Theo dấu chân Bác

Thời niên thiếu và hành trình đầu tiên

Chủ tịch Hồ Chí Minh (tên khai sinh là Nguyễn Sinh Cung), Người sinh ngày 19.05.1890 tại xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An trong một gia đình nhà Nho có truyền thống yêu nước. Kế thừa tinh thần từ gia đình, khi chứng kiến đất nước mình rơi vào cảnh chiến tranh loạn lạc, chịu áp bức bóc lột từ thực dân Pháp, đồng thời nhìn thấy nhiều mặt hạn chế của các phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX. Ngày 05.06.1911, tại bến Nhà Rồng, trên con tàu mang tên Amiral Latouche-Tréville, Nguyễn Tất Thành đã ra đi tìm đường cứu nước, khi ấy Người mới vừa tròn 21 tuổi.

Là thanh niên yêu nước và ham học hỏi, trên con tàu ấy, Bác đã làm công việc của một người phụ bếp. Không ngại khó, ngại khổ, chính công việc ấy đã giúp Bác học thêm được nhiều thứ tiếng, những lúc rảnh rỗi vào giờ tan ca, Người thường dành thời gian của mình để đọc sách. Theo những nghiên cứu chuyên sâu về Bác Hồ của giáo sư Hoàng Chí Bảo, sau Ph.Ăngghen, người làm chủ 29 ngoại ngữ (chưa kể tiếng dân tộc) chính là Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Hành trình bôn ba qua hơn 30 quốc gia, 4 châu lục, 3 đại dương và các vùng lãnh thổ lớn nhỏ khác, dường như những nơi Người đặt chân đến đều để lại nhiều dấu ấn thiêng liêng. Qua mỗi chặng đường dài lịch sử tìm đường cứu nước, sự tiếp thu tinh hoa văn hóa, lịch sử và truyền thống của vùng miền đã làm nên một Hồ Chí Minh - Danh nhân văn hóa thế giới. Người đã vận dụng và đặt cơ sở nền móng cho thế giới quan và phương pháp luận trong việc áp dụng để xây dựng nền văn hóa mới của Việt Nam và định hướng cơ bản cho sự ra đời của nhân cách mới, đạo đức mới con người hiện nay. Nhìn vào tấm gương của Bác, chúng ta thấy biểu trưng cho phong cách sống của con người vĩ đại, đó là sự khiêm tốn, cần, kiệm, liêm, chính, không màng danh lợi, địa vị.

Nét đẹp thanh tao, giản dị làm nên phong cách Hồ Chí Minh

Không lụa là gấm vóc hay những đồ dùng có giá trị cao, từ bộ quần áo, đôi dép hay cả phòng làm việc của Bác cũng đều là những vật dụng đơn sơ và hết sức giản dị. Những đồ vật ấy giờ đây như những minh chứng thiêng liêng của lịch sử, về một vĩ nhân với lối sống thanh tao, giản dị của một bậc hiền triết với triết lý nhân sinh "vô ngã vị tha". Mỗi bữa cơm thường nhật của Bác đều gắn liền với những món ăn dân dã, đậm chất quê nhà. Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng, người vinh dự được cùng ăn cơm với Bác nhiều lần kể lại rằng: "Bữa ăn nào của Bác cũng tiết kiệm, vừa đủ, không bỏ món thừa, không vương vãi một hột cơm. Bác thích ăn những món dân dã như cá kho gừng, cà dầm tương, mắm, canh cua với rau chuối thái ghém hoặc dọc mùng". Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, Bác cũng luôn quý trọng những gì nhỏ nhất, Người luôn thực hành lối sống tiết kiệm, chống xa hoa lãng phí.

Không chỉ đơn sơ trong phong cách sinh hoạt thường nhật, ở Người còn là sự hài hòa trong phong cách lãnh đạo, phong cách diễn đạt, phong cách làm việc, phong cách tư duy và phong cách ứng xử. Dường như ở Bác, tất cả những lối sống cao cả ấy đã làm nên một Hồ Chí Minh với tư tưởng, đạo đức, trí tuệ rất đỗi lớn lao. Là hình ảnh đẹp, sáng mãi trong tim của toàn nhân loại và bạn bè quốc tế.

Dù đứng trên cương vị tối cao, Bác Hồ cũng luôn gần gũi và quan tâm sát sao đến đời sống nhân dân. Là lãnh tụ của dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến với dân bằng tất cả tầm lòng và tình thương yêu, toát lên sự tinh tế và chân thành. Tình yêu thương ấy không chỉ giới hạn mà bao trùm và rộng mở, không phân biệt tầng lớp, giai cấp, miền xuôi hay miền ngược, hay đến cả những người bị áp bức trên thế giới. Tất cả đều có một vị trí đặc biệt trong trái tim bao la nhân ái của Bác. Đúng như những vần thơ mà Tố Hữu viết về Bác:

"Bác ơi tim Bác mênh mông thế. Ôm cả non sông mọi kiếp người".

Lo lắng và quan tâm đến người dân là thế, bởi vậy hằng năm, cứ mỗi độ kỷ niệm sinh nhật của mình, Bác thường xuyên căn dặn các cơ quan, địa phương không nên tổ chức chúc thọ linh đình. Bởi, Người sợ tốn tiền bạc, thời giờ của nhân dân, trong khi đời sống của người dân trên cả nước tại một số vùng còn gặp nhiều khó khăn.

