Gia đình với công tác phòng chống ma túy ở Thanh Hóa

Nhận thức được vấn đề này nên ngay sau khi sáp nhập, UBDS - GĐ & TE tỉnh Thanh Hóa đã xây dựng kế hoạch  triển khai từ góc độ gia đình để tìm giải pháp hữu hiệu trong công tác ngăn chặn và đẩy lùi tệ nạn ma túy, bằng mô hình câu lạc bộ gia đình phòng chống ma túy đang được thực hiện thí điểm tại một số đơn vị xã, phường trong tỉnh.

Để có cơ sở xây dựng mô hình này, năm 2003, thường trực UBDS - GĐ & TE tỉnh đã chỉ đạo cho 3 huyện đại diện cho các vùng, miền trong tỉnh là: Thọ Xuân, Quan Hóa và thành phố Thanh Hóa tiến hành khảo sát ở 2  nhóm hộ gia đình:

- Gia đình không có đối tượng nghiện hút

- Gia đình có đối tượng nghiện hút đã và chưa có biện pháp xử lý.

Sau khi điều tra khảo sát, nhóm thu thập thông tin đã thực hiện khâu xử lý số liệu và đánh giá thực trạng nghiện hút ở các địa bàn, từ đó suy rộng ra thực trạng vấn đề gia đình với công tác phòng chống ma túy trên tòan tỉnh. Kết quả thu được cho thấy:

1. Về thực trạng tình hình nghiện hút

Có thể nói rằng đối tượng bị mắc nghiện hút hiện đã có mặt ở tất cả các địa bàn trong tỉnh, bởi ngoài 90 trường hợp được tiếp cận trực tiếp là gia đình có đối tượng mắc nghiện, số còn lại (kể các những hộ nằm trong địa phận làng, phố) được công nhận là làng (phố) văn hóa đều cho rằng có đối tượng nghiện hút ở địa phận làng (phố) mình. Trong đó, địa bàn có ít nhất là 1, nhiều nhất là 9 đối tượng.

Về lứa tuổi: 5% trong độ tuổi vị thành niên, 59% ở độ tuổi thanh niên trẻ, 39% ở độ tuổi trên 30 (trong đó chỉ có 2 đối tượng là lớn hơn 50 tuổi).

Điều đó nói lên rằng: Tệ nạn ma túy hiện nay đã thâm nhập và đang có xu hướng lan rộng ở độ tuổi vị thành niên và thanh niên trẻ. Đây là một thực trạng nhức nhối, làm băng hoại đạo đức xã hội ở lứa tuổi trẻ, gây hậu quả nghiêm trọng tới sự phát triển thể chất giống nòi trong mỗi gia đình, mỗi dòng tộc và tương lai của tòan xã hội.

Đáng chú ý là trong những đối tượng này có tới 30% là trụ cột gia đình (tức là chủ hộ), 12% là chồng, 58% là con. Nghĩa là có tới 98% là hạt nhân chính trong mỗi gia đình đều bị nghiện hút (tức là trong 90 hộ gia đình được điều tra đã có tới 92 đối tượng là con nghiện). Đây thực sự là một thảm cảnh của xã hội, liệu có thể trông  chờ sự phát triển bình thường của “mỗi tế bào” này được không, khi mà những hạt nhân cấu thành này đang trong tình trạng suy thoái đến trầm trọng (?).

Một thông tin cũng rất quan trọng nữa là trong số này, tỷ lệ mới mắc nghiện từ 6 tháng tới 1 năm tương đối nhỏ (4%), số còn lại mắc từ 1 đến 2 năm (37%) và 61% là số mắc nghiện trên 2 năm. Con số này cho ta hy vọng là trong thời gian tới, bằng sự tăng cường giáo dục ở mỗi gia đình và sự vào cuộc thực sự của các cơ quan chức năng, tình trạng nghiện hút ma túy ngày càng được khống chế và đẩy lùi.

Tuy nhiên, hy vọng này vẫn còn là hơi sớm khi mà trong 90 trường hợp có đối tượng nghiện hút này đã có tới 83 hộ gia đình có biện pháp sử lý rồi mà mới chỉ có 33% (tức 30/83 trường hợp) có tín hiệu đã cai hoàn toàn. Số còn lại chiếm tỷ trọng tương đối lớn (67%) là những trường hợp hoặc chưa có biện pháp xử lý gì hoặc đang cai mà chưa có hiệu quả, hoặc đã cai rồi nhưng lại tái nghiện...

Đây là phần việc  phải tiếp tục làm của mỗi bản thân đối tượng, mỗi gia đình, dòng tộc và của tất cả chúng ta.

2. Đánh giá về tình hình môi trường xã hội trong mỗi cộng đồng dân cư

 Điều đáng mừng đối với tất cả chúng ta là trong khối lượng công việc nặng nề của thời gian tới, có sự ủng hộ nhiệt tình của dư luận cũng như sự cộng tác đắc lực của mỗi gia đình trong cộng đồng dân cư. Với 360 hộ gia đình được phỏng vấn là những gia đình chưa có đối tượng nghiện, họ đều chung nhận thức rằng nguy cơ xâm nhập của ma túy đối với gia đình cũng như là cộng đồng nơi họ đang sinh sống là rất cao, nếu  như tất cả đều thờ ơ với nó (kể cả những đơn vị được công nhận là làng (phố) văn hóa.

Như vậy, nạn ma túy đã và đang tiếp tục gõ cửa từng nhà. Nguy cơ này khiến chúng ta không thể nói “không” đơn thuần mà phải có thái độ quyết liệt cộng với những hành động phù hợp thì mới có thể chặn đứng và đẩy lùi được.

Về thái độ của mỗi gia đình hầu như đã thể hiện khá rõ: 74-80% đều đánh giá gia đình có vai trò quan trọng số 1, 54-60% cho rằng tự bản thân đối tượng có vai trò quan trọng số 1, chỉ có 18% cho rằng trung tâm cai nghiện có vai trò quan trọng số 1, còn các yếu tố khác như nhà trường, chính quyền, các tổ chức đòan thể... đều được đánh giá là vai trò thứ yếu sau những yếu tố trên. Và có tới 99,4% số hộ gia đình này đều sẵn sàng hợp tác khi có phong trào hoặc công tác phòng chống ma túy.

3. Vậy chìa khóa để giải quyết vấn đề này là gia đình (?)

Đây là một lập luận lôgíc và chuẩn xác, song để thực hiện được không phải là dễ nếu như UBDS-GĐ & TE các cấp, với tư cách là cơ quan quản lý nhà nước ở lĩnh vực gia đình không có phương thức phù hợp  để tạo nên sức mạnh tổng hợp của cộng đồng dân cư thì việc thất bại cũng là điều khó tránh khỏi. Phương thức này chính là những giải pháp mà chúng ta cần bàn luận và khẩn trương bắt tay cùng thực hiện, mà công việc đầu tiên là thành lập mô hình câu lạc bộ gia đình phòng chống ma túy.

Cho đến nay 9 câu lạc bộ trong tỉnh được thành lập và bước đầu đi vào hoạt động có hiệu quả, chúng ta hy vọng một sự khởi đầu tốt đẹp cho việc phòng chống ma túy bắt đầu từ “gia đình” ở tỉnh Thanh Hóa./.