phản biện và góp ý xây dựng cho Đảng. Nếu thiếu tương tác, truyền thông dễ rơi vào một chiều, làm yếu đi bản chất cộng hưởng của thông điệp chính trị.

Tóm lại, để thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân” lan tỏa sâu rộng và bền vững, các chương trình xây dựng Đảng trên truyền hình cần khắc phục các hạn chế về tính hấp dẫn, đa chiều, sáng tạo và tương tác. Đây là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh truyền thông chính luận đang cạnh tranh khốc liệt với các hình thức truyền thông hiện đại, nhanh và đa chiều trong kỷ nguyên số.

3. Giải pháp nâng cao chất lượng thông điệp “Ý Đảng, Lòng dân” trong các chương trình Xây dựng Đảng trên truyền hình ở Việt Nam trong thời gian tới.

Một là, nhóm giải pháp nâng cao nhận thức về thông điệp “Ý Đảng, Lòng dân” trong các chương trình Xây dựng Đảng trên truyền hình

Giải pháp nền tảng đầu tiên là nâng cao nhận thức cho tất cả các chủ thể tham gia vào quá trình sản xuất và tiếp nhận thông điệp “Ý Đảng, Lòng dân” từ lãnh đạo, phóng viên, biên tập viên đến khán giả. Nhận thức đúng sẽ tạo động lực và định hướng hành động đúng.

Trước hết, lãnh đạo các cơ quan truyền hình cần quán triệt sâu sắc vai trò sống còn của công tác tuyên truyền xây dựng Đảng, đặc biệt là việc truyền tải hiệu quả thông điệp “Ý Đảng, Lòng dân”. Đây không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên mà còn là yếu tố bảo đảm mối quan hệ gắn bó máu thịt giữa Đảng và nhân dân. Nhận thức đúng sẽ thúc đẩy sự quan tâm đầu tư nhân lực, thời lượng và cơ chế sản xuất phù hợp cho các chương trình chính luận, xây dựng Đảng. Tiếp theo, đội ngũ làm chương trình cần hiểu rằng “Ý Đảng, Lòng dân” không phải khẩu hiệu mà là định hướng nội dung cốt lõi. Mỗi tin bài phải phản ánh lợi ích thiết thực với dân, sự đồng thuận của dân với chủ trương của Đảng, cũng như ngược lại – nguyện vọng của dân được lắng nghe ra sao trong đường lối của Đảng. Khi nhận thức rõ sứ mệnh cầu nối, người làm báo sẽ chủ động phản ánh sâu sắc thực tiễn và góp phần làm cho chương trình gần gũi, chân thực. Để làm được điều đó, cần tổ chức các lớp bồi dưỡng định kỳ về lý luận chính trị, công tác dân vận và tuyên giáo cho đội ngũ phóng viên, biên tập viên. Cuối cùng, cần nâng cao nhận thức của công chúng về vai trò của họ trong mối quan hệ Đảng - Dân. Các chương trình nên truyền tải bằng hình thức sinh động, nội dung thiết thực, để khán giả hiểu rằng tiếng nói của họ được lắng nghe. Các chuyên mục như “Ý kiến người dân” có thể phát huy tính tương tác, khơi dậy tinh thần đóng góp, giúp chương trình phản ánh đa chiều hơn. Điều này cũng góp phần làm cho tuyên truyền không chỉ là nhiệm vụ một chiều của cơ quan báo chí, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội.

Khi nhận thức được nâng cao đồng bộ  từ lãnh đạo, người sản xuất đến khán giả thì các giải pháp khác về nội dung, kỹ thuật, hình thức mới có thể triển khai hiệu quả, giúp thông điệp “Ý Đảng, Lòng dân” lan tỏa mạnh mẽ và bền vững trong đời sống xã hội.

Hai là, nhóm giải pháp về nâng cao chất lượng nội dung, hình thức thông điệp “Ý Đảng, Lòng dân” trong các chương trình Xây dựng Đảng trên truyền hình

Về nội dung, cần bám sát phương châm "lấy dân làm gốc", phản ánh mối quan hệ hai chiều giữa Đảng và Dân: chủ trương của Đảng xuất phát từ thực tiễn, việc thực hiện mang lại lợi ích gì cho nhân dân, và phản hồi của nhân dân đối với chủ trương Đảng ra sao. Nên lồng ghép các chủ đề nóng, nhạy cảm vào nội dung với cách tiếp cận linh hoạt, có định hướng, nhằm tăng tính sinh động và sự thuyết phục. Đồng thời, mỗi thông điệp cần được phân tích sâu về lý luận, thực tiễn và bài học điển hình. Việc mời chuyên gia, nhà nghiên cứu thống nhất giá trị lý luận sẽ giúc tăng chiều sâu. Các hạn chế, “khoảng trống” trong quan hệ Đảng – Dân cũng cần được đề cập công khai và mang tính xây dựng.