Những cống hiến vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tờ New York Times, số ra ngày Chủ nhật 09.05.1954 đã viết: "Ngày nay, không một tên tuổi nào ở Châu Á lại nổi tiếng như nhà cộng sản và dân tộc chủ nghĩa lão thành Hồ Chí Minh. Người chính là biểu tượng, là nhân vật truyền thuyết hơn là những người bằng da bằng thịt...". Biết ơn những cống hiến vĩ đại của Bác, chúng ta cùng điểm lại một số những thành tựu đáng nhớ về Người.

Thứ nhất, Người đã ra đi tìm đường cứu nước, giải phóng dân tộc. Vượt qua mọi hạn chế của một số nhà yêu nước và ngưỡng mộ cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại, Nguyễn Tất Thành đã sớm đến với chủ nghĩa Mác - Lênin và đặt niềm tin, sự kính phục theo con đường vĩ đại này. Tháng 06.1919, Nguyễn Ái Quốc đã thay mặt Hội những người An Nam yêu nước tại Pháp gửi đến Hội nghị Véc xây bản "Yêu sách của nhân dân An Nam" và đòi Chính phủ Pháp phải công nhận quyền tự do, dân chủ và quyền bình đẳng của dân tộc Việt Nam. Thông qua bản "Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lênin", Người đã ủng hộ việc gia nhập Quốc tế Cộng sản tại Đại hội lần thứ XVIII của Đảng Xã hội Pháp họp tại Thành phố Tua (Pháp) vào tháng 12.1920. Sự kiện này như một dấu ấn, đưa Nguyễn Ái Quốc trở thành một trong những người sáng lập ra Đảng Cộng sản Pháp và là người cộng sản đầu tiên của dân tộc Việt Nam, người đầu tiên tìm ra con đường cứu nước cho dân tộc.

Thứ hai, lãnh đạo toàn quân, toàn dân ta làm nên chiến thắng vang dội trong cuộc Cách mạng Tháng Tám và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Thực tế lịch sử cách mạng Việt Nam đã minh chứng và tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, lập nên những chiến thắng to lớn, tiêu biểu nhất là cuộc thắng lợi của cách mạng Tháng Tám năm 1945. Ngày 02.09.1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trước sự vui mừng và có mặt của đông đảo đồng bào. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh: "Chẳng những giai cấp lao động và nhân dân Việt Nam ta có thể tự hào, mà giai cấp lao động và những dân tộc bị áp bức nơi khác cũng có thể tự hào rằng: Lần này là lần đầu tiên trong lịch sử cách mạng của các dân tộc thuộc địa, một Đảng mới 15 tuổi đã lãnh đạo cách mạng thành công, đã nắm chính quyền toàn quốc".

Thứ ba, ngày 02.09.1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vĩnh biệt chúng ta và để lại cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân bản Di chúc lịch sử. Ngày Bác đi xa, khi ấy miền Nam vẫn đang trong thời điểm khó khăn gian khổ. Nén đau thương ngày Bác mất, quân dân Sài Gòn đã anh dũng chiến đấu, vận dụng mọi thuận lợi, toàn tâm toàn lực đánh thắng giặc Mỹ xâm lược, giải phóng miền Nam. Theo lời kể của giáo sư Hoàng Chí Bảo, những giờ phút cuối cùng của cuộc đời Người, Bác muốn nghe một câu hò Huế. Mong muốn của Bác như lời nhắn nhủ hãy giữ nét đẹp những làn điệu dân ca, giữ gìn văn hóa bản sắc của dân tộc Việt Nam.

Năm 1965, Bác Hồ bắt đầu viết Di chúc, văn bản được Bác gọi là "bức thư để lại cho đồng bào, đồng chí", "mấy lời Bác dặn trước lúc đi xa". Bản Di chúc là niềm tin tưởng vào cách mạng, là lời căn dặn chúng ta về 4 chữ "thật" trong nội dung về Đảng cầm quyền, là niềm hy vọng miền Nam sớm được giải phóng. Trong suốt hơn 50 năm qua, việc thực hiện Di chúc của Bác Hồ đã trở thành việc làm thiêng liêng đối với nhân dân ta. 5 lời thề được đồng chí Lê Duẩn đọc tại Lễ truy điệu của Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày 09.09.1969 mãi như một tôn chỉ, lời hứa của Đảng ta đối với tâm nguyện của Bác trước lúc đi xa: "Nén đau thương biến thành sức mạnh, quyết tâm giải phóng hoàn toàn miền Nam, đưa Nam - Bắc sum họp một nhà; Kiên trì lý tưởng mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, quyết tâm xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội tại Việt Nam; Giữ gìn đoàn kết, thống nhất trong Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình; Làm tất cả vì hạnh phúc của nhân dân; Toàn Đảng, toàn dân, toàn quân nguyện học tập, làm theo đạo đức trong sáng mẫu mực của Chủ tịch Hồ Chí Minh với 4 chữ "cần - kiệm - liêm - chính".

Tuy Bác đã đi xa, song những bài học đạo đức thiêng liêng, những lời căn dặn và tình cảm của Người ví như “mệnh lệnh trái tim” trong tiềm thức mỗi người dân Việt Nam. Đó còn là tôn chỉ, cương lĩnh hành động của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Kỷ niệm 132 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19.05.1890 - 19.05.2022), toàn thể giảng viên, sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền quyết tâm đề cao và thực hiện thắng lợi cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, phát huy tốt hơn nữa truyền thống yêu nước, đoàn kết, năng động, sáng tạo, xây dựng trường Đảng ngày càng vững mạnh./.