Trong thời gian 2025–2026, thông điệp cần gắn với những sự kiện chính trị lớn: đại hội Đảng các cấp, đại hội XIV, bầu cử Quốc hội và HĐND nhiệm kỳ 2026–2031, tinh gọn bộ máy, sáp nhập đơn vị hành chính. Việc lồng ghép thông điệp vào dòng chảy thực tiễn sẽ tăng sự lan tỏa và hiệu quả. Truyền hình cũng cần khai thác chủ đề về khát vọng phát triển dân tộc và sáp nhập đơn vị hành chính, gắn với các chương trình mục tiêu quốc gia, chuyển đổi số, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới... Thay vì truyền thông một chiều, cần chúc trình bày giái trính chính sách, phản hồi hai chiều, và đồng hành cùng dân trong việc thực thi chủ trương.

Về hình thức thể hiện, các chương trình xây dựng Đảng trên truyền hình cần được đổi mới mạnh mẽ để tăng sức hấp dẫn, phù hợp với xu hướng truyền thông hiện đại. Trước hết, cần đa dạng hóa thể loại báo chí trong chương trình: kết hợp tin tức, phóng sự, bình luận, phỏng vấn và tọa đàm ngắn. Ví dụ, sau một phóng sự về công tác chỉnh đốn Đảng, có thể lồng ghép phần trao đổi trực tiếp với chuyên gia hoặc lãnh đạo địa phương nhằm tăng chiều sâu. Ngoài ra, việc sử dụng đồ họa, infographic minh họa số liệu, trích dẫn sẽ giúp khán giả dễ nắm bắt thông tin chính và tăng tính trực quan.

Bên cạnh đó, nâng cao chất lượng kỹ thuật là yêu cầu thiết yếu. Cần đầu tư quay ngoại cảnh nhiều hơn, ghi lại hình ảnh sinh động từ cơ sở thay vì chỉ cảnh họp hành. Khi dựng phim, nên đan xen cảnh cán bộ phát biểu và đời sống nhân dân liên quan đến chủ đề. Nhạc nền, lời bình cần được chọn lọc kỹ lưỡng để tạo cảm xúc, truyền tải sâu sắc thông điệp. Một số phóng sự chuyên đề có thể được thực hiện theo dạng phim tài liệu ngắn với mạch kể chuyện lôi cuốn.

Đổi mới thể hiện chính luận qua yếu tố nghệ thuật cũng là hướng đi hiệu quả. Các chương trình đặc biệt có thể lồng ghép âm nhạc, thơ ca, hình ảnh giàu cảm xúc vào mở đầu hoặc kết thúc nhằm tạo dấu ấn cho người xem. Mô hình chương trình nghệ thuật chính luận như "Ý Đảng, Lòng dân" nhân kỷ niệm 95 năm thành lập Đảng là một ví dụ thành công cần được tham khảo và triển khai định kỳ.

Cuối cùng, chương trình cần mở rộng phạm vi tiếp cận các đối tượng đặc thù. Đối với đồng bào dân tộc thiểu số, nên có phụ đề hoặc thuyết minh bằng tiếng dân tộc. Đối với giới trẻ, nên phát hành bản rút gọn từ 3–5 phút trên mạng xã hội để tăng khả năng lan tỏa. Các đài khu vực như Điện Biên, Quảng Trị, Tây Bắc đã triển khai phụ đề tiếng dân tộc cho phóng sự, là kinh nghiệm tốt cần nhân rộng.

Tóm lại, việc đổi mới nội dung và hình thức thể hiện chương trình không chỉ giúp thu hút khán giả mà còn là cách để thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân” thấm sâu, tạo hiệu ứng xã hội tích cực và góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.

Ba là, nhóm giải pháp tăng cường nguồn nhân lưc

Nguồn nhân lực đóng vai trò quyết định trong việc tạo ra các chương trình chất lượng. Do vậy, cần có giải pháp phát triển đội ngũ cả về lực lượng quản lý lẫn phóng viên, biên tập viên trực tiếp thực hiện chương trình. Mục tiêu là xây dựng một đội ngũ vừa hồng vừa chuyên, đủ tâm và tầm để truyền tải thành công thông điệp “Ý Đảng, Lòng dân”.

-  Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý báo chí

Đội ngũ cán bộ quản lý báo chí gồm lãnh đạo đài, trưởng/phó ban biên tập, trưởng phòng chuyên môn, thư ký chương trình đóng vai trò quyết định trong định hướng nội dung và chất lượng thông điệp “Ý Đảng, Lòng dân”. Để nâng cao hiệu quả tuyên truyền, đội ngũ này cần có nhận thức chính trị vững vàng, kỹ năng quản lý hiện đại và sự tâm huyết với nhiệm vụ chính trị.

Trước hết, cần tăng cường bồi dưỡng nhận thức chính trị, tư tưởng cho cán bộ quản lý, giúp họ nắm vững đường lối của Đảng về công tác tư tưởng, dân vận và xây dựng Đảng. Lớp bồi dưỡng do Ban Tuyên giáo - Dân vận Trung ương, Học viện Báo chí và Tuyên truyền…cần tập trung vào nội dung cốt lõi của thông điệp, cập nhật các nghị quyết, mô hình thành công, nhấn mạnh vai trò định hướng của lãnh đạo cơ quan báo chí.

Tiếp theo, cần nâng cao năng lực quản trị và nghiệp vụ báo chí hiện đại. Cán bộ quản lý cần tiếp cận các xu hướng truyền hình số, tòa soạn hội tụ, lãnh đạo sáng tạo nội dung đa phương tiện... Các workshop chuyên đề do cơ quan chủ quản tổ chức nên mời chuyên gia trong và ngoài nước chia sẻ kinh nghiệm. Việc xây dựng chuẩn chức danh và chương trình đào tạo lãnh đạo báo chí là cần thiết để chuẩn hóa và nâng cao năng lực toàn hệ thống. Cùng với đào tạo, cần chú trọng sàng lọc, bổ nhiệm đúng người những cán bộ có bản lĩnh, giỏi chuyên môn, đam mê tuyên truyền xây dựng Đảng. Khi bổ nhiệm cán bộ phụ trách chương trình chính luận, cần coi chất lượng sản phẩm là một tiêu chí đánh giá nhiệm vụ. Cán bộ phù hợp sẽ chủ động đổi mới, dẫn dắt đội ngũ, nâng tầm chương trình. Ngoài ra, cần tăng cường trao đổi kinh nghiệm giữa các đơn vị. Hội nghị, hội thảo chuyên đề về tuyên truyền xây dựng Đảng là cơ hội để các đài học hỏi mô hình hiệu quả, tạo thành mạng lưới liên kết giữa những người làm công tác chính luận trong cả nước.

Cuối cùng, nên tạo cơ chế khuyến khích hợp lý: ủng hộ đề xuất đổi mới chương trình, kịp thời khen thưởng, luân chuyển, đề bạt cán bộ làm tốt; đồng thời có biện pháp nhắc nhở, xử lý những trường hợp buông lỏng quản lý. Cơ chế thưởng - phạt rõ ràng sẽ tạo động lực phấn đấu và nâng cao hiệu quả công việc.

- Nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ phóng viên, biên tập viên

Nếu cán bộ quản lý là người “đặt hướng” thì phóng viên, biên tập viên chính là người “vẽ đường” cho thông điệp. Do đó, việc nâng cao trình độ chuyên môn và bản lĩnh chính trị cho đội ngũ này có vai trò quyết định đến chất lượng các chương trình xây dựng Đảng. Trước hết, cần tổ chức các lớp bồi dưỡng chuyên sâu về chính luận, kỹ năng phỏng vấn chính trị, thu thập tài liệu lịch sử Đảng, dẫn hiện trường… Đây là nền tảng để phóng viên, BTV nâng cao tay nghề một cách bài bản. Cùng với đó, cần khuyến khích tự học và sinh hoạt chuyên môn định kỳ để chia sẻ kinh nghiệm, tăng cường năng lực toàn diện cho đội ngũ.

Song song với nghiệp vụ, việc bồi dưỡng bản lĩnh chính trị và đạo đức nghề nghiệp là yêu cầu bắt buộc. Phóng viên làm công tác xây dựng Đảng cần nắm vững đường lối, có tinh thần kiên định và kỹ năng xử lý thông tin nhạy cảm. Họ không chỉ phải trung thực, khách quan khi phản ánh vấn đề gai góc mà còn phải tích cực đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái. Chính sự dấn thân, công tâm và tinh thần trách nhiệm sẽ giúp tác phẩm của họ chạm đến người xem và lan tỏa thông điệp một cách sâu sắc. Để tăng chiều sâu nội dung, các cơ quan báo chí cần tạo điều kiện để phóng viên được trải nghiệm thực tiễn, về cơ sở, “ba cùng” với dân và cán bộ, hoặc tham dự các hội nghị lớn của Đảng. Đây là cơ hội để họ thấm nhuần truyền thống cách mạng, mở rộng vốn sống và tích lũy chất liệu phong phú cho tác phẩm. Việc luân chuyển giữa các ban cũng góp phần giúp phóng viên tiếp cận liên ngành, phát triển tư duy toàn diện. Bên cạnh đó, cần khuyến khích sáng tạo và đầu tư chiều sâu cho các tác phẩm chính luận chất lượng. Các đài nên mạnh dạn giao đề tài lớn cho phóng viên giỏi, cấp kinh phí riêng, tạo ê-kíp hỗ trợ và gửi tác phẩm tham gia giải thưởng như Búa liềm vàng. Việc ghi nhận bằng cơ chế khen thưởng kịp thời và tạo cơ hội phát triển nghề nghiệp sẽ thúc đẩy động lực cống hiến lâu dài.

- Xây dựng và mở rộng đội ngũ cộng tác viên

Trong bối cảnh công tác xây dựng Đảng đòi hỏi tính lý luận sâu và thực tiễn sinh động, việc phát triển cộng tác viên có bản lĩnh chính trị, am hiểu cơ sở và thành thạo nghiệp vụ báo chí truyền hình là yêu cầu tất yếu.

Trước hết, cần mở rộng đội ngũ cộng tác viên cả về số lượng và chất lượng, không chỉ từ giới báo chí mà còn từ cán bộ tuyên giáo, giảng viên lý luận, cán bộ dân vận… Những người này có khả năng phản ánh trung thực, đa chiều tâm tư của nhân dân, giúp thông điệp “Ý Đảng, Lòng Dân” trở nên gần gũi hơn. Đồng thời, cần tổ chức tập huấn định kỳ để bồi dưỡng kỹ năng viết kịch bản chính luận, xử lý hình ảnh, âm thanh và truyền tải thông tin chính trị một cách sinh động, dễ tiếp cận. Bên cạnh đó, cần xây dựng mạng lưới cộng tác viên thường trực theo khu vực, gắn với trách nhiệm phát hiện mô hình mới, phản ánh kịp thời kỳ vọng của nhân dân và đề xuất đề tài sát thực tiễn. Để khuyến khích cộng tác viên, cần có cơ chế đãi ngộ, nhuận bút hợp lý và hình thức tôn vinh định kỳ như xét chọn “Cộng tác viên giỏi” hay “Tác phẩm xây dựng Đảng tiêu biểu”.

Cuối cùng, cần tăng cường kết nối giữa cộng tác viên và phóng viên chính thức qua cơ chế đồng sáng tạo nội dung. Việc phối hợp từ khâu ý tưởng đến triển khai sẽ đảm bảo tính thống nhất trong tư tưởng và phong cách thể hiện hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng các chương trình tuyên truyền về xây dựng Đảng trên truyền hình.

Bốn là, tăng cường nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất, áp dụng công nghệ vào nâng cao chất lượng thông điệp “Ý Đảng, Lòng dân” trong các chương trình Xây dựng Đảng trên truyền hình

Bên cạnh con người, các yếu tố về tài chính, trang thiết bị và công nghệ cũng ảnh hưởng lớn đến chất lượng các chương trình. Đầu tư thỏa đáng về nguồn lực sẽ tạo điều kiện hiện thực hóa những ý tưởng đổi mới nội dung, hình thức đã đề ra.

Thứ nhất, cần bảo đảm nguồn kinh phí ổn định cho chuyên mục xây dựng Đảng. Các đài truyền hình nên được phân bổ ngân sách tương xứng hoặc được phép trích riêng nguồn chi để đầu tư chiều sâu cho chương trình, như thuê chuyên gia, sản xuất ngoại tỉnh, mua bản quyền tư liệu quý… Bên cạnh ngân sách nhà nước, có thể huy động tài trợ hợp pháp từ doanh nghiệp  với điều kiện minh bạch, không ảnh hưởng nội dung. Một số chương trình như “Ý Đảng, Lòng Dân” của VTV đã thực hiện thành công mô hình xã hội hóa này.

Thứ hai, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại phục vụ sản xuất là rất cần thiết. Việc có trường quay riêng, hệ thống máy quay, dựng phim chất lượng cao, thiết bị tác nghiệp linh hoạt sẽ giúp chương trình thể hiện sinh động, hấp dẫn hơn. Ngoài ra, phương tiện công tác như xe đưa phóng viên đến vùng sâu, vùng xa cũng cần được bố trí để phản ánh chân thực đời sống cơ sở.

Thứ ba, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong sản xuất, phân phối chương trình. Các đài cần tích cực đưa nội dung lên mạng xã hội, xây dựng chuyên trang điện tử và có đội ngũ phụ trách nội dung số chuyên nghiệp. Bên cạnh đó, nên số hóa tư liệu, liên thông dữ liệu giữa các loại hình báo chí trong cùng cơ quan để khai thác hiệu quả hơn nguồn thông tin.

Thứ tư, cải tiến quy trình sản xuất bằng công nghệ như phần mềm quản lý sản xuất tin bài, phân tích dữ liệu người xem... Những công cụ này giúp điều chỉnh nội dung phù hợp thị hiếu, tăng hiệu quả tiếp cận. Việc đo lường tương tác mạng xã hội hoặc rating cũng giúp chương trình nắm bắt phản hồi để cải tiến liên tục.

Thứ năm, tăng cường phối hợp và chia sẻ nguồn lực giữa các đài truyền hình trung ương và địa phương. Việc cùng sản xuất hoặc chia sẻ nội dung sẽ giúp tiết kiệm chi phí, tránh trùng lặp đề tài và nâng cao tính lan tỏa. Đồng thời, các ban, ngành như Tuyên giáo, Dân vận, Đoàn thể có thể tham gia hỗ trợ thông tin và kênh phân phối, góp phần lan truyền hiệu quả thông điệp chính trị.

Tóm lại, đầu tư về tài chính, cơ sở vật chất và công nghệ là “bệ đỡ” quan trọng để các giải pháp khác phát huy hiệu quả. Có nguồn lực, chúng ta mới có thể hiện thực hóa ý tưởng đổi mới nội dung, thu hút nhân tài và mở rộng kênh truyền tải. Việc áp dụng công nghệ hiện đại còn bảo đảm rằng thông điệp “Ý Đảng, Lòng dân” không chỉ vang trên sóng truyền hình truyền thống mà còn lan tỏa mạnh mẽ trên môi trường số, đến được với đông đảo công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ – những chủ nhân tương lai tiếp nối sự nghiệp của Đảng./.

KẾT LUẬN

 Thực hiện đồng bộ các giải pháp sẽ tạo ra bước chuyển biến mạnh mẽ trong chất lượng các chương trình xây dựng Đảng trên truyền hình. Khi đó, thông điệp “Ý Đảng, Lòng dân” sẽ được truyền tải một cách sâu rộng, thuyết phục, thật sự trở thành cầu nối bền chặt giữa Đảng với nhân dân. Người dân hiểu rõ hơn đường lối của Đảng và đồng thuận ủng hộ vì thấy quyền lợi, nguyện vọng của mình được tôn trọng; ngược lại, Đảng có thêm sức mạnh từ lòng dân để lãnh đạo đất nước phát triển. Đó chính là nền tảng để chúng ta vững tin bước vào giai đoạn mới, xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh, đưa đất nước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, phồn vinh hạnh phúc bằng sức mạnh của sự thống nhất “ý Đảng, lòng Dân”./.

__________________________________________

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Nguyễn Văn Dững (2012), Cơ sở lý luận báo chí, Nxb. Lao động, H.

2. Nguyễn Nga Huyền (2021), Tính chính luận trong chương trình đàm thoại truyền hình ở Việt Nam hiện nay, Luận án Tiến sĩ Báo chí học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền.

3. Trần Bảo Khánh, Bùi Chí Trung (2021), Sản xuất chương trình truyền hình chuyên đề, Nxb. Đại học quốc gia Hà Nội,

4. Bùi Thị Thùy Linh (2020), Tổ chức hoạt động truyền thông về xây dựng Đảng trên các sản phẩm của Trung tâm Truyền thông Quảng Ninh, Luận văn chuyên ngành Quản lý Báo chí - Truyền thông, Học viện Báo chí và Tuyên truyền.

5. Nguyễn Ngọc Oanh (2014), Chính luận truyền hình - Lý thuyết và kỹ năng sáng tạo tác phẩm (Sách chuyên khảo),

6. Trần Thế Phiệt (2014), Tác phẩm chính luận báo chí (Sách chuyên khảo), Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật.

7. Dương Xuân Sơn (2011), Báo chí truyền hình, Nxb Đại học Quốc gia, Hà Nội.

8. Dương Xuân Sơn (2012), Giáo trình các thể loại báo chí chính luận nghệ thuật, Nxb. Giáo dục Việt Nam, Hà Nội.

9. Từ Thị Cẩm Thúy (2022), Quản lý thông điệp về xây dựng Đảng trên báo chí tỉnh Bạc Liêu,  Luận văn chuyên ngành Quản lý Báo chí - Truyền thông, Học viện Báo chí và Tuyên truyền